Кіріспе

Маркетингтік науқан

Dove нағыз сұлулық үшін науқаны – Unilever компаниясы 2004 жылы әйелдер мен жас балалардың өзіне сенімділігін арттыру мақсатымен бастаған дүниежүзілік маркетингтік науқан. Аталған жобаның бір бөлігі "Эволюция" науқаны болды.

Науқан

2004 жылы Dove және Ogilvy «Салыстырудан тыс: әйел фотографтардың нағыз сұлулығы» атты фотокөрме ұйымдастырды. Көрмеде 67 әйел фотографтың туындылары қойылды, осыдан кейін «Нағыз сұлулық» науқаны басталды. Dove Real Beauty науқаны 2004 жылы Жоа Сантос басқаруымен үш университетпен серіктестікте жүргізілген үш жылдық шығармашылық стратегиялық зерттеу нәтижесінде дүниеге келді. Шығармашылық идеясы Ogilvy Düsseldorf және London кеңселерiнде жасалды. Зерттеу нәтижесінде өнімге емес, тұтынушыға бағытталған жаңа жарнамалық стратегия пайда болды, оны Жоа Сантос P.O.V. – Purpose | Objective | Vision деп атады. Бұл тұжырым Ad Age журналының ғасырдың ең үздік бес науқанының қатарына енді және үш жылдың ішінде сату көлемін 2 миллиардтан 4 миллиард долларға дейін арттырды. Жарнамаларда көшеден өтетін адамдарды белгілі бір модельдің «семіз бе, әдемі бе» немесе «қарт бе, керемет пе» екендігіне дауыс беруге шақырылды, ал дауыс беру нәтижелері билбордта динамикалық түрде жаңартылып көрсетілді. Билборд жарнамаларымен бірге «Dove Report» басылымы жарық көрді, онда Unilever «сұлулықтың жаңа анықтамасын жасау арқылы әйелдерді өзіне сенімсіздіктен босатып, оларды өздерінің нағыз сұлулықтарын қабылдауға шақыруды» көздеді. Бұл серия ток-шоулар, әйелдер журналдары және жаңалықтар бағдарламаларында кеңінен жарияланды, бұл Unilever үшін төленген жарнамалық кеңістік құнынан 30 есе артық медиалық әсер етті деп есептелді. Осы сәттіліктен кейін науқан телеарналардағы «Flip Your Wigs» және «Pro Age» сияқты жарнамалық роликтер мен «Нағыз қисықтарда сыналды» атты баспа жарнамалары арқылы басқа да медиа платформаларға тарады. 2006 жылы «Little Girls» атты жаһандық науқанымен аяқталды, онда жарнаманың аймақтық нұсқалары баспа және экранда көрсетілді. Unilever Super Bowl XL кезіндегі 30 секундтық жарнамалық орынға 2,5 миллион доллар жұмсады. 2006 жылы Ogilvy науқанды одан әрі кеңейтуді жоспарлап, «Нағыз сұлулық үшін» веб-сайтында жариялау үшін бір немесе бірнеше вирусқа ұқсас бейнероликтер жасауды көздеді. Олардың біріншісі – «Daughters» («Қыздар») фильмі, аналар мен қыздардың қазіргі заманғы сұлулыққа қатысты көзқарастары мен сұлулық индустриясымен байланысын көрсету мақсатында түсірілді. «Қыздар» фильмі бүгінгі көптеген жас қыздардың өзін-өзі бағалау мәселесіне тоқталады. Dove’s Self Esteem Fund науқанды қолдау үшін жас әйелдер мен қыздардың сұлулыққа қатысты бұрмаланған көзқарастарын көрсететін статистиканы пайдаланады. «Қыздар» фильмін түсіру кезінде «Beauty Crackdown» («Сұлулыққа қарсы күрес») атты қысқа фильмдер сериясы Unilever-ге «активация идеясы» ретінде ұсынылды. Бұл концепцияны арт-директор Тим Пайпер ұсынды, ол «Daughters» фильмінен қалған бюджетпен (135 000 канад доллары) «Evolution» («Эволюция») фильмін жасауды ұсынды. Бастапқы мақсаты – адамдарды «Нағыз сұлулық үшін» науқанының веб-сайтына «Daughters» фильмін көруге және сайтта ұсынылған семинарларға қатысуға шақыру болды. 2013 жылдың сәуір айында Хьюго Вейга жасаған «Dove Real Beauty Sketches» («Dove нағыз сұлулық эскиздері») атты бейнеролик жарық көрді. Ол вирусқа ұқсас таралып, көптеген адамдардың және медианың қызу реакциясын тудырды. Әйелдерге көрсетілгенде бұл айырмашылықтар қатты әсер етеді. 2017 жылы Dove және Ogilvy London әртүрлі дене пішіндері мен өлшемдеріне ұқсайтын дене жуу бөтелкелерінің шектеулі сериясын жасады. Dove 6 түрлі дизайнмен 6800 бөтелке жасап, 15 елге жіберді.

