Кіріспе
Хильда Огден (қыздығы Крэбтри) – британдық ITV телеарнасының «Коронация көшесі» операсындағы ойдан шығарылған кейіпкер, сериалдағы ең танымал тұрақты кейіпкерлердің бірі. Оның есімі классикалық еңбекқор, солтүстік жұмысшы табының әйелінің символына айналды. Оны 1964 жылдан 1987 жылға дейін Жан Александр сомдады. «Көшедегі» кейіпкер ретінде көптеген жылдар бойы Хилда «The Rovers Return Inn» паб-ының тазалаушысы болып жұмыс істеді. Оның көптеген сюжеттері комедиялық мақсаттарда қолданылса, кейіпкер драмалық эффект үшін де пайдаланылды. Жақында қайтыс болған күйеуі Стэннің (Бернард Юэнс) көзілдірігіне қарап жылаған көрініс телеарна тарихындағы ең құнды сәттердің бірі деп есептеледі. Александр 1987 жылы 23 жылдық еңбек жолынан кейін Хилда рөлінен бас тартты, бірақ 1990 жылы ITV телемарафоны аясында бір рет рөлді қайта ойнауға көндірілді. 1998 жылы ол тағы бір ұзақ жылдар бойы танымал болған Бетти Уильямс (Бетти Драйвер) оның жаңа үйіне келген видеода да пайда болды. Бұл екі эпизодтың да шоудың каноны екені есептеледі. Барлық уақыттағы ең сүйікті кейіпкерлердің бірі саналатын Хилда, 5000-нан астам адам қатысқан «Radio Times» журналының сауалнамасында ең үздік телекейіпкер деп танылды. Шашын иілгішпен және бас киімімен киген Хилданың типикалық келбеті суретшілерге және сән көрсетулерге шабыт берді. Әртүрлі продюсерлер кейіпкердің қайта оралуын қалағанына қарамастан, Жан Александр «Коронация көшесі» сериалының бағыты туралы ашық пікір білдіріп, Хилда рөлін ешқашан қайта ойнамайтынына уәде берді. Александр бұрын 1962 жылы Джоан Акерстің (Анна Кроппер) үй иесі, сәби Кристофер Хьюитті (Виктория Бейкер) ұрлаған миссис Вебб рөлінде ойнаған.
Hilda Ogden (neé Crabtree) is a fictional character from the British ITV soap opera Coronation Street, one of the best known of all the regular characters in the serial, whose name became synonymous with a classic hard working Northern working class woman. She was played by Jean Alexander from 1964 to 1987. For much of her period as a character in the Street, Hilda worked as cleaner of The Rovers Return Inn. A gossip and busybody, many of her storylines were used for comedic purposes, though the character was equally used for dramatic effect; a scene in which she wept over the spectacles of her recently deceased husband Stan (Bernard Youens) has been hailed as one of the most moving images in television history. Alexander quit the role of Hilda in 1987 after 23 years but was persuaded to reprise the part in 1990 for a one off appearance as part of an ITV Telethon. She has also been seen in a spin off video in 1998, in which another long running character, Betty Williams (Betty Driver), visited her at her new home. Both of these appearances are considered canon to the show. Arguably the serial's most popular character of all time, Hilda was voted the greatest TV character in a Radio Times poll of over 5,000 people. The typical appearance of Hilda, wearing hair curlers and a head scarf, has inspired art and catwalk themes. Despite various producers expressing their desire to see the character return, Jean Alexander was openly critical about the direction Coronation Street had taken, vowing never to reprise the role of Hilda again. Alexander had previously appeared in 1962 as Mrs. Webb, the landlady of Joan Akers (Anna Cropper), who abducted baby Christopher Hewitt (Victoria Baker).
Қасиеттеу
Хильда Огден, өзінің әйгілі шаш бұйралары мен алжапырағымен, "Солтүстік жұмысшы табының классикалық әйел бейнесі" деп сипатталған. Дауысы шыны сындырғандай, мінезі де сондай болған. Актриса Жан Александр Хильданың бас киімі мен бұйраларын қалай түсінгенін былай түсіндірді: "Хильда сияқты, менің де түбім Ливерпульде, және мен алғаш рет сол жерде шарф пен бұйралардың болуын байқадым. Фабрикадағы қыздар бұйраларын бас киімінің астына тығып қоятын. Олар ұзын шаштарының жұмыс кезінде машиналарға ілініп қалмауы үшін шаштарын байлап, осындай шарфтар тағуға тырысатын. Егер оларды демалысқа шақырса, кешкі ойын-сауыққа дайын болу үшін бұйраларын орнына қоятын". Александр 2010 жылы Хильда бейнесін Ливерпульдегі жастық шағында көрген ерекше, эксцентрикалық адамдардың есімдерінен құрастырғанын айтты. Хильда Огденмен бірдей мағынада қолданылатын термин – "әңгімеге құмар". The Guardian газетінің сыншысы Грейс Дент Хильданың "70-ші жылдары Coronation Street-тегі ақпараттарды ресми түрде жариялап, жаңалықтарды жеткізіп отырғанын" айтты. Хильда Кен Барлоудың (Уильям Роуч) әйел достарының қай уақытта кеткенін (немесе қай уақытта олар мәйіт салынған қаптарда шығарылғанын) көру үшін бір көзі ашық жатып ұйықтағандығы мәлім. (Кен әйелдермен ешқашан көп бақытқа ие болған емес.) Ол Хильданың басқа да танымал телесериалдардағы әңгімеге құмар кейіпкерлердің прототипі болғанын, олардың ішінде EastEnders-дегі Дот Коттон (Джун Браун), The Archers-дегі Линда Снелл және Desperate Housewives-дегі Марта Хубер де бар екенін қосты.
