Томас Белшем: Англиялық Юнитарий дін қызметкерінің өмірі мен қызметі
Thomas Belsham
Томас Белшем – ағылшын юнитaрий дін қызметкері, тарихшы. Дэвентри академиясында оқыды, Хакнидегі Жаңа колледжді басқарды. Өмірі мен қызметі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Томас Белшем (26 сәуір 1750 – 11 қараша 1829) – ағылшын юнитaриан пастыры.
English Unitarian minister
Thomas Belsham (26 April 175011 November 1829) was an English Unitarian minister.
Өмір
Белшем Англияның Бедфорд қаласында дүниеге келді. Ол ағылшын саяси жазушысы және тарихшысы Уильям Белшемнің үлкен ағасы болды. Ол Давентридегі диссидент академиясында білім алды, онда жеті жыл бойы көмекші оқытушы болып жұмыс істеді. Вурчестерде үш жыл өткізгеннен кейін ол Давентри академиясының директоры болып оралды, ол 1789 жылға дейін осы қызметте болды, содан кейін унитариандық принциптерді қабылдап, отставкаға шықты. Джозеф Пристлимен бірге ол Хакнидегі Жаңа колледждің аз ғана уақытқа ғана бар болған кезеңін басқарды, ал Пристли 1794 жылы кеткеннен кейін, сонымен қатар Гравел Пит қауымының басшылығына шақырылды. 1805 жылы ол Джон Дисней басқарған Унитариан шіркеуінің штаб-пәтері және кеңсесі орналасқан Эссекс көшесіндегі шіркеуге шақыруды қабылдады. Ол Теофилус Линдсидің орнына келді, ол үш жылдан кейін 1808 жылы зейнетке шығып қайтыс болды. Белшем 1829 жылдың 11 қарашасында Хэмпстедте қайтыс болғанға дейін денсаулығы нашарлап, Эссекс көшесінде қалды. Ол Бунхилл Филдс зиратында Теофилус Линдсеймен бір мазарда жерленді. Оның мүрагерлері Томас Филд Гибсон және оның әкесі болды.
Belsham was born in Bedford, England, and was the elder brother of William Belsham, the English political writer and historian. He was educated at the dissenting academy at Daventry, where for seven years he acted as assistant tutor. After three years spent in a charge at Worcester, he returned as head of Daventry Academy, a post which he continued to hold till 1789, when, having adopted Unitarian principles, he resigned. With Joseph Priestley for colleague, he superintended during its brief existence the New College at Hackney, and was, on Priestley's departure in 1794, also called to the charge of the Gravel Pit congregation. In 1805, he accepted a call to the Essex Street Chapel, which was also headquarters and offices of the Unitarian Church under John Disney, there succeeding as minister Theophilus Lindsey who had retired and died three years later in 1808. Belsham remained at Essex Street, in gradually failing health, until his death in Hampstead, on 11 November 1829. He was buried in Bunhill Fields burial ground, in the same tomb as Theophilus Lindsey. His joint executors were Thomas Field Gibson and his father.
Нанымдар
Белшамның сенімдері унитариандық қозғалыстың оның өмірінде басынан өткен өзгерісті көрсетеді, әсіресе Генри Хедворт (Генри Хедворт 1673 жылы голландтық дереккөздерден ағылшын тілінде "унитариан" сөзін алғаш рет қолданған) және Джон Бидл сияқты ерте ағылшын унитариандарының Библияға қатысты қатаң фундаменталистік көзқарастарынан Престли буынының Киелі кітапты сыни тұрғыдан қарау позицияларына дейін. Белшем 1807 жылға қарай Пятикнижиеге, 1819 жылға қарай Евангелияларға, ал 1821 жылға қарай Жаратылыс кітабына қатысты сынды пікірлерді қабылдады. Кейіннен, Престлиді ұстанған Белшем де Марияның таза тұуы туралы мәлімдемені "Құрандағы аңызға немесе Шведенборгтың қиялына қарағанда сенуге лайық емес" деп жоққа шығарды (1806).
Belsham's beliefs reflect that transition that the Unitarian movement was going through during his lifetime, particularly from the early Bible fundamentalist views of earlier English Unitarians like Henry Hedworth (who introduced the word "Unitarian" into print in English from Dutch sources in 1673) and John Biddle, to the more Bible critical positions of Priestley's generation. Belsham adopted critical ideas on the Pentateuch by 1807, the Gospels by 1819, and Genesis by 1821. Later, following Priestley, Belsham was to dismiss the virgin birth as "no more entitled to credit, than the fables of the Koran, or the reveries of Swedenborg." (1806)
Шығармалары
Белшамның бірінші маңызды еңбегі, Вилберфорстың «Практикалық көрініс» атты трактатының шолуы (1798), унитаризмге өткеннен кейін жазылды. Оның ең танымал еңбегі – «Христиандық діннің дәлелдері», ал ең маңыздысы – Әулие Павелдің хаттарының аудармасы және түсіндірмесі (1822). Ол сонымен қатар философия саласында «Адам ақыл-ойының философиясының элементтері» (1801) атты еңбек авторы, ол толығымен Хартлидің психологиясына негізделген. 1812 жылы Белшем «Ессекс көшесіндегі ізбасары, қадірлі Теофилус Линдсидің естеліктері» жарияланымын шығарды. Бұл жарияланымда «Америкалық унитаризм» деп аталатын тарау бар, онда көптеген американдық дін қызметкерлері унитариандық көзқарастарды ұстанатыны айтылады. