Кіріспе

Толтыру фабрикасы – бомбалар, снарядтар, патрондар, пиротехника және түтін жабатын құралдар сияқты түрлі қару-жарақтарды толтыруға маманданған өндіріс орны. Ұлыбританияда 20-шы ғасырдағы екі дүниежүзілік соғыс кезеңінде жұмысшылардың көп бөлігі әйелдерден құралды. Бірінші дүниежүзілік соғыста Оқ-дәрі министрлігіне қарасты толтыру фабрикасы Ұлттық толтыру фабрикасы деп аталды. Екінші дүниежүзілік соғыста Жабдықтау министрлігіне тиесілі толтыру фабрикасы Корольдік толтыру фабрикасы (RFF) немесе Корольдік қару-жарақ фабрикасы (ROF) деп аталды. Бұлардың барлығы Корольдік қару-жарақ фабрикасы ұйымының құрамына кірді, ол МО-ға тиесілі болды. Түтін экранды баллондар мен басқа пиротехникалық құрылғыларды толтыруды, әсіресе Екінші дүниежүзілік соғыста, фейерверк өндірушілер де жүзеге асырды, бірақ бұл мақалада олар туралы егжей-тегжейлі айтылмайды.

Шикізат

Толтыру зауыттарының шикізаты, мысалы ТНТ, РДХ немесе кордит сияқты жанар майлар, Ұлттық жарылғыш зауыттарында (Бірінші дүниежүзілік соғыс) немесе жарылғыш РОФ-тарда (Екінші дүниежүзілік соғыс) өндірілді және басқа зауыттарда жасалған оқ-дәрілерді толтыру үшін теміржол пойыздарымен толтыру зауыттарына тасымалданды. ТНТ сияқты жоғары жарылғыш заттарды балқыту үшін қыздыру қажет болды, ал сұйық қыздырылған корпустарға құйылды. Жарылғыш зарядтың ішінде қуыс қалмауына көңіл бөлу қажет болды, себебі бұл оқтың атылған кезде жарылуына әкелуі мүмкін. Қабықтар мен оқ-дәрілерді Ұлыбританияда Екінші дүниежүзілік соғыста инженерлік РОФ-тар және жеке болат зауыттары/қорыту компаниялары өндірді. Кішкентай қаруларға арналған бос латунь патрон корпустары Кішкентай қару-жарақ фабрикаларында жасалған деп саналады. Толтыру зауыттары өздерінің пиротехникалық өнімдерін, мысалы, фитильдер мен түтін шығару құралдарын өндірді, себебі олардың көпшілігі сезімтал материалдар болды. Содан кейін олар тікелей оқ-дәрілерге толтырылды немесе құрастырылды. Олар сондай-ақ, бастауыш құрамын немесе кордит зарядтарын салу үшін мақта матадан қаптар тігіп дайындады.

Ұлыбритания Бірінші дүниежүзілік соғыс Ұлттық толтыру фабрикалары

Соғыс басталғанда оқ-дәрілерді толтыру Вулвич арсеналында жүргізілді, бірақ оқ-дәрілерді өндіруді үлкен көлемде ұлғайту қажеттігі тез анықталды. 2015 жылы «Тарихи Англия» жүргізген зерттеуде Бірінші дүниежүзілік соғыстың басында қару-жарақ министрлігі құрған 170 ұлттық фабрика қарастырылды (олар 174 орналасқан жерді қамтиды), олардың ішінде ұлттық толтыру фабрикасы, 5 траншеялық соғыс фабрикасы және 3 химиялық снарядтарды толтыру және құрастыруға арналған ұлттық фабрика болды. Кішкентай калибрлі оқ-дәрілерді толтыру 4 мемлекеттік патрон фабрикасын құру арқылы арттырылды. Көптеген ұлттық толтыру фабрикалары ұқсас жобаларды ұстанды: үлкен аумақтардағы шағын, жеңіл ғимараттар бір-бірінен жақсы бөлініп, көтерілген жолдармен байланысты болды, олар арқылы материалдарды троллейбустармен ғимараттар арасында тасымалдауға болады. Снарядтар, фиустер, қаптамалар және жарылғыш заттар теміржолмен фабрика шегіне жеткізіліп, дайын оқ-дәрілер теміржолмен шығарылды. Барлық толтыру жұмыстары үлкен «таза аймақта» көптеген, негізінен әйелдерден құралған жұмыс күшімен жүзеге асырылды. Таза аймаққа кіретін адамдар киімдерін ауыстырып, отты тудыруға болатын барлық нәрсені қалдыруға тиіс болды – тек тұспалдағыштар мен жаққыштар ғана емес, сонымен қатар барлық металл, тіпті шашқыштар да. Бір ер адам жұмысшыға шалбарының жоғалған түймесін ауыстыру үшін қолданған екі шегесі үшін 5 фунт айыппұл салынды. Кейбір фабрикалар толығымен қару-жарақ министрлігімен салынды және басқарылды, ал басқалары жергілікті басқаруға ие болды. Мысалы, NFF 10 109 акр жерге салынды, ол White and Poppe Ltd компаниясына тиесілі болды, олар қозғалтқыштар өндірісінен фиустер корпустарын және 18pdr снарядты ұяларын өндіруге ауысты. 1915 жылдың қыркүйегінде White and Poppe компаниясына фиустерді толтыру орнатын салуға келісімшарт берілді, және 1916 жылдың қыркүйегінде аяқталғаннан кейін ол олардың басқаруымен жұмыс істеді. Айыптай кететін жайт, фиустердің ақаулы болуына байланысты 1916 жылдың желтоқсанында өндіріс тоқтатылды. Ақау анықталғаннан кейін фабрика қайта ұйымдастырылды және 1917 жылдың ақпанында NFF 21 ретінде өндірісті қайта бастады, бірақ әлі де White and Poppe басқаруымен. 1918 жылдың қарашасында қарулы келісімге келген кезде өндіріс тез тоқтатылды және әйелдер жұмыстан босатылды. Бірнеше орындар, ер адамдардың саны азайтылған, қажетсіз оқ-дәрілерді жою үшін пайдаланылды. Тазалаудан кейін ғимараттардың, жабдықтардың және дүкендердің көпшілігі 1920 жылдардың басында аукцион арқылы сатылды.

