Кіріспе

Дәстүрлі шаршы кемедегі мачтаның жоғарғы жағындағы платформа – дәстүрлі шаршы кемедегі әрбір (төменгі) мачтаның жоғарғы бөлігіндегі платформа. Бұл, көптеген адамдардың ойлағандай, мачта басындағы "қарау ұясы" емес. Мысалы, негізгі мачтадан жоғары негізгі мачта, негізгі галлют мачта және негізгі корольдік мачта орналасқандықтан, платформа мачтаның жалпы биіктігінің шамамен 1/4 – 1/3 бөлігінде болады. Платформаның басты мақсаты – одан жоғары орналасқан мачтаның тұтқаларын бекіту. Тұтқалар кеменің қабырғасына тікелей түсетін болса, мачтадан тым тік бұрышпен созылар еді, сондықтан мачтадан екі жаққа қарай көлденең тіреулер (кросстрилер) шығып тұрады, олар мачтаның тұтқаларын кеңейте түседі. Бұл көлденең тіреулер мачтаның екі жағына бекітілген "итбас" деп аталатын тіреулердің үстіне орналасқан. Көлденең тіреулерге бірнеше ағаш бөренелер қойылса, пайдалы платформа – платформа пайда болады. Футток тұтқалары жоғарғы тұтқалардың жүктемесін мачтаның төменгі бөлігіне жеткізеді. Жоғарғы және галлют мачталарының жоғарғы бөлігінде де келесі мачтаға қатысты ұқсас жағдай орын алады (галлют және корольдік мачталарға тиісінше). Мұндай жерлерде кішірек платформа салынса да, көбінесе тұтқаларды тіреуші тіреулерді ашық қалдырады, оларды кросстрилер деп атайды. Теңізшілер платформаға Якобтың баспалдағымен, люк арқылы немесе футток тұтқалары арқылы көтеріле алады. Алдыңғы мачта да ұқсас алдыңғы платформаға орнатылған болуы мүмкін. Мизендік платформа – мизендік мачтадағы платформа. Осыған ұқсас негізгі және алдыңғы платформалар бу кемелері мен моторлық кемелерде де сақталған, олар айналмалы радиолокациялық антенналарды орнатуға қолайлы орындар болып табылады.

Жауынгерлік топ

Жауынгерлік топ – жау кемелерінің палубасына төмен қарай оқ атуға арналған, айналмалы зеңбіректермен жабдықталған үлкен мачта басы. Олардың ішінде мылтық немесе мылтықпен қаруланған теңізшілер мен мортықшылар да орналасатын болған. Хорацио Нельсон Трафальгар шайқасында "Редутабль" кемесінің жауынгерлік мачта басынан атылған снайпер оғынан қаза тапты.