Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канада орденінің мүшелері, егер олардың қылықтары орденнің абыройын дақын келтірген деп саналса, орденнен айырылуы мүмкін. Канада орденінен сегіз адам шығарылды: Алан Иглсон, Дэвид Ахенакев, Т. Шер Сингх, Стив Фоньо, Гарт Драбинский, Конрад Блэк, Ранджит Чандра және Джонни Иссалук. Иглсон 1998 жылы алаяқтық қылмысы үшін түрмеге қамалғаннан кейін орденнен шығарылды; Ахенакев 2002 жылы антисемиттік көзқарастарды таратуы үшін сотталғаннан кейін 2005 жылы орденнен шығарылды; Сингх кәсіби этиканы бұзғаны үшін заңгерлік куәлігінен айырылғаннан кейін орденнен шығарылды; Драбинский 2012 жылы Онтариода алаяқтық және жалған құжат жасағаны үшін кінәлі деп танылғаннан кейін орденнен шығарылды; Блэк 2014 жылы АҚШ-та алаяқтық пен әділетке кедергі келтіргені үшін сотталғаннан кейін орденнен шығарылды; Чандра 2015 жылы ғылыми алаяқтық жасағаны үшін орденнен шығарылды; Иссалюк 2022 жылы сексуалдық зәбір көрсету туралы айыптауларға байланысты орденнен шығарылды. Орденнен айыру рәсімі Канада орденінің кеңесші кеңесі тарапынан жүзеге асырылады, бірақ оны Канаданың кез келген азаматы бастамамен көтеруге болады.
Appointees to the Order of Canada can have their membership revoked if the order's advisory council determines a member's actions have brought dishonour to the order. Eight people have been removed from the Order of Canada: Alan Eagleson, David Ahenakew, T. Sher Singh, Steve Fonyo, Garth Drabinsky, Conrad Black, Ranjit Chandra, and Johnny Issaluk. Eagleson was removed from the order after being jailed for fraud in 1998; Ahenakew was removed in 2005, after being convicted of promoting anti Semitic hatred in 2002; Singh was removed after the revocation of his law licence for professional misconduct; Drabinsky was removed in 2012 after being found guilty of fraud and forgery in Ontario; Black was removed in 2014 after being convicted of fraud and obstruction of justice in the United States; Chandra was removed in 2015 for committing research fraud; Issaluk was removed in 2022 following sexual misconduct allegations. The formal removal process is performed by the Advisory Council of the Order of Canada, though it can be initiated by any citizen of Canada.
Дэвид Ахенакев
Дэвид Ахенакев 1978 жылғы желтоқсанда "Саскачевандағы үндістер мен метистерге ұзақ жыл бойы қызмет еткені, нәтижесінде Саскачеван үндістер федерациясының басшысы болып сайлануы, бұл оның провинциясындағы үнді білімін революциялық түрде өзгертті" есімді атаққа ие болды. Ахенакев 2002 жылы дөрекі сөздерге толы сөйлегенінен кейін сынға ұшырады. Осы сөйлеуінде Ахенакев еврей халқын "ауру" деп атады. Сөйлеуден бірнеше күн өткен соң Саскатун StarPhoenix газетіне берген сұхбатында Ахенакев "Осылайша Гитлер келді. Ол еврейлердің билікті басып алмауына мүжіл болды, содан ол алты миллион адамды қырды" деген пікір білдірді, бірақ оның орденнен алынуы заңдық дау аяқталғанша тоқтатылды. 2005 жылдың 29 маусымында орденнің кеңесшілер кеңесі ресми түрде күшін жою процесін бастады, бұл жоспарлы жарты жылдық отырыс кезінде болды. Ахенакевке жазбаша түрде, ол өз еркімен отставкаға кете алатыны, жауап бере алатыны немесе күшін жою мүмкіндігіне қарсы шыға алатыны туралы хабарланды.
