Кіріспе

Джин-ауызшылар желісі немесе Джин-ауызшылар желісі – 1941 жылғы желтоқсанда Гонконг шайқасында Гонконгқа жасалған жапон шабуылына қарсы британдық әскери қорғаныс желісі. Бұл идея Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін салынған Францияның Мажино желісінен туындаған. Британдықтар бұл желінің колонияны кем дегенде алты айға жапон шабуылынан қорғай алады деп сенді және тіпті оны "Шығыс Мажино желісі" деп атады. Жапондық генералдар да бұл желі олардың ілгерілеуін тоқтатады деп ойлады, бірақ барлаушылар оның өте әлсіз екенін анықтады. Мысалы, Гонконг шайқасында Шиң Мун бекінісін бар болғаны 30 әскер қорғады. Оның сыйымдылығы 120 адамды құрады.

Географиялық орналасуы

Желі атауы жақын орналасқан Квай Чунг, Жаңа территориялардың (қазір қайта құрылып, Квай Фонгтың бір бөлігі болған) бұрынғы Джин Дринкерс шығанағынан шыққан. Ол Кам Шан, Шинг Мун суқоймасы, Бикон төбесі, Арыстан тасы және Тейттің тасы арқылы өтіп, Сай Кунг ауданындағы Порт-Шелтерде аяқталды. Оның жалпы ұзындығы 18 шақырымды құрады. Желінің маңызды бөліктері Бикон төбесі мен Ша Тин асуы арасындағы учаске және Шинг Мун бекінісі болды, соңғысында желінің бас штабы орналасқан. Бұл желі Коулун түбегінің солтүстігіндегі тауларды пайдаланып салынды және Жаңа территориялардан оңтүстікке бағытталған жауаптық шабуылдарды болдырмау үшін стратегиялық маңызға ие болды. Әртүрлі кіреберістер, өткелдер мен шығуларға Орталық Лондон көшелерінің атаулары берілді, мысалы "Оксфорд көшесі", "Регент көшесі", "Чарринг Кросс", "Хеймаркет", "Пикадилли" және "Шафтесбери авенюі" – олар кіреберістер мен шығулардың үстіне жазылған. Шинг Мун бекінісі "Странд Палас" қонақ үйі деп белгілі болды.

Құрылыс

Құрылыс 1936 жылдан 1938 жылға дейін жалғасты. Бұл желі үздіксіз қорғаныс сызығы емес, жолдармен байланыстырылған қорғаныс позицияларының тізбегі болды. Желі бойында бункерлер, бетонмен нығайтылған пулемет орындары, окоптар және артиллериялық батареялар салынды, алайда бұл артиллериялық қолдау жеткіліксіз болуы мүмкін. Миддлсекс полкінің британдық әскерлеріне көмектесу үшін, Чэринг Кросс сияқты Лондон көшелерінің аттарымен аталатын 1,5 метр тереңдіктегі қорғаныс арналары немесе траншеялар жасалған.

8 желтоқсан 1941 жыл: алғашқы байланыс

1941 жылғы 8 желтоқсан күні таңертең жапон әскерлері Кай Так әуежайын бомбалады, осылайша британдықтардан әуе кеңістігін тартып алып, Гонконг шайқасын бастарды. Түскі уақытта жапондықтар Шэньчжэнь өзенінен өтіп, Жаңа аумақтарға шабуыл жасады. Солтүстік гарнизон Джин-Дрикерлер желісіне қайта шегініп, жолдағы жолдар мен көпірлерді қиратып, жаулап алушыларға қиындық туғызды. Күн батқанға дейін жапондықтар Тай По қаласын басып алды. Джин-Дрикерлер желісін қорғау үшін британдық әскердің үш батальоны ғана болды: батыста Корольдік шотландтардың 2-ші батальоны, ортада Пенджаб полкінің 2/14-ші батальоны және шығыста Раджпут полкінің 5/7-ші батальоны. Олар кем дегенде үш апта бойы тұруға және жапондықтарға зиян келтіруге үміттенді.

