Кіріспе

Нигерия штаты
Кацина штаты ( جىهر كثينا; 𞤤𞤫𞤴𞤣𞤭 𞤳𞤢𞥁𞤭𞤲𞤢) – Нигерияның солтүстік-батыс геосаяси аймағындағы штат. Кацина штаты солтүстікте 250 км (155 миль) қашықтықта Нигер Республикасымен, шығыста 164 км (102 миль) Джигава және Кано штаттарымен, оңтүстікте 161 км (100 миль) Кадунамен және батыста Замфарамен шектеседі. "Қонақжайлылық мекені" аталған штаттың астанасы және Даура қаласы Нигериядағы "Ислам мәдениеті мен білімінің ежелгі орталықтары" деп сипатталады. Кацина штаты 1987 жылы Кадуна штатынан бөлініп құрылды. 2006 жылғы мәліметтер бойынша 5,800,000-нан астам тұрғыны бар Кацина штаты халық саны бойынша елдегі бесінші ірі штат, бірақ аумағы бойынша 36 штаттың арасында 17-орында тұрады. Демографиялық тұрғыдан алғанда, Хауса халқы штаттың ең ірі этникалық тобын құрайды, ал ислам – ең көп таралған дін. Кацина штатының қазіргі әкімі – Барлық прогрессивтік конгресс мүшесі және президент Бола Ахмед Тинубудың одақтасы Дикко Умар Радда. Штат Бухаридің, Даураның тумасының саяси бекінісі саналады, ол 2019 жылғы президенттік сайлауда дауыс берушілердің шамамен 80% дауысын алып жеңіске жетті. Соңғы жылдары Кацина Нигериядағы терроризмге ең көп ұшыраған штаттардың бірі болып табылады. 2020 жылы Боко Харам террористік тобы Канкара қаласында 300-ден астам баланы ұрлап кетті.

Дін

Бұл штат көбінесе мұсылман дінін ұстанады, онда Гобарау минареті маңызды құрылыс болып табылады. Шәриғат штатының барлық аймағында қолданылады, бірақ негізінен мұсылмандарға қатысты. Нигерия шіркеуінің Кацина епархиясы бар. Құтқарылған христиандық Құдай шіркеуі мен Рим-католик шіркеуі штатта белсенді түрде кездеседі.

География

Кацина штаты шамамен 11°07'49" және 13°22'57" солтүстік ендігі және 6°52'03" және 9°09'02" шығыс бойында орналасқан. Штаттың солтүгінде саванна деп аталатын тропикалық шөлейт даласы жатыр және штаттың негізгі екі маусымы бар: жаңбырлы маусым және құрғақ маусым.

Климат

Кацинада субтропикалық далалық климат. Қаланың жылдық орташа температурасы 30,89 °C (87,6 °F) және бұл Нигерияның орташа көрсеткіштерінен 1,43% жоғары. Кацинаға әдетте жылына шамамен 51,61 миллиметр жауын-шашын түседі, сондай-ақ 54,63 күн жаңбырлы болады (жылына 14,97% уақыт).

Білім

Кацина штаты ресми және бейресми білім берудің орталығы болып табылады. Умару Муса Ярадуа университеті штат үкіметіне қарасты мемлекеттік университет. Аль-Калам университеті – Нигериядағы алғашқы ислам университеті, ол жеке меншікте. Федералды университет, Дутсин-Ма, федералды үкіметке қарасты, сондай-ақ Кацинадағы Федералды білім беру колледжі (Баеро университеті Каноға қарайды). Нигерияның Ұлттық ашық университеті, Иса Кайта білім беру колледжі Дутсинма (Ахмаду Белло университеті, Зарияға қарайды), штатқа қарасты білім беру колледжі. Басари институты – жеке меншік университет, денсаулық сақтау саласындағы бакалавр дипломын береді.

Әуежай

Кацина әуежайы Абужа мен Лагосқа үнемі рейстер қатынайды.

Саясат

Мемлекеттік үкіметті демократиялық жолмен сайланған әкім басқарады, ол штаттың құрылтай жиналысының мүшелерімен тығыз жұмыс істейді. Штаттың астанасы – Кацина қаласы.

Сайлау жүйесі

Әр штаттың губернаторы өңделген екі кезеңді жүйе арқылы сайланады. Бірінші кезеңде жеңіске жету үшін кандидат көпшілік дауыс алып, сондай-ақ штаттың жергілікті әкімшілік аумақтарының кемінде екі үшін бір бөлігінде 25%-дан астам дауыс алуы тиіс. Егер ешқандай кандидат белгілі бір шекті өте алмаса, ең көп дауыс жинаған кандидат пен ең көп жергілікті әкімшілік аумақтарында көпшілік дауыс жинаған кандидат арасында екінші кезең өтеді.