Феминистік "әйелдер" сөзінің балама жазылуы: Womyn, womban, womon, wombyn. Әйелдердің тәуелсіздігін, гендерлік теңдікті білдіреді. Жаңа нұсқасы – womxn.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Феминистік "әйелдер" сөзінің баламалы жазылуы
Feminist alternate spelling of "women"
Womyn – кейбір феминистер қолданатын ағылшын тіліндегі "women" сөзінің бірнеше баламалы саяси жазылуларының бірі. Womban (ана құрсағы немесе жатырға сілтеме), womon (бірлік) және wombyn немесе wimmin (көпше) сияқты басқа да жазулар бар. Кейбір жазушылар "адам" немесе "еркектер" жұрнақтарын қолданбау арқылы мұндай баламалы жазуларды әйелдердің тәуелсіздігін білдіретін және әйелдерді еркектер стандартына сәйкес анықтайтын дәстүрлерді жоққа шығаратындығын көрсетеді. Соңғы уақытта, womxn термині интерсекциялық феминистер тарапынан трансгендер әйелдерді, гендерлік белгісі жоқ әйелдерді, интерсекс әйелдерді, квир әйелдерді және түрлі-түсті әйелдерді де қамти отырып, осы идеяларды баса көрсету үшін қолданылады. Тарихи тұрғыдан, бірақ тікелей байланысы жоқ, "womyn" және басқа орфографиялық варианттар аймақтық диалекттермен (мысалы, шотланд тілі) және көз диалектісімен (мысалы, афроамерикандық тіл) байланысты болған.
Womyn is one of several alternative political spellings of the English word women, used by some feminists. There are other spellings, including womban (a reference to the womb or uterus) or womon (singular), and wombyn or wimmin (plural). Some writers who use such alternative spellings, avoiding the suffix " man" or " men", see them as an expression of female independence and a repudiation of traditions that define women by reference to a male norm. Recently, the term womxn has been used by intersectional feminists to indicate the same ideas while foregrounding or more explicitly including transgender women, non binary women, intersex women, queer women, and women of color. Historically, but unrelatedly, "womyn" and other spelling variants were associated with regional dialects (e. g. Scottish English) and eye dialect (e. g. African American Vernacular English).
Ежелгі ағылшын тілінде
Ежелгі ағылшын тілінде грамматикалық жыныстық жүйе болған, онда әрбір есім қазіргі неміс тіліне ұқсас еркек, әйел немесе бейтарап ретінде қарастырылды. Ежелгі ағылшын тіліндегі дереккөздерде "адам" сөзі грамматикалық жағынан еркектік, бірақ мағынасы жыныстық бейтарап болған. Оның бір мағынасы қазіргі ағылшын тіліндегі "бір" сөзінің жыныстық бейтарап белгісіз есімдік ретінде қолданылуына ұқсас болды (мысалы, "адамзат" (адам + түр), яғни адамзат, және неміс тіліндегі "man" сөзі, ол белгісіз есімдік мағынасын бүгінге дейін сақтап келеді). Егер қажет болса, еркек немесе әйелді нақты көрсету үшін "wer" және "wīf" сөздері қолданылды. Оларды "werman" немесе "wīfman" деп біріктіру "кәз келген еркек" немесе "кәз келген әйел" деген ұғымды білдірді. Кейбір феминист жазушылар бұл симметриялық қолданыс сол кездегі гендерлік теңдіктің жоғары деңгейін көрсететінін айтты. Бұл стандартты емес жазу формасы басқаларынан айырмашылығы, әріптердің өзгеше жазылуы сөздің айтылуындағы өзгерісті білдірмейді. Яғни, ол көз үшін диалект, құлақ үшін емес. Ол кейіпкердің "егер мұндай айтылу болса, қарапайым тілде сөйлейтінін" және "осылай қате жазу – білімсіздіктің белгісі, сондықтан дұрыс айта алмайтынын" көрсетеді. "Womyn" сөзі Джеймс Хогтың шотланд поэзиясында "әйел" сөзінің ежелгі шотланд жазуы ретінде кездеседі. "Wimmin" сөзі 19 ғасырдағы афроамерикандық ағылшын тілінде пайда болды, феминистік мағынасы жоқ.