Атауы Орналасқан жері Ең жоғары жұмыс күші Өнімдері Ескертулер
Royal Arsenal Woolwich 17 ғасыр 80000 Әртүрлі 1914 жылы Ұлыбританиядағы жалғыз толтыру фабрикасы, ақырында 1967 жылы жабылды. 1285 акр жерді алып жатыр.
Ұлттық толтыру фабрикасы No. 1 Барнбоу, Лидс 1916 жылғы сәуір 16000 Жедел оқ-дәрі (18pdr - 6 дюйм) 296 акр. 1917 жылғы наурызда 13315 қызметкердің 12150-і әйелдер болды. 1918 жылғы тамызға қарай аптасына 50 000 снаряд өндірілді. 1916 жылғы желтоқсанда болған жарылыста 34 әйел қаза тапты. 2016 жылдан бастап ең толық сақталған толтыру фабрикасы ретінде ескерткіш болып табылады (No 1415057).
Ұлттық толтыру фабрикасы No. 2 Aintree, Ливерпуль 1916 жылғы қаңтар 8599 Жедел оқ-дәрі (18pdr - 6 дюйм) 175 акр. 18pdr снарядтарын толықтыру үшін салынған, АҚШ-тан Ливерпульдің ұлттық толтыру фабрикасы арқылы.
No. 3 Уилсден Лэйн, Периваль 1915 жылғы желтоқсан Компоненттер (фиустер, детонаторлар, гайндер және праймерлер) 120 акр. 1917 жылғы тамызда барлық NFF-терді толтыру және құрастыру әдістерін зерттеу үшін орталық тәжірибелік бөлімше құрылды.
Ұлттық толтыру фабрикасы No. 4 Джорджтаун, Глазго 1916 жылғы қаңтар 11088 Жедел оқ-дәрі (13pdr, 18pdr, 3,4 дюйм, 12 дюймдік снарядтар) Аумағы 250 акр, содан кейін екінші фабрика оны 540 акрға дейін көбейтті.
Ұлттық толтыру фабрикасы No. 5 Кведгли, Глостер 1916 жылғы наурыз 6364 18pdr, 4,5 дюйм, 60pdr снарядтар, патрондар және праймерлер 308 акр. 1920-ші жылдары тазаланған, бірақ 1939 жылы RAF Quedgeley
Ұлттық толтыру фабрикасы No. 6 Лонг Итон, Чилуэлл 1916 ақпан 7500 Жоғары жарылғыш снарядтар (4,5 дюймдік 15 дюймдік снарядтар) 208 акр. 1918 жылғы 1 шілдеде болған жарылыста 134 адам қаза тауып, 250 адам жарақат алған. Келесі күні жұмыс қайта басталды. Чилвелл соғыстың соңына дейін 19 миллионнан астам артиллериялық снарядтар өндірді.
Ұлттық толтыру фабрикасы No. 7 Hayes қазан 1915 жылы 12500 Компоненттер (фиузерлер, Гейнс) және 18pdr снарядтар да 4.5 және 6 гаубицада Сондай-ақ No 2 авариялық фабрика деп аталады. 200 акр жер. Нортхолда 93 акрлық жарылғыш заттарды сақтау қоймасы бар.
Ұлттық толтыру фабрикасы No. 8 Sumner St, Southwark қыркүйек 1915 ж. Компоненттер (101 103 фиустер, Гейнс) 60,000 шаршы фут фабрика, сондай-ақ No 1 авариялық фабрика деп белгіленген.
Ұлттық толтыру фабрикасы No. 9 Banbury сәуір 1916 ж. 1463 Негізінен жоғары жарылғыш снарядтар (4,5 дюймнен жоғары), кейбір теңіз миналары және химиялық толтыру (HS) 142 акр. 1924 жылға дейін қажетсіз оқ-дәрілерді бөлшектеу үшін пайдаланылды.
Ұлттық толтыру фабрикасы No. 10 Whitmore Park, Coventry наурыз 1916 ж. 3864 Компоненттер (фиустер, Гейнс) 18 pdr снарядтарына 109 акр. White and Poppe Ltd басқарды. 1916 жылдың соңында фиустердің бірнеше ақаулары болғандықтан, түзетілгеннен кейін бұл NFF 21 деп аталды.
Ұлттық толтыру фабрикасы No. 11 Abbey Wood қаңтар 1916 ж. Компоненттер (фиустер, Гейнс) Kings Norton Metal Co басқарды, олардың фабрикасының жанында салынған. шамамен 1918 жылдың сәуір айында жабылды.
Ұлттық толтыру фабрикасы No. 14 Rotherwas, Hereford қараша 1916 ж. ~8000 Жоғары жарылғыш снарядтар (4,5 дюймнен жоғары) 519 акр. Чилвелл немесе Морекамб тоқтатылған жағдайда резервтік қуатты ұсыну үшін салынды. Соғыстан кейін кемінде 1921 жылға дейін қажетсіз оқ-дәрілерді бөлшектеуге өзгертілді.
Ұлттық толтыру фабрикасы No. 18 Burry Port, Pembrey маусым 1915 ж. 1050 4,5 дюйм, 6 дюйм және 8 дюймдік снарядтарды толтыру 1915 жылдың маусымында ашылды, кейін мемлекеттендірілді. 1917 жылдың мамырынан бастап бұзылған оқ-дәрілерді компоненттерді алу үшін бөлшектеуге өзгертілді. Nobel Explosives басқарды. 1918 жылдың қарашасына қарай Читтениң 85 424 горчичный газ снаряды өндірілді; бірақ оған байланысты 1213 ауру жағдайы, соның ішінде кейінірек гриппке байланысты екі өлім болды.
Ұлттық толтыру фабрикасы No. 24 Balmoral Road, Watford 2 дюйм және 3 дюймдік минометтік снарядтар мен мылтық гранаталары 28 акр. Сондай-ақ Уотфордтағы No 1 траншеялық соғыс толтыру фабрикасы деп белгіленген. 1919 жылғы қаңтардағы сату деректерінде NFF 24 деп тізілген.
Ұлттық толтыру фабрикасы No. 25 Bushey Mill Lane, Callowland, Watford мамыр 1916 ж. Ауыр минометтік және әуелік бомбалар. Кейбір химиялық толтыру. Уотфорд No 2 траншеялық соғыс толтыру фабрикасы. 40 акр, 26 сарай, 300 тонналық қойма. Химиялық толтыру 1917 жылдың қаңтарында Гринфорд химиялық снарядтарды құрастыру станциясына көшірілді.
Ұлттық толтыру фабрикасы No. 28 Greenford қаңтар 1917 ж. Химиялық снарядтарды толтыру Сондай-ақ Химиялық снарядтарды құрастыру станциясы деп белгіленген. Бұрын Гринфорд бояу зауыты.
Траншеялық соғыс толтыру фабрикасы Slade Green, Erith қазан 1915 ж. 2 дюймдік минометтер, соғыстан кейін оқ-дәрілерді бөлшектеу үшін пайдаланылды. NFF белгісі болған болуы мүмкін. Теміз өзенінің жанындағы Теміз оқ-дәрі зауытына жақын 14 акрлық жер.
Траншеялық соғыс толтыру фабрикасы Denaby, Rotherham қаңтар 1916 ж. 3 дюймдік Сток минометтік бомбалары NFF белгісі болған болуы мүмкін. British Westfalite фабрикасының жанында салынды және басқарылды.
Траншеялық соғыс толтыру фабрикасы Stevenage Road, Fulham тамыз 1915 ж. 3 дюймдік Сток минометтік бомбалары, шар гранаталары Prossibly NFF 27. 1916 жылдың ақпанында W. E. Blake Explosives Loading Co фабрикасы мемлекеттендірілді. Worm Holt Farm, Shepherd's Bush-та бөлек жарылғыш заттар қоймасы бар 3 акр.
Траншеялық соғыс толтыру фабрикасы Barlby Road, Selby 1916 ж. 234 3 дюймдік «орыс» снаряды Ardol Ltd (тамақ өндірісінің көміртегі моноксидінің қосалқы өнімі болған) фосген жасап, снарядтарға жүктеу үшін фабрика салды. 1916 жылдың маусымында мемлекеттендірілді. Шамамен 1917 ж. снарядтарды толтыру басқа жерге көшірілді.
Ұлттық фиустер фабрикасы Chaul End, Luton 1917 жылдың ортасы 3000 Фиустер 28 акрлық жер салынды, штаттандырылды және George Kent Ltd басқарды, олар Biscot Road, Luton-да оқ-дәрілер өндіріп жатқан.

