Кіріспе
All fours – дәстүрлі ағылшын карта ойыны, бір кезде пабтар мен таверналарда, сондай-ақ ақсүйектер арасында танымал болған және 19 ғасырдың соңына дейін құмар ойыны ретінде кең таралған. Бұл бастапқыда екі ойыншыға арналған, бірақ кейін көп ойыншыларға арналған нұсқалары да жасалған карта ойыны. Чарльз Коттонның сөзінше, ойын Кентте пайда болған, бірақ бүкіл Англияға, содан кейін шетелдерге тарады. Бұл осы атпен танымал және ең ерте жазылған ойын, 19 ғасырда Солтүстік Америкада ең көп дамыған отбасының бір бөлігі, ал оның ұрпақтары – пич, педро және цинч сияқты ойындар, тіпті покер мен эухреге де бәсекелес болды. Бүгінде түпнұсқа ойын Тринидад пен Тобагода ерекше танымал, сонымен қатар Англияда да аймақтық түрлері сақталған. Ойынның ерекшелігі – бұрын "күлкі" деп аталған картаға "жұп" деген атау бергендігі.
All fours is a traditional English card game, once popular in pubs and taverns as well as among the gentry, that flourished as a gambling game until the end of the 19th century. It is a trick taking card game that was originally designed for two players, but developed variants for more players. According to Charles Cotton, the game originated in Kent, but spread to the whole of England and eventually abroad. It is the eponymous and earliest recorded game of a family that flourished most in 19th century North America and whose progeny include pitch, pedro and cinch, games that even competed with poker and euchre. Nowadays the original game is especially popular in Trinidad and Tobago, but regional variants have also survived in England. The game's "great mark of distinction" is that it gave the name 'jack' to the card previously known as the knave.
Тарих
All fours – Англиядағы ең ежелгі сақталған карта ойындарының бірі. Оның алғашқы мәлімделген сипаттамасы 1674 жылы Чарльз Коттонның "Толық ойыншы" кітабында жарияланған, онда бұл ойын Кентте танымал болғаны айтылған. Бұл ойынның түп-тамыры голландтарға дейін жетеді және бастапқыда тек "қарапайым" деп аталған картаға "джек" деген ат беруге себеп болған. 1800 жылға дейін бұл ойын Америкаға жеткізіліп, құл егістіктеріндегі африкалық американдықтар арасында кең таралды. Оны "жеті жоғары", "Педро", "Калифорниялық джек", сондай-ақ "жеңіл төмен джек" деп те атайды. Қазіргі кездегі ұрпақтары – Ұлыбритания мен Ирландияда дамыған "дон" және "фат" ойындары. Бұл ойын бүгінгі күнге дейін Англияның солтүстік-батысы мен Уэльсте ойналады және Тринидад және Тобаго Республикасының ұлттық ойыны болып табылады.
Классикалық төртбұрышты (ең ерте ереже)
Төрт ойынның ең ерте белгілі ережелері Чарльз Коттонның 1674 жылғы "The Compleat Gamester" басылымында кездеседі. Коттон бізге "Төрт ойын Кентте өте көп таралған, және ол содан бастау алғандықтан, оны осылай ойнауға болады. Ойын тривиальды және маңызсыз болғанымен, мен Кент мырзаларын және басқа да өте танымал адамдарды осы ойынға үлкен сомада ақша салып ойнағанын білемін" дейді. Оның ережелері толық емес, мынадай: Ойын төрт түрлі тәсілмен ұпай жинау мүмкіндігінен "төрт ойын" деп аталды: ең жоғары, ең төмен, джек және ойын. Бұл екі ойыншыға арналған ойын болды. Ойыншылар сөз кезегін анықтау үшін (яғни, карта кесу арқылы) сөз алды және ең жоғары карта салған ойыншы жеңді. Бұл, сөз кезегін анықтаудағы реттілік, яғни 3 2 А К Q J 10 9 8 7 6 5 4 дегенді білдірді. Дегенмен, ойынның қалған бөлігінде карталар табиғи ретпен (туз жоғары) орналасады. Дилер әрқайсысына үштен карта таратады, ең үлкен қолы бар ойыншыдан бастап, содан кейін тағы үштен, екі ойыншының да алтыдан картасы болуы үшін, содан кейін келесі картаны козыр ретінде ашады. Егер ашылған карта джек болса, дилер 1 ұпай алады. Егер ең үлкен қолы бар ойыншы қолына разы болмаса, ол "тілеуге" (beg) құқылы; егер дилер келіссе, ол 1 ұпай алады және карталарын тастап кетеді; егер дилер бас тартса, ол әрқайсысына тағы үштен карта таратады және тағы бір картаны козыр ретінде ашады. Егер соңғысы да сол түстің болса, әрекет қайталанады. Ойынның ұпайлық карталары: туз – 4, король – 3, патшайым – 2, джек – 1, он – 10. Ойын қалай ойналатыны егжей-тегжейлі сипатталмаған, бірақ ойыншылар бір түсті ұстану керек, бірақ егер оларда козыр болса, одан бас тарта алады. МакЛеодтың сөзінше, ең үлкен қолы бар ойыншы бірінші жүйкені бастайды және ойыншылар бір түсті ұстануы керек немесе козыр салуы керек, бірақ ұстай алмаса, тастай алмайды. Козыр жоғары болса, жеңеді немесе, егер козыр ойналмаса, бастаған түстің жоғары картасы жеңеді. Жүйкені жеңген ойыншы келесі жүйкені бастайды.
His rules, which are not complete, are as follows. The game was called all fours from its four point earning feats: highest, lowest, jack and game. It was a game for two players. The players 'lifted' (i. e. cut) for the deal and the player with the highest put card won. This presumably meant the highest using the ranking in put i. e. 3 2 A K Q J 10 9 8 7 6 5 4. However, in the rest of the game the cards rank in their natural order (aces high). The dealer dealt three cards each, beginning with elder hand, and then three more each so that both players had six cards, before turning the next for trump. If the turn up was a jack, the dealer scored 1 point. If elder did not like his hand, he could 'beg'; if the dealer accepted, elder scored 1 point and threw his cards in; if the dealer refused, he dealt three more cards each and turned another for trump. If the latter was of the same suit, the exercise was repeated. The scoring card values for game are ace 4, king 3, queen 2, jack 1, and ten 10. Play is not described in detail, except that it seems players had to follow suit, but could renege on doing so if they had a trump. According to McLeod, elder led to the first trick and players had to follow suit or trump, but could not discard unless they could not follow. The higher trump won or, if none were played, the higher card of the led suit. The trick winner led to the next.
Калифорниялық жарақ
Бұл трюк пен лот нұсқасы француз төртеуі, француз лу немесе испан төртеуі деп те белгілі болған. Коз кездейсоқ түрде келісімге дейін анықталады. Әр ойыншыға тек 3 карта беріледі. Қалған колода әр трюктан кейін карта алу үшін ашық қойылады. Оны ашық қою, қателерді байқауға мүмкіндік береді. Трюктегі ең төмен козды жеңген ойыншыға төмен баға үшін ұпай беріледі. Егер колода әдеттегідей жабық қалса, бұл нұсқа Шаста Сэм деп аталады.