Понт соғысындағы Афина тираны Аристион

Кіріспе

Б.з.б. 1-ғасырдағы афиналық тиран, ежелгі грек философы Аристион (грекше: Άριστίων; б.з.б. 86 жылы 1 наурызда Афинада қайтыс болды) б.з.б. 88 жылдан 86 жылға дейін Афинаның тираны болды. Аристион Грекияның римдік үстемдігіне қарсы Понт патшасы Митридат VI-мен одақтасып, Бірінші Митрида соғысында Понт әскерлерімен бірге күресті, бірақ бұл күш жіберілді. Б.з.б. 86 жылы 1 наурызда ұзақ және жойқын қоршаудан кейін Афина римдік генерал Луций Корнелий Сулланың қолына көшті, ол Аристионды өлімге кесті.

Өмір

Аристонның ерте тарихын Афиней Посидонийдің айтуынша сақтаған. Посидоний оны Афинион деп атайды және оны Перипатетик философ деп сипаттайды, ал Паусания, Аппиан және Плутарх сияқты басқалары оны Аристион деп атайды, ал Аппиан оны эпикурейлік философ деп санайды. Бұл шатасудың толыққанды шешімі жоқ, және бірінші Митридат соғысы кезінде Афинада екі бөлек тиран билік құрған болуы мүмкін, олардың оқиғалары бірігіп кеткен. Бұл екі тұлға арасындағы шатасудың ең көп қабылданған түсіндірмесі. Афинион, болжам бойынша, афиналық азамат және 88 ж.б.д. гоплит генералы болып сайланған Перипатетик философ болған. Аристион – б.з.д. 88 ж. шамамен Афина үкіметін басып алған Перипатетик философ. Аристион – Перипатетик философтың заңсыз ұлы, ол оның партиясын мұрагерлік етіп, афиналық азамат атанған. Ол ерте үйленді және философиядан сабақ беруді бастады, бұл Мессен және Ларисада үлкен табысқа жеткізді. Афинаға мол байлықпен оралғаннан кейін, ол Понт патшасы Митридаттың елшісі болып тағайындалды. Риммен соғыс кезінде ол оның ең жақын досы мен кеңесшісіне айналды. Афинаға жазған хаттарында Митридаттың билігін осыншалықты жарқын бейнелегендіктен, оның отандастары рим үстемдігінен құтылуға үміттенді. Митридат оны 88 ж.б.д. шамамен Афинаға жіберді, онда ол көп ұзамай патшаның қолдауымен тирандық билікті өз қолына алды. Оның үкіметі өте қатыгез болғандықтан, Плутарх оны қорқынышпен еске алады және оны Набис пен Катилинамен бірге атайды. Ол Апелликонды Теостан Делос қасиетті қазынасын тонауға жіберді, бірақ Аппиан Митридаттың бұрыннан осы жұмысты орындағанын айтады және осы тонаудан түскен ақшаның арқасында Аристион билікті иеленгенін қосты. Осы уақытта Сулла Грекияға қонды және бірден Афина мен Пирейді қоршап алды, соңғысы Митридаттың генералы Архелайдың бақылауында болды. Қаладағы ашаршылықтан туған қиындықтар соншалықты ауыр болды, тіпті каннибализм туралы хабарлар тарады. Ақырында Афина басып алынды, және Сулла жасқа да, жынысқа да назар аудармауға бұйрық берді. Аристион, Сулла ағаш конструкцияларын шабуылға арналған тараулар мен басқа да қарулар жасау үшін пайдалануы мүмкін болғандықтан, алдымен Одеонды өртеп, Акропольге қашты. Бірақ Акрополь көп ұзамай басып алынды, және Аристион Афинаның алтарынан сүйреп әкелініп уландырылды. Паусания Сулланың кейіннен өлген ауруын осы құдайға қарсы келудің құдайлық жазасы деп есептейді.

Aristion's early history is preserved by Athenaeus on the authority of Posidonius. Posidonius calls him Athenion and makes him a Peripatetic philosopher, whereas others, Pausanias, Appian, and Plutarch, call him Aristion, and Appian calls him an Epicurean philosopher. There is no universally accepted resolution to this confusion, and it is possible that two separate tyrants held power in Athens in quick succession during the First Mithridatic War, whose stories became conflated together. This is the most commonly accepted explanation for the confusion between the two figures. Athenion was likely an Athenian citizen and Peripatetic philosopher elected as a hoplite general in 88 BC. Aristion is a fellow Peripatetic philosopher who seized the reigns of Athenian government in c. 88 BC. Aristion was the illegitimate son of a Peripatetic philosopher to whose party he succeeded, so he became an Athenian citizen. He married early and began teaching philosophy at the same time, which he did with great success at Messene and Larissa. On returning to Athens with a considerable fortune, he was named ambassador to Mithridates, king of Pontus. At war with Rome, he became one of his most intimate friends and counsellors. His letters to Athens represented the power of Mithridates in such glowing colours that his countrymen began to conceive of hopes of throwing off Roman rule. Mithridates then sent him to Athens around 88 BC, where he soon contrived, through the king's patronage, to assume the tyranny. His government seems to have been of the most cruel character, so Plutarch speak of with horror and classed by him with Nabis and Catiline. He sent Apellicon of Teos to plunder the sacred treasury of Delos, though Appian says that this had already been done for him by Mithridates and added that it was by means of the money resulting from this robbery that Aristion was enabled to obtain supreme power. Meanwhile, Sulla landed in Greece and immediately laid siege to Athens and Piraeus, the latter occupied by Archelaus, the general of Mithridates. The sufferings within the city from famine were so dreadful that cannibalism was reported. Eventually, Athens was stormed, and Sulla gave orders to spare neither age nor sex. Aristion fled to the Acropolis, having first burned the Odeon, in case Sulla should use the woodwork for battering rams and other instruments of attack. The Acropolis, however, was soon taken, and Aristion was dragged to execution from the altar of Athena and poisoned. Pausanias attributes the unpleasant disease that later killed Sulla as divine vengeance for this impiety.