Огдендер
Огдендер, Хилда және оның күйеуі Стэн (Бернард Юэнс) «Коронация көшесінің» ең сүйікті жұптарының бірі деп есептеледі. Дауласып тұратын бұл жұп апаттар мен қаржылық қиындықтарға қарамастан бірге тұрды. Еңбекші топтың өкілі болған олар, актер Бернард Юэнс 1984 жылдың 27 тамызында қайтыс болғанға дейін 20 жыл бойы экрандағы екі актерлік дуэт ретінде танылды, бұл жазушыларды Стэннің экрандағы өлімін көрсетуге мәжбүр етті. Экрандағы серіктестік туралы ойын қозғаған актриса Жан Александр: «Менің экрандағы күйеуім Стенді сомдаған Бернард Юэнспен жұмыс істеу шынайы қуаныш болды. Менің барлық жетістіктерім Бернардқа байланысты, себебі біз команда ретінде жақсы жұмыс істедік және әрқайсымыз екіншісінің сахнаны қалай ойнағысы келетінін білдік. Бұл бақытты экрандық серіктестік болды, бірақ ол қатаң кәсіби сипатта болды. Біз жұмыстан кейін бірге уақыт өткізбейміз» деді. 2005 жылы бұл жұп тағы бір дауыс беруде жеңіске жетті. «Broadcast» журналы жүргізген сауалнамада Огдендер ITV телеарнасының ең сүйікті кейіпкерлері деп танылды, бұл сауалнама телеарнаның 50 жылдығына орай өткізілді. Олар «Миндер» сериалының Артур Дейли және «Басты күдікті» сериалының бас инспекторы Джейн Теннисонды жеңіп, тиісінше екінші және үшінші орындарға ие болды.
Кету
23 жыл бойы Хильда рөлін сомдағаннан кейін, Жан Александр 1987 жылы «Коронация көшесінен» кетуге шешім қабылдады. Александрдың 2010 жылғы сөзіне сүйенсек, жазушылардың Хильдаға жаңа идеялары бітіп, кейіпкер ретінде Хильданың күші таусылғандықтан, кетудің уақыты келді. Ол былай деді: «Оның жары кетіп қалды, ол тек қана күйреп қалатын еді. Мен мұндайды қаламаймын». Хильданың бағдарламадағы соңғы көріністері 1987 жылы Роверс қайтып келгендегі жергілікті тұрғындар «Wish Me Luck as You Wave Me Goodbye» әнін «көтеріңкі орындаған» делінгендей, оларға қосылған кезде көрсетілді. Экранда Хильда Дербиширдегі Хартингтонға, доктор Лоутердің үй шаруасын жүргізушісі ретінде жаңа өмір бастау үшін кетті. Бұл эпизодты 27 миллион көрермен тамашалады. Бұл «Коронация көшесі» тарихындағы ең жоғары рейтингті эпизод болып қала береді. Бұл оқиға «Коронация көшесінде» өлім-жұлымсыз болған ең әсерлі көрініс деп сипатталды. Хильда Огденнің кетуін бейнелеген «есте қаларлық» эпизодтың авторы – Лесли Даксбери, ол рекордтық көрерменді сабын операсының аудиториясын тартты. 1987 жылы кеткеннен бері әртүрлі продюсерлер Хильда Огденнің «Коронация көшесіне» оралуын қалайтындарын білдірді. 1990 жылы Жан Александр екі жарым жылдан кейін ITV-нің 27 сағаттық қайырымдылық телемарафонының бөлігі ретінде рөлін қайта орындады. Эпизодта оның Стеннің қабіріне бара жатқаны көрсетілді. 1998 жылы кейіпкер тағы да жандандырылды, арнайы бейнефильмге түсірілді. Алайда 2005 жылы актриса Жан Александр «Коронация көшесінің» жыныстық қатынасқа және «кім кіммен ұйықтайды» дегенге тым көп мән беруіне байланысты Хильда Огден рөліне оралудан бас тартты. Александр 2010 жылдың желтоқсан айында «Коронация көшесінің» 50 жылдығын мерекелеу кезінде Хильда рөліне оралудан бас тартты. Олар оған үлкен ақшалай сыйлық ұсынды, бірақ оның агенті Джоан Реддин: «Ол енді бұл іске араласпайды» деді. 2010 жылы сұхбат бергенде Александр Хильда рөліне