Реакция

Әрбір жарнама түрлі реакция тудырды, жағымды да, жағымсыз да. «Эволюция» екі рет Канн Лиондарының «Grand Prix» сыйлығын жеңіп алды. Кампанияға Unilever компаниясының Fair and Lovely атты тері ағарту өнімін шығаратынына байланысты сын айтылды, бұл өнім бірнеше елде қара терілі әйелдерге сатылады. Сонымен қатар, Unilever бренді Lynx-тің жарнамалық кампаниясы «Нағыз сұлулық үшін» науқанының мағынасына қайшы келетіні де жиі айтылды. Бұған қоса, Unilever компаниясына Axe гигиеналық өнімдері де тиесілі, олар ерлерге арналған және әйелдерді ашық түрде сексуалды бейнелейді, сондай-ақ SlimFast диеталық таяқшалары да бар. Ол былай түсіндірді: «Біріншіден, ешкім Dove-ді Unilever бренді деп ойламайды, тіпті Dove-ді де ойламайды (және ойламауы керек). Бірақ, бастысы, Dove-тің идеясы жас жігіттердің қыздар үшін жақсы иіс тартпауын білдіре ме? Немесе артық салмағы бар адамдар бірнеше килограмм салмақтан құтылуды қаламай ма? Бұл – әртүрлі аудиторияға арналған мәселелерді шешетін әртүрлі брендтер». Осы жарнамаларға қатысты әйелдердің пікірлері де әртүрлі. Кейбір әйелдер Dove олардың және барлық әйелдердің сезінетін әлсіздіктерін білетінін айтып, наразылық білдірді. Facebook сияқты әлеуметтік желілер әйелдерге мақтауларын және сындық пікірлерін білдіруге мүмкіндік берді. Кампанияны тұтынушылар, сыншылар және басқа компаниялар Dove-тің өз аудиториясына хабарламаларын жеткізу тәсіліне байланысты оң және теріс бағалады. «Нью-Йорк Таймс» газетінде жарияланған Танзина Веганың мақаласы «Әйелдердің өзіне деген көзқарасы туралы жарнама сенсация тудырды» деп аталады. Бұл мақалада Dove Real Beauty кампаниясына әртүрлі адамдардың әртүрлі көзқараспен қарағаны көрсетілген. Біріншісі – «Бренда Фиала; Blast Radius цифрлық жарнама агенттігінің стратегия жөніндегі аға вице-президенті. Фиала Dove-тің көптеген әйелдердің өзіне және сыртқы келбетіне қатысты сезімдерін пайдаланып, тұтынушыларға сенімділік сезімін қалыптастыруға тырысқанын айтты». Dove Real Beauty кампаниясының сыншылары мен жақтастары Dove компаниясының қоғам мен әйелдердің сұлулық туралы ұғымдарын өзгертуге тырысуы әйелдер мен жас қыздардың өзіне қатысты сезімдерін өзгерте бермейді деп атап өтті, бұл туралы Энн Фридман да HuffPost-қа Dove-тің сұлулық туралы хабарының маңызды және қажетті екендігінің дәлелі ретінде айтқан. Америкалық әйелдердің 80 пайызы өз денелеріне қанағаттанбайды, ал 10 жасар қыздардың 81 пайызы «семіз» болып қалудан қорқады. Жарнамалық кампаниялар денеге деген жек көрушілікті өзгерте ала ма?