David Ahenakew was appointed to the grade of Member in December 1978 for his longtime "service to Indians and Métis in Saskatchewan culminated in his election as Chief of the Federation of Saskatchewan Indians, which has revolutionized Indian education in his province." Ahenakew first came under fire in 2002 after giving a profanity laden speech. In this speech, Ahenakew called Jewish people "a disease". Ahenakew made taped comments to the Saskatoon StarPhoenix a few days after the speech that included "That's how Hitler came in. That he was going to make damn sure that Jews weren't going to take over", and "That's why he fried six million of those guys." but his removal from the order was put on hold until the legal dispute was finished. On June 29, 2005, the order's Advisory Council began its formal revocation process, during a regularly scheduled semi annual meeting. Ahenakew was informed, in writing, that he can either voluntarily resign, respond, or contest the possibility of revocation.
Т. Шер Сингх
Т. Шер Сингх мемлекеттік қызметтегі еңбегі үшін 2002 жылы Канада орденінің мүшесі болды. 2008 жылдың 10 желтоқсанында Жоғарғы Канада Заңгерлер қоғамы оны кәсіби мінез танытпағаны үшін кінәлі деп танып, заңгерлік практикасын жүргізуге лицензиясын жойды. Сингхке тағылған айыптардың арасында клиенттерге қызмет көрсетпеу, сенім қорларын тиісінше басқармау, клиенттен 2000 доллар заңсыз иемдену және 2005 жылдың қарашасында қызметі тоқтатылғаннан кейін де практикасын жалғастыру болды. Оның орден мүшелігі 2008 жылдың 10 желтоқсанында күштен шығарылды.
T. Sher Singh received his Member of the Order of Canada in 2002, due to a record in public service. His appointment was terminated on December 10, 2008, after the Law Society of Upper Canada found him guilty of professional misconduct and revoked his licence to practise law. Among the allegations against Singh were that he failed to serve clients, mishandled trust funds, misappropriated $2,000 from a client, and continued to practise after being suspended in November 2005. His membership in the order was revoked on December 10, 2008.
Стив Фоньо
Стив Фонё 1985 жылы орденнің офицері болып тағайындалған ең жас адам болды. Ол қару қолданып шабуыл жасау, қасақана дене жарақаттары келтіру, супермаркеттерге қолхатсыз чектер жазып алаяқтық жасау және отбасылық зорлық-зомбылық сияқты бірнеше қылмыстарға қатысты айыпталып сотталды. Бұл туралы екі күннен кейін генерал-губернатордың кеңсесі мәлімдеді. 2012 жылдың 29 наурызында Канада Жоғарғы Соты оның апелляциясын қарастырудан бас тартып, жаңа сот процесін тағайындамады. Осы шешімнен кейін Драбинский сотталғандығын күштен жою мүмкіндігінен айырылып, қысқартылған мерзімін өтеп жатыр. 2012 жылдың 29 қарашасында генерал-губернатор Драбинскийді орденнен шығару туралы жарлыққа қол қойды. Драбинский кейіннен Канада Федералды сотына оның орденнен шығарылуын тоқтату туралы өтініш берді.
Steve Fonyo was the youngest person ever appointed as an Officer of the Order in 1985. He was accused of a number of offences, including assault with a weapon, aggravated assault, fraud for writing bad cheques to supermarkets, and domestic violence. and announced by the Governor General's office two days later. With the Supreme Court of Canada's ruling on March 29, 2012, not to hear his appeal or grant a new trial, Drabinsky has apparently exhausted his opportunities to have his convictions overturned and is serving the balance of his reduced sentence. On November 29, 2012, the Governor General signed an ordinance removing Drabinsky from the order. Drabinsky subsequently filed an application in the Federal Court of Canada to block his removal.