оралмауының себептерін талқылады. Ол: «Мен үшін Хильданы қайта жасау мүмкін емес. Ол көшеден кеткен тазалаушыдан мүлдем өзгеше болар еді. Кешіріңіз, 23 жылдан кейін мен сол кейіпкерді қазіргі күйінде қайта жасай алмаймын, және мен оны қазіргідей ойнағым келмейді. Хильда қазір 91 жасқа толар еді. Ол сүйікті дәрігердің үй шаруасын жүргізу үшін және ауылдық қауымдастықтың бір бөлігі болу үшін кетіп қалды. Оның мәртебесі бар, ол әрқашан қалаған нәрсе. Мен өзгердім, сондықтан ол да өзгергеніне сенімдімін. Менің ойымша, жанкүйерлер көңілі қалар еді. Бұл адамдардың есте сақтаған естеліктерін бұзылар еді». Оның басқа балалары бағдарламада көрсетілді, олардың есімдері Ирма (Сандра Гоф) (ол Фреда Огден болып туған және үйден кеткен кезде Ирма есімін таңдаған) және Тревор (Джонатан Коллинз / Дон Хокинс). Тревор ақша ұрлап, көшеге келгеннен кейін алты ай ішінде қашып кетіп, үйіне хат жазып, Хильдадан одан бас тартуын сұрады. Хильданың қызы Ирма бұрыштағы дүкенде жұмыс істеді және ақырында Дэвид Барлоуға (Алан Ротвелл) үйленді. 1970 жылы Австралияда Дэвид пен оның баласы қаза тапқанда Ирманың көңілі қатты ауырды. Ирма бірнеше жыл үйіне оралды, бірақ кейін Уэльске, содан кейін Канадаға көшіп кеткенін түсіндіріп, жоғалып кетті. Стан қайтыс болған кезде Ирма туралы есімдер айтылмады, ал кейінірек Хильда сұралғанда екі баласы бар екенін айтты. Ол отбасымен аздап байланыста болды. Тревор ақырында үйленді және Хильда мен Стенге немере мен немере қыз берді, бірақ ата-анасының өмірінен ұялып, сирек келіп тұратын. 1980-1983 жылдары Огдендермен бірге Эдди Йейтс (Джеффри Хьюз), олардың бала алмастырған ұлы тұрды, ал Стэн 1984 жылы қарашада қайтыс болғаннан кейін – олардың зәулім туын тойлағаннан бір жыл өткен соң – Хильда Кевинге (Майкл Ле Велл) және Салли Вебстерге (Сэлли Уиттакер) бос бөлмелерінің бірінде тұруға рұқсат беру арқылы қосымша ақша тапты. Көп ұзамай Хильданың жұмыс берушілері, бай доктор Лоутер (Дэвид Скес) және оның әйелі (Джун Броутон) үйлерін сатуға және Хартингтонға көшуге шешім қабылдады. Алайда Хильда Лоутер әпкесінің құнды заттарын жинап әкетуге көмектескен түні, ұрылар үйге кіріп, екеуін де зорлық-зомбылықпен ұрып-соғып, жарақаттады. Доктор Лоутер үйден тамақ алуға шыққанда, әйелі өлімге әкелетін жүрек соғысына шалдыққандығын, ал Хильда ауыр жарақат алғандығын көріп, қатты қорқып қалды. Ол денесі толық қалпына келсе де, өз үйінде болудан қорықты. Доктор Лоутер Хартингтондағы үйіне көшіп барып, оның үй шаруасын жүргізуді сұрағанда, ол мүмкіндікті асыға пайдаланды. 1987 жылы Рождество күні Хильда бағдарламадан кеткенде, ол өзінің танымал триллингтік дауысымен «Wish Me Luck As You Wave Me Goodbye» әнін орындады, бұл эпизодты 26.65 миллион адам тамашалады, бұл британ теледидары тарихындағы ең жоғары рейтингті көрсеткіштердің бірі. Хильданың ең есімдері қалатын ерекшеліктері – оның шаш орағыштары, ол дерлік әрқашан киетін алжапқышы және оның тұрғын бөлмесіндегі «мюриел» еді, ол алғашқыда Альпі тауларының көрінісін көрсеткен, бірақ кейін үш үйрек бейнесімен жағажай көрінісіне өзгертілді (ортадағы үйрек, құлау позыциясында, Жан Александрдың идеясы болды). Ол өзін экстрасенс санайтын және кесемен болжам айтумен айналысатын.
