Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тынық мұхитының ағымдары
Currents of the Pacific Ocean
Шығыс Австралия ағымы (EAC) – Оңтүстік Экваторлық ағымнан (SEC) пайда болатын, Коралл теңізі арқылы өтіп, Австралияның шығыс жағалауына жеткен жылы, оңтүстікке қарай бағытталған, батыс шекаралық ағым. Австралия жағалауының шамамен 15° оңтүстік ендігінде SEC екіге бөлінеді, осыдан EAC оңтүстікке қарай ағып бастайды. Бұл Австралия жағалауындағы ең ірі теңіз ағымы.
The East Australian Current (EAC) is a warm, southward, western boundary current that is formed from the South Equatorial Current (SEC) crossing the Coral Sea and reaching the eastern coast of Australia. At around 15° S near the Australian coast the SEC divides forming the southward flow of the EAC. It is the largest ocean current close to the shores of Australia.
Мінез-құлық
EAC 30° S ендігінде ең жоғары жылдамдыққа жетеді, онда оның ағыны 90 см/с-қа дейін жете алады. Оңтүстікке қарай ағып бара жатқанда, ол шамамен 31° - 32° S ендігінде жағалаудан бөлінеді. 33° S ендігіне жеткенде, оңтүстікке қарай иіліп, ағынының бір бөлігі тар айналымда солтүстікке қайта оралады. Осы жерде EAC өзінің шамамен 35 Sv (35 миллиард литр/секунд) ең жоғары көлемін жеткізеді. Қайта айналымға түспеген EAC ағысының көп бөлігі шығысқа қарай Тасман фронтына жылжып, Жаңа Зеландияның солтүстігінде Тасман теңізінен өтеді. Қалғаны Антарктика айналма ағысына дейін EAC кеңейтуі арқылы оңтүстікке қарай ағады. Тасман фронтының көлемі 13 Sv деп есептеледі. Тасман фронты арқылы шығысқа қарай жылжуы және EAC-ның Жаңа Зеландия жағалауына қайта қосылуы Шығыс Окленд ағысын құрайды. EAC сонымен қатар тропикалық теңіз фаунасын Австралияның оңтүстік-шығыс жағалауындағы субтропикалық аймақтардағы мекендеу орындарына тасымалдауға көмектеседі. Ағым сондай-ақ елдің шығыс жағалауын жылытады.
The EAC reaches a maximum velocity at 30° S, where its flow can reach 90 cm/s. As it flows southward it splits from the coast at around 31° to 32° S. By the time it reaches 33° S it begins to undergo a southward meander while another portion of the transport turns back northward in a tight recirculation. At this location the EAC reaches its maximum transport of nearly 35 Sv (35 billion liters per second). The majority of the EAC flow that does not recirculate will move eastward into the Tasman Front, crossing the Tasman Sea just north of the cape of New Zealand. The remainder will flow south on the EAC Extension until it reaches the Antarctic Circumpolar Current. The Tasman Front transport is estimated at 13 Sv. The eastward movement of the EAC through the Tasman Front and reattachment to the coastline of New Zealand forms the East Auckland Current. The EAC also acts to transport tropical marine fauna to habitats in sub tropical regions along the south east Australian coast. The current also warms up the eastern coastline of the country.
Физикалық океанография
EAC – Оңтүстік Тынық мұхиты үстіндегі желдің әсерінен туындайтын беттік ағыс. Бұл желдер ағыстың жылдың әртүрлі мезгілдерінде қалай өзгеретінін анықтайды. EAC Оңтүстік Тынық мұхитының батыс жиегінде басталады, онда жылы, қоректік заттарға кедей су жиналады. Австралияның шығыс жағалауымен өте келе, ол экватордан оңтүстікке қарай көп мөлшерде жылы тропикалық суды жеткізеді. Бұл Ұлы Барьер рифінің гүлденуіне жағдай жасайды, шығыс жағалаудың температурасын жыл бойы шамамен 18°C деңгейінде ұстап тұрады, қыста 12°C-қа төмендеуіне жол бермейді. Ағыстың қоректік заттары аз болғанымен, теңіз экожүйесі үшін маңыздылығын сақтайды. EAC тропиктен орта шағын ендіктегі су мен атмосфераға жылуды тасымалдайды. Ол жылы ядролы айналымдарды құру арқылы Тасман теңізінің жоғары биоәртүрлілігіне мүмкіндік береді. EAC-тың ең оңтүстік нүктесі жел ағындары арқылы осы айналымдарды тудыра алады. Тасман фронтының батысқа қарайғы бұрылуынан ағыста тұрақсыздық пайда болғанда, айналым жылына бір-екі рет бөлініп шығады. EAC жағалау бойында судың жоғары көтерілуіне себеп болады. Пайда болған айналымдар Тасман теңізінде тік араласудың күшеюіне әкеледі. Айналымдардың пайда болуы, қозғалуы және жойылуы термоклиндік қабаттың беттік қабатпен араласуына, кейбір қоректік заттардың бетке көтерілуіне ықпал етеді. EAC және оның айналымдары жиі континенттік шельфке және жағалауға қарай ағып, циркуляция үлгілеріне әсер етеді және араласуды күшейтеді. Айналымдар – EAC-тың қоректік заттарды бетке жеткізудің жалғыз жолы емес. Жағалаудағы белгілі бір құбылыстар ағысты теңізден әрі қарай итеріп жібереді. Солтүстіктен күшті жел соқса, ол ағысты одан да әрі жылжытып, терең судың жағалауға көтерілуіне, бетке қоректік заттардың жетіп жетуіне мүмкіндік береді. EAC маусымдық өзгереді. Ол жазда ең күшті болады, жалпы ағыны шамамен 36,3 Sv құрайды. Қыс айларында ең әлсіз, шамамен 27,4 Sv ағынды. Дегенмен, ағын фильмде бейнеленгендей жылдам емес.
The EAC is a surface current driven by winds over the South Pacific. These winds control how the current behaves at different times of year. The EAC starts on the west edge of the South Pacific Gyre where it collects warm, nutrient poor water. As it skirts along the east coast of Australia, it carries a large amount of warm tropical water from the Equator southward. This contributes to the conditions which allow the Great Barrier Reef to thrive, keeping the east coast around 18 °C year round instead of dropping to 12 °C in the winter. The current is very low in nutrients but remains important for the marine ecosystem. The EAC transfers heat from the tropics to the mid latitude water and atmosphere. It does this by producing warm core eddies, which allow the Tasman Sea to have a large biodiversity. The most southern tip of the EAC can produce these eddies by wind currents. As instabilities in the current develop due to a westward Tasman Front, the meander pinches off to form eddies once or twice per year. The EAC causes upwelling along the coastline. The eddies produced cause an increase in vertical mixing within the Tasman Sea. The process of producing, moving, and destroying eddies causes the thermocline layer to mix with the surface layer, bringing some nutrients up to the surface. The EAC and its eddies frequently flow onto the continental shelf and inshore, influencing circulation patterns and increasing mixing. Eddies are not the only way the EAC brings nutrients to the surface. Features along the coast push the current further offshore. If there is a strong northerly wind, it will push the current even further offshore, allowing deep water to rise up the coast, bringing nutrients up to the surface. The EAC varies seasonally. It tends to be strongest in the summer, with a total flow of around 36.3 Sv. It is its weakest during the winter months, flowing at around 27.4 Sv. however, the current is not nearly as rapid as depicted in the film.