Кіріспе
Панамаға АҚШ-тың басып кіруі кезіндегі әскери операция. "Қысқыл гамбит" операциясы 1989 жылдың 20 желтоқсанында Панамаға АҚШ-тың басып кіруінің бастапқы әрекеті ретінде жүзеге асырылды. Бұл АҚШ Дельта күшінің операциясы болды, оның мақсаты Панамада тұратын американдық экспатриант Курт Музені құлатуға тырысқан басқа панамалықтармен бірге Панама үкіметін құлату жоспарына қатысқандығы үшін қамаудан босату болды. Ол Панама қаласындағы "Cárcel Modelo" атқа ие, жаман даңқы бар түрмеден құтқарылды.
Operation Acid Gambit took place as an opening action of the United States invasion of Panama, on 20 December 1989. It was a U. S. Delta Force operation that retrieved Kurt Muse, an American expatriate living in Panama who had been arrested for leading a plot with other Panamanian to overthrow of the government of Panama, from the Cárcel Modelo, a notorious prison in Panama City.
Өмірбаян
Муза 1989 жылы Панамада Нориегаға қарсы жасырын радиохабар таратуын ұйымдастырғаны үшін тұтқындалған еді. 23 Delta Force операторы жүргізген шабуылға Night Stalkers қолдау көрсетті, бірақ ол 1989 жылғы 20 желтоқсанда АҚШ Панамаға басып кіріп, Норьеганы тұтқындаған «Ақтаңгерлік себебі» операциясынан кейінге шегерілді. Кейіннен «Вашингтон Пост» газеті Музаның ЦРУ қызметкері екенін жариялады. Музаның шабуылға дейін американдық шенеунікпен болған соңғы әңгімесі аса шиеленісті және алаңдатушы болды. Муза мен белгісіз американ полковнигінің кездесуі басқа тұтқындармен және көптеген панамалық күзетшілермен бірге, түрмедегі зияратшыларға арналған аймақта өтті. Зиярат кезінде американдық тікұшақ түрме үстінен төмен биіктікте және жоғары жылдамдықпен ұшып өтті. Дыбыс басылғаннан кейін полковник Музаға, бөлмедегілердің барлығы еститіндей қатты дауыспен сөйледі. Егер АҚШ Панамамен қақтығысқа түсіп қалса, Музаны өлтіруге бұйрық берілгенін айтты, бұл Музаның тұтқын емес, кепіл екенін білдіреді. Содан кейін полковник орнынан тұрып, анық және қатысты түрде: «Егер біреу маған зиян келтірсе, осы түрмеден ешкім тірі шықпайды!» деді. Осы сөздерден кейін бөлмеде толық үнсіздік орнады, полковник бұрылып, шығып кетті. Ол бұл сөздерді құтқару операциясының басталуға жақын екенін білген кезде айтты.
Операция
Операцияны подполковник Элдон Барджвелл мен майор Гэри Л. Харрелл басқарды. Дельта операторы Дэвид "Даймонд Дейв" Агстериббе өз еркімен тұтқынға алынып, 15 күнге созылған азаптауларға шыдады, Музаға алдағы операция туралы хабар жеткізу үшін және ол дұрыс уақытта дұрыс жерде екеніне көз жеткізу үшін. Дельта операторлары MH 6 Little Bird тікұшақтарымен түрменің шатырына түсірілді. Бір операторға ғимараттың қабырғасынан төмен түсіп, Музаның камерасының терезесінен ілініп тұрып, егер құтқару операциясы жүргізілсе, Музаны өлтіруге бекітілген күзетшіні жою міндеті тапсырылды. Бірақ күзетші болған жоқ. Шатыр есігін жарылғыш құралдармен бұзғаннан кейін, Дельта операторлары Музаның камерасына қарай екі қабатты баспалдақпен жүгірді. Дельта операторы құтқару кезінде Музаны өлтіруге бекітілген күзетшіні өлтірді. Музаның камера есігінің құлпы екі рет атылды, бірақ құлып бұзылмады, ал камераға кіру үшін шағын жарылғыш зат қолданылды. Дельта операторлары Музаға бронежилет, баллистикалық шлем және қорғау көзілдірігін беріп, оны шатырға көшірді, онда оларды MH 6 Little Birds тікұшақтарымен АҚШ базасына эвакуациялау жоспарланған. Олардың "Қымбат жүгі" (Муза) қауіпсіздікте болды және Дельта операторы эвакуация үшін шақырды. Түрмеден эвакуациялау кезінде Музаны тасымалдап бара жатқан Hughes MH 6 Little Bird тікұшағы апатқа ұшырады.