Қабылдау
Хильда Огден кейіпкері британдық жұртшылық арасында өте танымал болды. 1982 жылы ол Ұлыбританиядағы ең танымал әйелдерді анықтау сауалнамасында Королева-ана, Королева Елизавета II және Уэльс принцессасы Дианадан кейін төртінші орынды иеленді. Хильда Огден "барлық уақыттағы ең ұлы телесериал кейіпкері" деп аталды және "дүние жүзіндегі миллиондаған адамдардың сүйіктісі" ретінде танылды. Оның жанкүйерлерінің қатарында Майкл Паркинсон, Лоренс Оливье, жазушы Уиллис Холл, бұрынғы ақын Джон Бетджеман және Рассел Харти болды, олар Хильда Огденді қолдау үшін Британдық лига құрды.
Басқа медиада
1998 жылы «Коронация көшесі» сериалынан тікелей бейнежазбаға шығарылған туынды фильм жарық көрді. Ол «Коронация көшесінің әйелдері» деп аталды және шоудың ең әйгілі әйел персонаждарының эпизодтарынан құралды. Видеода 1987 жылдан бері сериалда көрінбеген Хилда Огденнің қысқа қайта оралуы көрсетілді; Бетти Уильямс оны жаңа үйіне бара барды. «Гранада Телевидениесінің» өкілі: «Бұл Беттидің Дербиширдегі Хилда Огденнің үйіне барып, оны қалай көретінін көрсетеді. Хилда бұрын дәрігерге үй тазалау қызметтерін көрсеткен, ол қайтыс болғанда, оған ризашылығын білдіріп, үйді мұра етіп қалдырған. Бұл жанкүйерлер сақтап тұруға ниеттенетін естелік зат болады». «Өрт сөндіруші Сэм» мультсериалының Дилис Прайс кейіпкерінің бастапқы дизайны Хилда Огденнің образына негізделген.
Танымал мәдениетте
Хильда Огденнің өзінің танымал шаш дорбашалары мен бас киіміндегі суреті суретші Дэвид Кноповтың жібек баспаларының сериясында пайдаланылды. Суретші Ленни Генри, Билл Найи және Элвис Костелло сияқты белгілі адамдардың «Хильданы» сатып алғанын айтты. Хильда Огден 2004 жылы Нью-Йорктің жоғары сәніне әсер еткен кейіпкерлердің бірі ретінде есімдері тізілді. 1960-шы жылдардағы Ұлыбританияның «әйелдерге тән сәнділік» стилі, оның көп бөлігі «Коронация көшесінің» алғашқы эпизодтарынан алынған. Мода стилісі Кэти Гранд былай деді: «1960-шы жылдардың басындағы британдық жұмысшы табының өкілдерінде қызықты бір нәрсе бар. «Коронация көшесі» қара-ақ және өте лас болды. Олар өте тартымды көрінді. Хильда Огденнің шашы дорбашалармен, сонымен қатар әдемі твид пиджак және әдемі көйлек бар». Queen тобының «I Want to Break Free» музыкалық видеосы «Коронация көшесі» кейіпкерлеріне негізделген. Жеке әнші Фредди Меркьюри ешқандай телесериалдың жанкүйері емес деп айтылды; алайда ол үйде «Коронация көшесін» көретін. Сондықтан, әннің видеосында топ мүшелері телесериалдың ең танымал әйел кейіпкерлерінің киімдерін киіп, әйел кейіпінде түсті. Меркьюридің стилі Бет Линч (Джули Гудйер) кейіпкеріне, ал Брайан Мейдің стилі Хильда Огденнен шабыттанды. Ән Ұлыбританиядағы синглдар тізімінде 3-орынға ие болды және 1984 жылдың сәуір айында жарық көргеннен бастап он бес апта бойы тізімде қалды. 1980-ші жылдары Бой Джордж Франки Голивуд тобының «Relax» видеосының ең даулы бөлігін «гомосексуализмге қатысты Хильда Огденнің көзқарасын» көрсетеді деп сынады. 2017 жылы BBC Radio 4-тегі «Арчерлер» сериалындағы ұзақ жылдар бойы ойнаған Пегги Вулли шаштараз Фабрис серігімен ажырасып, үй жануарларына рұқсат етілмейтін пәтерге көшкеннен кейін «Хильда Огден» атты мысықты мұраға алды. Бірақ Амбриджге келгеннен кейін ол қатал екенін көрсетті және бірнеше рет қан төкті.