Кіріспе

Трюк алу картасы ойыны

Ruff and Honours, Ruffe and Trump немесе Slamm – 16 және 17 ғасырларда танымал болған ағылшын трюк алу картасы ойыны; ол 18 ғасырда Уист ойынымен ығыстырылды.

Тарих

Руф және Хонарлар 1674 жылғы Чарльз Коттонның "The Compleat Gamester" кітабында сипатталған, онда ол Англияның барлық аймақтарында кеңінен танымал болған. Ол кезде Рэндл Котгрейв бұл атауды Трамптың синонимі деп есептеген. Ойын Slamm деп те аталды, одан аз танымал түрі Whist деп аталды, және ол Руффе мен Трампқа тығыз байланысты болды.

Уиллби бұрын қарапайым трюктерді алу ойыны болғанын болжады, онда руф пен хонарлар болмаған. Кавендиш және басқалар руф пен хонарлардың француз ойыны Триумфтан (→ Орта ағылшын тіліндегі triumph → Қазіргі ағылшын тіліндегі trump) тарағанын айтады. Триумф, оның ағылшын нұсқасы French Ruff деп аталған, қысқартылған колоданы, ашық козыр картасын пайдаланатын бес картадан тұратын ойын болды және 2-7 ойыншымен серіктестікте немесе жеке ойналды. Ағылшын тілінде "Триумф" деп аталатын карта ойыны туралы ең алғашқы сілтеме 1522 жылғы француз кітабының аудармасында кездеседі. Англияда "Триумф" ойыны ойналғаны туралы ең алғашқы мәлімет 1529 жылы Хью Латимердің уағызында айтылған. Триумф туралы ең ерте жазбалар 1480 жылдарға, Францияға дейін жетеді. Руф 15 ғасырдағы Ronfa деп аталатын белгісіз итальяндық ойыннан шыққан және ағылшын тіліне 1458 жылы жазылған француз тіліндегі Ronfle сөзі арқылы енген, онда ол бұрын Пике ойынындағыдай "ұпай" деген мағынаны білдірген. 16 ғасырдың соңында ағылшын ойыншыларының шатасуы салдарынан руф ағылшын тілінде "тромп" деген мағынаны алды.

Ерекшеліктері

Ойын Коттонның "руфф және құрмет" және Уиллугбидің ұқсас "руф және козырь" ойынынан қайта құрылды. Төрт ойыншы екі команданы құрайды, әр команданың ойыншылары бір-біріне қарама-қарсы отырады. Стандартты 52 картадан тұратын колоданы пайдаланып, әр ойыншыға 12 карта беріледі, бірден төрттен. Қалған төрт карта қосымша колода болады, оның үстіңгі картасы козырь түрін анықтау үшін ашылады. Козырьдың тузын (Ace) ұстаған ойыншы "руфф" жасайды, яғни қосымша колоданы алып, кез келген төрт картаны тастайды; егер ашылған үстіңгі карта туз болса, дилер руфф жасайды. Ойын дилердің сол жағындағы ойыншыдан басталады. Ойыншы карта тартады, ал қалған ойыншылар мүмкіндігі болса, сол түспен ойнайды. Егер ойыншы түспен ойнай алмаса, кез келген картаны тастауға болады. Трюкті ең жоғары ранкті карта жеңіп алады, яғни ең жоғары козырь картасы, ал егер козырь ойналмаса, бастаған түстің ең жоғары картасы. 12 трюк әдеттегідей ойналады, серіктестер алтыдан артық әр трюк үшін бір ұпай алады. Серіктестіктің қолындағы құрметтер әдетте ойын соңында есептеледі. Үш құрмет үшін екі ұпай, төрт құрметтің (козырь тузы, король, дама, жолдас) барлығы үшін төрт ұпай беріледі. Сегіз ұпайдан басқа, құрметтер ойынды аяқтау үшін бірден жарияланады. Ойыншы қолында үш немесе одан көп құрмет бар екенін жариялай алады, немесе екі құрметі болса "Can ye?" деп сұрай алады, егер серіктесінде құрмет болса, оған ұпай қосылады. Бір команда тоғыз ұпайға жетіп жеңіске жеткенше мәмілелер жалғасады.