Кіріспе

Американдық ғалым және автор (1966 жылы туған)

Марта МакКауги (25 қазан 1966 жылы туған) – американдық ғалым және автор. Бұрын Вирджиния Тех университетінде қызмет еткен ол, Аппалачи мемлекеттік университетінде Әйелдер зерттеулерінің директоры болды. Оның зерттеулері мен жазбалары эволюциялық психологияны гендерлік тұрғыдан кеңінен қарастырады. Ол «Үңгір адамдарының құпиясы: Поп-дарвинизм және жыныс, зорлық-зомбылық және ғылым туралы пікірсайыстар» (2008, Routledge) кітабының авторы. Бұл кітап «ғылым соғыстарына» жаңаша көзқарас ұсынады, сонымен қатар эволюциялық психологтар мен олардың феминистік сыншыларын еркектік туралы мәтіндік тұрғыдан ойлауға шақырады.

Жазбалар

МакКаухидің жазбаларының ішінде екі ұқсас атаулы кітабы бар: 1997 жылғы «Нағыз нокаут: Әйелдердің өзін-өзі қорғауының физикалық феминизмі» және Нил Кингпен бірлесіп 2001 жылы редакциялаған «Реал нокаут: Кинодағы зорлық-зомбылық әйелдері». «Нағыз нокаут» кітабы МакКаухидің феминистік теориядағы ең басты еңбегі болып табылады, себебі ол академиялық орта мен әйелдердің өзін-өзі қорғау қозғалысы арасындағы алшақтықты жоюға жасалған тұңғыш жан-жақты әрекет болды. Онда ол өзін-өзі қорғау қозғалысын феминистік күш беру және сананы арттырудың бір түрі ретінде сипаттайды, осы арқылы феминистік теорияны әдетте қарсы тұратын әйелдерге түсінікті етуге болады. Сондай-ақ, ол өзін-өзі қорғауға қатысу арқылы әйелдер әйелдік бейнені өзгертеді және күштеп зорлау мәдениетін қолдайтын ерлер мен әйелдердің гендерлік рөлдерін өзгертеді деген пікірді ұсынады. МакКаухи өзін-өзі қорғауға қатысты көбінесе оң көзқарас білдіргенімен, феминистік теориядан әйелдердің өзін-өзі қорғауына қатысты түрлі сын-ескертпелерді жолғысыз етуге арналған бір тарауды бөліп шығарса да, өзін-өзі қорғаумен байланысты бірнеше практикалық және құқықтық мәселелерді мойындайды және зерттейді. Осыған байланысты ол зорлық-зомбылықпен өзін-өзі қорғаудың құқықтық салдарларын, соның ішінде нәсілшілдік, сыныптық теңсіздік, сексизм және ұрып-соғу синдромына қатысты стереотиптердің заң жүйесінің әйелдің өзін-өзі қорғауының заңдылығын бағалауға қалай әсер ететінін талдайды. «Реал нокаут» (Нил М. Кингпен бірлесіп редакцияланған) – фильмдегі зорлық-зомбылық әйелдердің бейнесін зерттейтін мақалалар жинағы. Ол сонымен қатар Майкл Д. Айерспен бірге «Киберактивизм: Теория және тәжірибедегі онлайн-активизм» (2003, Routledge) және «Қатысушы желідегі киберактивизм» (2014, Routledge) кітаптарының редакторы болып табылады. Соңғы кезде МакКаухи феминизм, академиялық бостандық және университет мақсатына қатысты бірқатар эссе жазды.