Кіріспе
Нигерия штаты
Кацина штаты ( جىهر كثينا; 𞤤𞤫𞤴𞤣𞤭 𞤳𞤢𞥁𞤭𞤲𞤢) – Нигерияның солтүстік-батыс геосаяси аймағындағы штат. Кацина штаты солтүстікте 250 км (155 миль) қашықтықта Нигер Республикасымен, шығыста 164 км (102 миль) Джигава және Кано штаттарымен, оңтүстікте 161 км (100 миль) Кадунамен және батыста Замфарамен шектеседі. "Қонақжайлылық мекені" аталған штаттың астанасы және Даура қаласы Нигериядағы "Ислам мәдениеті мен білімінің ежелгі орталықтары" деп сипатталады. Кацина штаты 1987 жылы Кадуна штатынан бөлініп құрылды. 2006 жылғы мәліметтер бойынша 5,800,000-нан астам тұрғыны бар Кацина штаты халық саны бойынша елдегі бесінші ірі штат, бірақ аумағы бойынша 36 штаттың арасында 17-орында тұрады. Демографиялық тұрғыдан алғанда, Хауса халқы штаттың ең ірі этникалық тобын құрайды, ал ислам – ең көп таралған дін. Кацина штатының қазіргі әкімі – Барлық прогрессивтік конгресс мүшесі және президент Бола Ахмед Тинубудың одақтасы Дикко Умар Радда. Штат Бухаридің, Даураның тумасының саяси бекінісі саналады, ол 2019 жылғы президенттік сайлауда дауыс берушілердің шамамен 80% дауысын алып жеңіске жетті. Соңғы жылдары Кацина Нигериядағы терроризмге ең көп ұшыраған штаттардың бірі болып табылады. 2020 жылы Боко Харам террористік тобы Канкара қаласында 300-ден астам баланы ұрлап кетті.
Katsina State''' ( جىهر كثينا; 𞤤𞤫𞤴𞤣𞤭 𞤳𞤢𞥁𞤭𞤲𞤢) is a state in the northwestern geopolitical zone of Nigeria. Katsina State borders on the Republic of Niger to the north for 250 km (155 miles) and the States of Jigawa for 164 km (102 miles) and Kano to the east, Kaduna to the south for 161 km (100 miles) and Zamfara to the west. States. Nicknamed the "Home of Hospitality", both the state capital and the town of Daura have been described "ancient seats of Islamic culture and learning" in Nigeria. Katsina State was created in 1987, when it split from Kaduna State. With over 5,800,000 residents as at 2006, Katsina State is the fifth largest state in the country by population, despite the fact that it only ranks 17th out of 36 states in terms of area. Demographically, the Hausa people are the largest ethnic group in the state, and Islam is the most practiced religion. The current Governor of Katsina State is Dikko Umar Radda, a member of the All Progressives Congress and ally of President Bola Ahmed Tinubu. The state is considered a political stronghold of Buhari, a native of Daura, who won the state in the 2019 presidential election with almost 80% of the vote. In recent years, Katsina has been one of the Nigerian states hit hardest by terrorism. In 2020, over 300 children were kidnapped by the terrorist group Boko Haram in the town of Kankara.
Дін
Бұл штат көбінесе мұсылман дінін ұстанады, онда Гобарау минареті маңызды құрылыс болып табылады. Шәриғат штатының барлық аймағында қолданылады, бірақ негізінен мұсылмандарға қатысты. Нигерия шіркеуінің Кацина епархиясы бар. Құтқарылған христиандық Құдай шіркеуі мен Рим-католик шіркеуі штатта белсенді түрде кездеседі.
География
Кацина штаты шамамен 11°07'49" және 13°22'57" солтүстік ендігі және 6°52'03" және 9°09'02" шығыс бойында орналасқан. Штаттың солтүгінде саванна деп аталатын тропикалық шөлейт даласы жатыр және штаттың негізгі екі маусымы бар: жаңбырлы маусым және құрғақ маусым.
Климат
Кацинада субтропикалық далалық климат. Қаланың жылдық орташа температурасы 30,89 °C (87,6 °F) және бұл Нигерияның орташа көрсеткіштерінен 1,43% жоғары. Кацинаға әдетте жылына шамамен 51,61 миллиметр жауын-шашын түседі, сондай-ақ 54,63 күн жаңбырлы болады (жылына 14,97% уақыт).
Білім
Кацина штаты ресми және бейресми білім берудің орталығы болып табылады. Умару Муса Ярадуа университеті штат үкіметіне қарасты мемлекеттік университет. Аль-Калам университеті – Нигериядағы алғашқы ислам университеті, ол жеке меншікте. Федералды университет, Дутсин-Ма, федералды үкіметке қарасты, сондай-ақ Кацинадағы Федералды білім беру колледжі (Баеро университеті Каноға қарайды). Нигерияның Ұлттық ашық университеті, Иса Кайта білім беру колледжі Дутсинма (Ахмаду Белло университеті, Зарияға қарайды), штатқа қарасты білім беру колледжі. Басари институты – жеке меншік университет, денсаулық сақтау саласындағы бакалавр дипломын береді.
Әуежай
Кацина әуежайы Абужа мен Лагосқа үнемі рейстер қатынайды.
Саясат
Мемлекеттік үкіметті демократиялық жолмен сайланған әкім басқарады, ол штаттың құрылтай жиналысының мүшелерімен тығыз жұмыс істейді. Штаттың астанасы – Кацина қаласы.
Сайлау жүйесі
Әр штаттың губернаторы өңделген екі кезеңді жүйе арқылы сайланады. Бірінші кезеңде жеңіске жету үшін кандидат көпшілік дауыс алып, сондай-ақ штаттың жергілікті әкімшілік аумақтарының кемінде екі үшін бір бөлігінде 25%-дан астам дауыс алуы тиіс. Егер ешқандай кандидат белгілі бір шекті өте алмаса, ең көп дауыс жинаған кандидат пен ең көп жергілікті әкімшілік аумақтарында көпшілік дауыс жинаған кандидат арасында екінші кезең өтеді.