Old English had a system of grammatical gender, whereby every noun was treated as either masculine, feminine or neuter, similar to modern German. In Old English sources, the word man was grammatically masculine but gender neutral in meaning. One of its meanings was similar to the modern English usage of "one" as a gender neutral indefinite pronoun (compare with mankind (man + kind), which means the human race, and German man, which has retained the indefinite pronoun meaning to the modern day). The words wer and wīf were used, when necessary, to specify a man or woman, respectively. Combining them into werman or wīfman expressed the concept of "any man" or "any woman". Some feminist writers have suggested that this more symmetrical usage reflected more egalitarian notions of gender at the time. This form of nonstandard spelling differs from others in that a difference in spelling does not indicate a difference in pronunciation of a word. That is, it is dialect to the eye rather than to the ear. It suggests that a character "would use a vulgar pronunciation if there were one" and "is at the level of ignorance where one misspells in this fashion, hence mispronounces as well." The word womyn appeared as an Older Scots spelling of woman in the Scots poetry of James Hogg. The word wimmin appeared in 19th century renderings of Black American English, without any feminist significance.
АҚШ-та
"Womyn" сөзі әйелдердің феминистік орфографиясы ретінде (жекеше түрі – womon) алғаш рет 1976 жылы Мичиган әйелдерінің музыка фестивалі туралы басылымда пайда болды. Бұл, әйелдер мен балаларға арналған Mountain Moving Coffeehouse – әйелдер музыкасына бағытталған лесбияндық феминистік әлеуметтік жиын құрылғаннан кейін болды. Жыл сайынғы "МичФест" және апталық кофехана "әйелден туған әйел" (тек цисгендер әйелдер) қағидасы бойынша жұмыс істеді. "Womyn's land" термині сепаратистік феминизммен байланысты болды. З. Будапешт 1970 жылдары өзінің Дианикалық Викка қозғалысы аясында "wimmin" (жекеше түрі – womon) сөзін қолдануды ұсынды, ол қазіргі патриархаттың матриархаттың алтын ғасырынан құлдырау екенін мәлімдейді. Бұл жаңа орфографиялар тарихты қайта қарау және жаңаша баяндаудың феминистік тәсілімен бірге пайда болды. Кейін әйелдер жасаған музыканың келесі толқыны riot grrrl қозғалысы деп аталды. "Womyn" сөзі транс-белсенділер тарапынан радикалды феминистік ағымдарда қолданылуына байланысты сынға ұшырады, себебі ол транс әйелдерді "әйел" санатына жатқызудан және осыған байланысты әйелдерге арналған кеңістіктер мен ресурстарға қол жеткізуден мүшекеулік етеді; "wombyn" термині әсіресе сынға ұшырады, өйткені ол әйел болу үшін әйелдің жатыры болуы керек екенін білдіреді.
The usage of "womyn" as a feminist spelling of women (with womon as the singular form) first appeared in print in 1976 referring to the first Michigan Womyn's Music Festival. This is just after the founding of the Mountain Moving Coffeehouse for Womyn and Children, a lesbian feminist social event centred around women's music. Both the annual "MichFest" and the weekly coffeehouse operated a womyn born womyn (cisgender women only) policy. Womyn's land was another usage of the term, associated with separatist feminism. Z. Budapest promoted the use of the word wimmin (singular womon) in the 1970s as part of her Dianic Wicca movement, which claims that present day patriarchy represents a fall from a matriarchal golden age. These re spellings existed alongside the use of herstory, a feminist re examination and re telling of history. Later, another wave of female produced music was known as the riot grrrl movement. The word "womyn" has been criticized by trans activists due to its usage in radical feminist circles which exclude trans women from identifying into the category of "woman" and consequently prevent them from accessing spaces and resources for women; the term wombyn has been particularly criticized for this since it implies that a woman must have a womb to be a woman.
Ұлыбританияда
Британдық сатиралық комикс «Viz»-дің ойдан шығарылған кейіпкері Милли Тант әйелдер құқықтарын талқылағанда «wimmin» деген сөзді жиі қолданған.
Millie Tant, a fictional character in the British satirical comic Viz, often used the term wimmin when discussing women's rights.
Ұқсас терминдер
"Womxn" сөзі "womyn" және "wimmin" сияқты қолданылып келеді. Трансгендер әйелдердің осы жазу түрлерінен шеттетіліп қалғандай сезінуіне байланысты, "x" әрпі "әйелдік ұғымын кеңейту" мақсатымен қолданылады, оларды да қамту үшін. "Сиэтлдегі әйелдер шеруі" осы себепті атауының осы жазуын таңдады.
"Womxn" has been used in a similar manner as womyn and wimmin. Due to transgender women's perceived exclusion from the usage of these respellings, an "x" is used to "broaden the scope of womanhood," to include them. The Womxn's March on Seattle chose the spelling of its title for this reason.