Конрад Блэк
Медиа-бароны Конрад Блэк 1990 жылы Канада орденінің офицері атанды. 2001 жылы сол кездегі премьер-министр Жан Кретьен Блэктің өмірлік пэр болып тағайындалуына қарсылық көрсету үшін Никл резолюциясын қолданды, нәтижесінде Блэк Канада азаматтығынан бас тартты, бірақ Канада орденінің мүшелігін сақтап қалды. 2005 жылы Блэк АҚШ-та пошта және телеграф арқылы жасалған алаяқтыққа қатысты бірнеше айыптау бойынша тұтқындалды. Дегенмен, ұзаққа созған шағымдар нәтижесінде, тіпті Блэк түрмеде жазасын өтеген кезеңде де Канада орденінің мүшесі болып қала берді. 2011 жылдың қыркүйегінде Блэк апелляциясы қабылданбағаннан кейін қайта түрмеге оралған соң, Ридо Холл Блэктің тағайындалуы Канада орденінің кеңесші кеңесі тарапынан қаралып жатқанын растады. Кеңесші кеңес, егер адам қылмыстық құқық бұзушылық жасады деп табылса, Канада орденіне тағайындалуын тоқтатуға ұсынуға құқылы. Блэктің жеке тыңдау өткізу туралы өтініші кеңесші кеңес тарапынан қабылданбады, ал федералды соттағы оның жеке тыңдау талабы да қабылданбады. Блэк бұл шешімге шағымдануға тырысты. Сұхбаттың бірінде Блэк орденнен шығарылуына қарағанда, одан өзі бас тартуды жөн көретінін айтты. "Мен осы кіші лауазымды шенеуніктерге мені шығарып тастаудан алатын айқын құмарлықты күтпеймін. Мен өзім шығамын", - деді ол CBC тілшісі Сьюзан Ормистонға. "Шындығында, мен мұнда қызмет етуге мүдделі емеспін". 2014 жылдың 31 қаңтарында сол кездегі генерал-губернатор Дэвид Джонстон, кеңесші кеңестің ұсынымымен Блэкті Канада орденінен шығаруға келісімін берді. Сол күні генерал-губернатор премьер-министр Стивен Харпердің ұсынысы бойынша, Блэкті 1992 жылы тағайындалған Канаданың Корольдік кеңесінен де шығарды. Алайда Блэк, орденнен бір жыл бұрын өзі кеткенін мәлімдеді. Блэктің ордендегі мүшелігін тоқтату туралы шешім 2014 жылдың 22 ақпанында жарияланды. 2019 жылы Конрад Блэктің АҚШ-тағы қылмыстық ісі президент Дональд Трамптан кешірім алды.
Media baron Conrad Black was made an Officer of the Order of Canada in 1990. In 2001, following a conflict where then Prime Minister Jean Chrétien invoked the Nickle Resolution to prevent Black from being appointed a life peer, Black surrendered his Canadian citizenship, though he remained in the Order of Canada. In 2005, Black was arrested in the United States on multiple charges of mail and wire fraud. However, due to lengthy appeals, even as Black was serving a prison sentence, he still remained a member of the Order of Canada. In September 2011, after Black returned to prison due to the failure of his appeal, Rideau Hall confirmed that Black's appointment was under review by the Advisory Council of the Order of Canada, which has the power to recommend "the termination of a person's appointment to the Order of Canada if the person has been convicted of a criminal offence." Black's requests for an oral hearing were denied by the advisory council and his application to federal court for an oral hearing to be required was dismissed. Black appealed the decision. In an interview, Black intimated that he would rather resign from the order than be removed. "I would not wait for giving these junior officials the evidently almost aphrodisiacal pleasure of throwing me out. I would withdraw," he told CBC's Susan Ormiston. "In fact, I wouldn't be interested in serving." On January 31, 2014, the Governor General at the time, David Johnston, announced that he had accepted a recommendation from an advisory council to remove Black from the Order of Canada. On the same day, the Governor General, acting on the recommendation of Prime Minister Stephen Harper, also expelled Black from the Queen's Privy Council for Canada, to which he had been appointed in 1992. Black, however, maintained he resigned from the order the year prior. The decision to terminate Black's membership from the order was gazetted on February 22, 2014. In 2019, Conrad Black's American criminal record was pardoned by President Donald Trump.