Фабрикаларға жұмысшыларды тарту әйелдерге бағытталған, және жалпы алғанда, толтыру фабрикаларындағы жұмыс күшінің 80-90% әйелдерден тұрды. 1917 жылғы қаңтардағы газеттегі жарнама оқ-дәрілерді толтыру фабрикасына 8000 әйел жұмысшыны тартуға бағытталған...

Бірінші дүниежүзілік соғыс сілтемелері

Кокрофт, Уэйн Д. (2000). Қауіпті энергия: ұңғыл және әскери жарылғыш заттарды жасау археологиясы. Суиндон: Англия мұрасы.

Екінші дүниежүзілік соғыс туралы мәлімет

Кокрофт, Уэйн Д. (2000). Қауіпті энергия: оқ-дәрі және әскери жарылғыш заттар өндірісінің археологиясы. Суиндон: Англия мұрасы. Хэй, Иан. (1949). R. O. F. Корольдік қару-жарақ фабрикаларының тарихы: 1939–1948. Лондон: Ұлыбритания патшасының кеңсесі. Хорнби, Уильям (1958). Зауыттар мен өндіріс орындары. (Екінші дүниежүзілік соғыстың тарихы: Ұлыбритания азаматтық сериясы). Лондон: HMSO және Longmans, Green and Co. Кохан, C. M. (1952). Ғылымдар мен ғимараттар. (Екінші дүниежүзілік соғыстың тарихы: Ұлыбритания азаматтық сериясы). Лондон: HMSO және Longmans, Green and Co.