Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Органикалық химияші
Organic chemist
Ирма Голдберг (1871 жылы туған) – Ресейде туған химик. Ол табысты мансапқа қол жеткізген және оны сақтап қалған алғашқы әйелдердің бірі, тіпті оның еңбектері стандартты оқулықтарда оның атымен сілтеме жасалып жазылған.
Irma Goldberg (born 1871) was a Russian born chemist. She was one of the first female organic chemists to have and sustain a successful career, her work even being quoted in her own name in standard textbooks.
Білім
Мәскеуде орыс еврей отбасында туған ол, 1890 жылдары Женеваға химияны оқу үшін сапар шекті.
Born in Moscow to a Russian Jewish family, she later traveled to Geneva in the 1890s to study chemistry at Geneva University.
Алғашқы зерттеулер, Ульман реакциясы
Оның алғашқы зерттеулері ацетиленнен күкірт пен фосфорды жою процесін әзірлеуді қамтиды. Неміс химигі Фриц Уллманмен бірлесіп жазған бензофенон туындылары туралы алғашқы мақаласы 1897 жылы жарияланды. Ол сондай-ақ, тиосалицил қышқылының фенил туындысын алу үшін мысты катализатор ретінде қолдану жөнінде зерттеу жүргізіп, мақала жазды (1904 жылы жарияланды), бұл процесс Ульман реакциясы деп аталады. Голдберг – өзінің атымен аталатын реакциясы үшін, амидация (Голдберг) реакциясы үшін нақты танылған жалғыз әйел ғалым. Бұл әдістің бұрынғы нұсқаларына енгізілген өзгерту үлкен жетістік болды және зертханалық деңгейдегі дайындамалар үшін өте тиімді болды. Ол күйеуі Фриц Уллманмен бірлесіп химияның басқа да зерттеулерін үйлестірді, осы ынтымақтастықты «Ульман-Голдберг» ынтымақтастығы деп атады.
Her early research included the development of a process to remove sulfur and phosphorus from acetylene. Her first article on the derivatives of benzophenone, coauthored by German chemist Fritz Ullmann, was published in 1897. She also researched and wrote a paper (published in 1904) on using copper as a catalyst for the preparation of a phenyl derivative of thiosalicylic acid, a process known as the Ullmann reaction; Goldberg is the only woman scientist unambiguously recognized for her own named reaction: the amidation (Goldberg) reaction. This modification to previous forms of the method was a great improvement, and was extremely helpful for laboratory scale preparations. She coordinated on other forms of chemistry research with her husband, Fritz Ullmann, in what they called the Ullmann Goldberg collaborative.
Берлинде синтетикалық бояулар зерттеуіне ауысу
1905 жылы Голдберг пен Уллман Берлиндегі Техникалық жоғары оқу орнына көшті. Голдбергтің зерттеулері, сондай-ақ Ульман-Голдберг бірлестігінің жұмысы Германияның синтетикалық бояу өнеркәсібінің құрамына кірді. Олардың зерттеулері синтетикалық ализарин өндірісін құруға, яғни маддерден алынатын табиғи бояуды алмастыру процесіне көмектесті. 1909 жылы Голдберг Герман Фридманмен бірлесіп, BASF (Badische Anilin und Soda Fabrik) және Bayer & Co. Farbenfabriken компанияларының неміс патенттерін қарап шығып, 114 бояудың дайындалуына қатысты түсіндірмелер берді.
In 1905, both Goldberg and Ullman moved to Technische Hochschule in Berlin. Goldberg's research, along with that of the Ullmann Goldberg collaborative, was also a part of Germany's synthetic dye industry. Their research helped with the creation of the synthetic alizarin industry, or the process of replacing natural dye obtained from madder. In 1909, Goldberg also collaborated with Hermann Friedman to review German patents under BASF (Badische Anilin und Soda Fabrik) and Bayer & Co. Farbenfabriken, providing notes on preparation for 114 dyes.
Неке және кейінгі өмір
1910 жылы Голдберг Ульманға үйленді. 1923 жылы Ульман Женева университетіндегі қызметке қабылданғаннан кейін олар Женеваға қайтып келді. Оның нақты қайтыс болған күні белгісіз, бірақ 1939 жылы Женева газетінде қайтыс болған күйеуі Фриц Уллманға арналған қоштасу хабарына қол қойғандардың тізімінде оның есімі тұр.
In 1910, Goldberg married Ullman. In 1923, they moved back to Geneva when Ullman accepted a faculty position at Geneva University. Her exact death date is not known, but her name does appear at the top of a list of people signing a memorial notice in a Geneva newspaper for her deceased husband, Fritz Ullmann in 1939.