Ранжит Чандра
Ранджит Чандра Ньюфаундленд Мемориал университетінің ғылыми қызметкері және профессоры болды, ал 1989 жылы Канада орденінің офицері атанды. 2006 жылы CBC телеарнасы «Доктор Чандраның құпия өмірі» деген деректі фильмін көрсетті, онда Чандра жариялаған зерттеулердің жалған екені айтылды. 2015 жылы Чандра CBC-ге ар-намысын қорғауға талап қойып сотқа жүгінді, сотта деректі фильмнің мазмұны шындыққа сәйкес келетіні анықталды. 2015 жылдың 3 желтоқсанында Ридо Холл Чандраның орденге тағайындалуын жойды, бірақ бұл шешім 2016 жылдың 9 қаңтарында ғана ресми жарияланды.
Ranjit Chandra was a research scientist and professor at Memorial University of Newfoundland, and was made an Officer of the Order of Canada in 1989. In 2006, CBC aired The Secret Life of Dr. Chandra, which alleged that research published by Chandra was fraudulent. In 2015, a jury trial in which Chandra sued the CBC for libel found the contents of the documentary to be truthful. Rideau Hall revoked Chandra's appointment to the order on December 3, 2015, but the decision was only gazetted on January 9, 2016.
Джонни Иссалюк
Джонни Иссалюк – Нунавут аймағында туған, Канаданың танымал абориген актері. Ол «Индиан жылқысы» (2017) және «Террор» (2018) фильмдеріндегі рөлдерімен әйгілі. Осы және басқа да жетістіктері үшін 2019 жылы Иссалюк орденмен марапатталды. Оны канадалық абориген режиссері Алетея Арнакук Барил бір кеште оған рұқсатсыз тиісіп, қолынан ұстады деп айыптады. Арнакук Барил оның кешірім сұрауын алғаш қабылдағанмен, кейін 21 мен 78 жас аралығындағы бірнеше әйел осыған ұқсас шағымдармен шықты. Бұл жағдай айыптауларға қатысты көзқарасты күшейтті. Норвегияда өткен «Седна Эпикалық экспедициясы» конференциясында Иссалюк дұрыс емес әрекет жасады деген мәлімдемеден кейін, оның «Седнадан» кетуі талап етілді. Иссалюк 2019 жылдың 9 желтоқсанында «Седнадан» кетті, оның ордендегі мүшелігінің қайта қарастырылуы мүмкін екендігі туралы сұрақтар туды. Ридо Холл бастапқыда Иссалюк мәселесіне қатысты пікір білдіруден бас тартты. Алайда, 2022 жылдың қазанында Иссалюк орден мүшелігінен айырылды. Бұл шешімнің негізді екені айтылды, бірақ Ридо Холл бұл Арнакук Барил және басқа әйелдердің бұрынғы айыптамаларымен байланысты ма екендігі туралы мәлімдеме жасаудан бас тартты. сондай-ақ, Нью-Брансуик провинциясының бұрынғы генерал-губернаторы Гилберт Финн де болды. Ларренің отставкасы 2009 жылдың 30 мамырында жарияланды, ол 2010 жылдың 25 ақпанында бекітілді. Финн орденнен ресми түрде кеткен жоқ, өйткені оның отставкасы туралы ешқандай хабар жарияланбады. 2009 жылдың 1 маусымында сол кездегі генерал-губернатор Мишель Жан астроном және изобретатель Рене Расин, пианист Жаклин Ришар және кардинал Жан-Клод Туркоттың отставкаларын қабылдағанын хабарлады. Бұл отставкалар бұқаралық ақпарат құралдарында Моргенталерді орденге қабылдау шешімімен байланысты деп көрсетілді. Үшеуінің де отставкасы 2009 жылдың 30 мамырында жарияланды, ол 2008 жылдың 9 желтоқсанында бекітілді. 2010 жылдың 19 сәуірінде Гаитиде жетімдер үйін ашқан зейнеткер полиция детективі Фрэнк Шовиннің отставкасы қабылданды. Шовиннің орденнен кетуі де бұқаралық ақпарат құралдарында Моргенталерді орденге қабылдау шешімімен байланысты деп хабарланды. Шовиннің отставкасы 2009 жылдың 30 мамырында жарияланды, ол 2010 жылдың 25 ақпанында мақұлданды.
Johnny Issaluk is a well known Canadian Indigenous actor from Nunavut. He is known for acting in films such as Indian Horse (2017) and The Terror (2018). For these and other achievements Issaluk was elevated to the Order in 2019. He was accused by Canadian Indigenous filmmaker Alethea Arnaquq Baril of fondling her without permission at a party. While Arnaquq Baril accepted his apology at first, over time several other women, ranging in age from 21 to 78, came forward with similar allegations. This caused the accusations to be viewed more seriously, and after allegations that Issaluk acted inappropriately during a Sedna Epic Expedition conference in Norway, there were calls for Issaluk to resign from Sedna. Issaluk resigned from Sedna on December 9, 2019, amid questions of whether his membership in the Order would also be reconsidered. Rideau Hall at first declined to comment on Issaluk's status. By October 2022, however, Issaluk had been stripped of his membership in the Order. The reasons were said to be well founded, but Rideau Hall still declined to comment on whether it was related to the earlier allegations of Arnaquq Baril and other women. and former Lieutenant Governor of New Brunswick Gilbert Finn. Larré's resignation was gazetted on May 30, 2009, having been approved on February 25, 2010. Finn never officially resigned the Order, as no news of his resignation was ever gazetted. On June 1, 2009, the Governor General at the time, Michaëlle Jean, announced that she has accepted the resignations of astronomer and inventor René Racine, pianist Jacqueline Richard, and Cardinal Jean Claude Turcotte. The resignations were directly attributed by media reports to the decision to induct Morgentaler. The three's resignations were gazetted on May 30, 2009, having been approved on December 9, 2008. On April 19, 2010, the resignation of Frank Chauvin, a retired police detective who opened an orphanage in Haiti, was accepted. Chauvin's decision to resign from the order was also directly attributed by media reports to the decision to induct Morgentaler. Chauvin's resignation was gazetted on May 30, 2009, having been approved on February 25, 2010.
Басқа жағдайлар
2013 жылдың қаңтар айында сол кездегі генерал-губернатор Дэвид Джонстон тарихшы Камил Лимождың отставкасын қабылдады. Лимож 2010 жылы орденге енгізілген, ал қарапайым өмір сүруге ұмтылуы себепті барлық құрметтерінен бас тартқаны хабарланды. Кейде адамдар жеке скандалдан кейін орденнен кетеді. 2013 жылдың шілдесінде Бернард Норман Барвиннің орденнен кеткені генерал-губернатормен бекітіліп, бір айдан кейін ресми жарияланды. Осыған дейін бірнеше ай бұрын Барвин әйелдерді қате спермамен ұрықтандырғаны үшін жазаланған болатын. Кейін ДНК-тестілеу арқылы Барвин рұхсатсыз, күтілген әкесінің немесе донордың емес, өзінің спермасымен көптеген пациенттерді ұрықтандырғаны дәлелденді. 2014 жылдың мамыр айында Луи ЛаПьер академиялық дәрежесін дұрыс емес көрсеткені анықталғаннан кейін орденнен кетті. ЛаПьер орденнен айырылды деген хабарлар мен орденнің кем дегенде бір мүшесі ЛаПьерді құрметтен айыруды ұсынғанына қарамастан, 2014 жылдың маусымында жарияланған «Канада газеті» хабарламасындағы мәтін басқа отставкаларда қолданылған мәтінмен ұқсас болды және жеке тұлғаның өзі орденнен шығуын сұрағанын нақты көрсетеді. 2023 жылдың күзінде бұрынғы судья және ғалым Мэри Эллен Турпель Лафонд Кри тайпасына жататындығын жалған көрсеткені анықталғаннан кейін орденнен кетті. Турпель Лафонд бұрын бірнеше марапаттар мен құрметті атақтардан айырылған, бірақ ЛаПьер сияқты орден ресми түрде Турпель Лафондтың мүшелігін тоқтатуды оның өтініші бойынша деп тіркеді.
