Кіріспе

Көбелек түрі

Жыртқыш көбелек (Mellicta athalia) – Nymphalidae тұқымдасына жататын көбелек түрі. Ол Батыс Еуропадан Жапонияға дейінгі Палеарктика аймағында, орманды далаларда, шабындықтарда және араланған ормандарда кездеседі. Араланған ормандармен байланысының арқасында Ұлыбританияның кейбір аймақтарында "орманшының серігі" деп аталды. Ұлыбритания мен Германияда қорғауға алынған түр саналады, бірақ Еуропа және әлем бойынша емес.

Сипаттама

Қанаттарының ені 39–47 мм. Жоғарғы жағы көбінесе қара қоңыр және қызғылт қоңыр түсті, қызғылт қоңыр дақтар қара қоңырмен (қанат тамырларының бойымен және олармен кесілісе отырып) шектелген; қанат шеттерінде ақ жолақтар бар, олар арқылы қара қоңыр түс көрінеді. Дененің жоғарғы жағы қанаттағы түске ұқсас қара қоңыр, ал екі қанаттың табаны қара қоңыр. Астыңғы жағында қызыл және (сәл) ақ жолақтар бар, әрбір тамыр қара қоңырмен және әр түс қара қоңырмен шектелген. Тыныш күйде көрінетін артқы қанат табанындағы ақ дақтар – түрді анықтау үшін маңызды белгі. Бұл қанат пішіні Melitaea cinxia пішініне өте ұқсас. Дегенмен, шөптесін фритиллярияда қанат астындағы қара қоңыр жолақтар M. cinxia-ға қарағанда анық көрінеді.

Ауқым

Ағашқа ұқсас баулар Батыс Еуропадан Жапонияға дейін Палеарктикалық аймақтың барлық бөлігінде кездеседі. Ұлыбританияда ол Корнуолл және Девон шалғындарымен (тасталған шабындықтар); Эксмур (құрғақ далалар); және Кент пен Эссекс (қышқыл топырақтағы жиналған орман) шектеледі. Эссекстегі популяциялар қайта қалпына келтіру нәтижесінде пайда болды. 1990 жылдардың соңында, түрдің Ұлыбританиядағы 10 км торлы шаршылардың барлығының 0,2% ғана жайлағаны бағаланды. Оның биіктік диапазоны теңіз деңгейінен 2600 метрге дейін жетеді, бұл оның жаһандық деңгейде қауіпті емес екенін көрсетеді. Алайда, Ұлыбританияда түр 1980 жылы өткізілген жалпыұлттық зерттеуде бар болғаны 31 тірі колония табылғаннан кейін "Британдық көбелектердің ең қауіптісі" деп есептелді. Осының салдарынан, оған 1981 жылғы «Жабайы табиғат пен ауылдық жерлерді қорғау» заңымен қорғау статусы берілді. Кент және Эссекстегі ормандық жерлер осы түрді сақтау мақсатында белсенді басқарылады (жиналады). 1995 жылдан бері ол Ұлыбританияның Биологиялық әртүрлілікке қатысты іс-қимыл жоспарында "жоғары басымдыққа" ие түр болып табылады және оның жеке Іс-қимыл жоспары бар. Ағашқа ұқсас баулар Германияда да "Қызыл тізімге" енген. Дегенмен, түр еуропалық деңгейде "алаңдаушылық тудырмайтын" деп саналады.

Тіршілік ету ортасы

Еуропада көбелек түрлері шөптесін, гүлді орталарда – құрғақ немесе ылғалды, жоталы немесе жазық жерлерде, бұталар мен ағаштардың болуына қарамастан, соның ішінде ормандық алаңдар мен қыраттарда кездеседі. Нақтырақ айтқанда, Англияда бұл түр үш ерекше ортаны мекендейді: 3 аналық және 1 аталық жекелеген көбелек 2022 жылы Кентербериге жақын орналасқан Блейн Вудс үлкендігі 2500 акр болатын қорық аймағында босатылады.