9 желтоқсан: Жапондықтардың жасырын шабуылдары

9 желтоқсанда 228-ші полктің жапондық барлаушылары Тай Мо Шанға қарай бағытталды және Шин Мун редуты мен Шин Мун су қоймасының жанындағы "225 биік жерде" британдық қорғаныстың нашар екенін анықтады. Бұл биік жер желінің батыс бөлігіндегі барлық бекіністерге басымдық жасады. Сондықтан жапондықтар жасырын шабуылға көшті. Сол күні сағат 21:00-де командир лейтенант және он ерекше сарбаз жасырын шабуылды бастады. Оқушы инженерлер тікенді сымдарды қиратып, бункерлерді жойды. 10 желтоқсанда сағат 07:00-ге қарай олар биік жерді басып алып, 27 әскери тұтқынды қолға түсірді, соның нәтижесінде желіде жарық пайда болды. Бұл жетістік жапондық қолбасшыларын таңқалдырды, олар британдық қорғанысты бұзуға кем дегенде бір ай уақыт керек деп есептеген және осылайша Қытайдан қосымша күштер жіберіп, әскер санын арттырды. Олар ертерек шабуылдың нәтижесінде тыл күштері мен артиллерия бөлімдерінің қалып қоятынын ойлады, бірақ соңында жалпы шабуылға келісті.

10 желтоқсан: жалпы шабуыл

Жапон әскерлері содан кейін Джин-Дрикерлер желісіне екі бағыттан шабуыл жасады. Келесі күні олар Кам-Шан және Тейт тауларын басып алды. Генерал-майор Кристофер Малтби позицияның ұстауға келмейтінін біліп, түскі уақытта гарнизонды Гонконг аралына күшін сақтап қалу үшін қайтарып алуға шешім қабылдады, бұл желінің жеңілісін білдірді. Желінің батысындағы қорғаушылар 20:00-де аралға қарай шегінуді бастады. Раджпут батальоны арттан қорғау үшін қалды, тек 13 желтоқсан күні таңертең Девилс Пик және Лей Ю Мун бағытында Гонконг аралына қарай шегінді. Бұл Коулун түбегінен британдық әскерлердің соңғы шегінуі болды. Соңында Шинг Мун бекінісіндегі 43 адамның 3-і қаза тапты, 27-сі тұтқынға алынды, ал 13-і қашып кетті.

Жарамсыздық себептері

"Джин ішушілер" желісі қазірге дейін толық сәтсіздікке ұшыраған деп есептеледі. Британдық әскерлер екі күннің ішінде бүкіл Коулунды тастап кетті. Мұның үш негізгі себебі бар деуге болады:

Әскердің жеткіліксіздігі: қару-жарақтары жақсы болғанымен, желінің мүмкіндіктерін толық пайдалану үшін британдық сарбаздар жетіспеді. Мысалы, Шинг Мун бекінісі 120-дан астам адамға гарнизондық орын болғанымен, тек 43 сарбазбен ғана қамтылды, себебі көптеген сарбаздар безгекке шалдықты, өйткені бекіністің маңында көптеген масалар бар екені белгілі болды. Жапондықтарды төмен бағалау: британдықтар жапондықтар түнгі шайқастар өткізбейді деп ойлады және қауіпсіздік шараларын әлсіретті. Олар сондай-ақ желінің қабілеттеріне артық сенім артты және жапондықтарды оңай кері қайтаруға болатынына сенді.

Джин ішушілердің желісі мен Шинг Мун шатқалы

Шинг Мун бекінісінің көп бөлігі табылды. Дегенмен, қорғаныс шебінің көп бөлігі табылмады. Шинг Мун бекінісіндегі қалған қорғаныс құрылыстары, сондай-ақ Арыстан тасы, Тейттің қақпасы және Порт-Шелтердегі пулеметтік қақпалар британдықтар мен жапондықтардың оқтары мен гранаталарынан зақымдалған. Бұл нысандар күтімсіз және ішке кіру қауіпті.

Джин-ауызшы желісі маңындағы көгал

Жас ағаштар Жин Дринкер желісі тасталып қалғаннан бері бойымен өсіп келеді, ол салынған кездегі шөлейт жерлерге керісінше.