In January 2013, the Governor General at the time, David Johnston, accepted the resignation of historian Camille Limoges. Limoges was named to the order in 2010, and reportedly resigned from all his honors out of a desire to live a simpler life. At times, people resign from the order following a significant personal scandal. In July 2013, Bernard Norman Barwin's resignation from the order was approved by the Governor General, and gazetted a month later. Months prior, Barwin was reprimanded for inseminating women with the wrong sperm. It was later proven via DNA testing that Barwin had in fact inseminated numerous patients with his own sperm rather than that of the intended father or approved sperm donor without authorization of the fertility patient. In May 2014, Louis LaPierre left the Order, after it was revealed that he misrepresented his academic credentials. Despite media reports that LaPierre was stripped of the order, and suggestions by at least one member of the order that LaPierre be stripped of the honour, the text used in the Canada Gazette notice on his leaving of the order, published in June 2014, were similar to those used in other resignations, and clearly states that the individual requested the removal. In autumn of 2023, former judge and academic Mary Ellen Turpel Lafond left the Order after it was revealed that she had misrepresented Cree ancestry. Turpel Lafond had previously been stripped of several other awards and honorary degrees, although as with LaPierre the Order officially recorded the termination of Turpel Lafond's membership as being at her own request.
Өлім
Канада орденінің Конституциясы орден мүшесі қайтыс болған жағдайда мүшеліктің тоқтатылуына рұқсат береді. Дегенмен, мүшелік мүше қайтыс болған кезде аяқталады, сондықтан орден белгілерін қайтару орденнің құрамына ешқандай әсер етпейді.
The Constitution for the Order of Canada also allows for membership in the order to end when a member dies. However, since membership terminates with the death of the member, the return of the insignia has no effect on the composition of the order.
Статустың өзгеруі
Тарихшы Кристофер Маккрири орденнен "алынып тасталған" алғашқы адамды алып тастау емес, мәртебе беру ретінде қарастырды. 1981 жылы Зена Ширдоун Канада орденінің құрметті мүшесі болып тағайындалды. Ол Иран революциясы кезінде Тегерандағы Канада елшілігінің қызметкері Джон Ширдоунның әйелі болды. Сол кездегі жаңа үкімет дипломатиялық иммунитетке қатысты халықаралық заңдарды мойындамады және студенттер тобына АҚШ елшілігін басып алуға және оның қызметкерлерін кепілге алуға рұқсат берді. Осы уақытта бірнеше қызметкерлер орнында болмады және қазір әйгілі Канадалық операцияға (Canadian Caper) қанадалық дипломатиялық миссиясында паналады. Ширдоундар жеке өміріне қауіп келтіре отырып, төрт американдықты елден қауіпсіз шығарылғанға дейін бірнеше ай бойы өз үйлерінде бағып-қағуда ұстады. Осыдан кейін, Зена Канада азаматына үйленгенімен, 1981 жылы Гвиана азаматтығы арқылы британдық тегі болғандықтан, Канада орденінің құрметті белгісімен марапатталды. 1986 жылы Ширдоун Канада азаматтығын алды, және Ширдоунның құрметті тағайындамасы тоқтатылып, толық мүшелікке ауыстырылды.
The first person "removed" from the order was considered by historian Christopher McCreery as more of a transfer of status than a removal. In 1981, Zena Sheardown was appointed an honorary member of the Order of Canada. She was the wife of John Sheardown, a staff member at the Canadian embassy in Tehran during the Iranian Revolution. At this time, the new regime did not recognize international laws regarding diplomatic immunity and allowed a group of students to take control of the US embassy and hold its staff members hostage. Several staff were not on site at this time and found refuge with the Canadian diplomatic contingent, the now famous Canadian Caper. At great personal risk, the Sheardowns personally housed four Americans in their home for months until they could be safely removed from the country. At this point, although married to a Canadian, Zena was awarded an honorary Order of Canada in 1981, due to her being a British subject via her Guyanese citizenship. By 1986, Sheardown had become a naturalized Canadian, and Sheardown's honorary appointment was terminated, in exchange for an appointment as a full member.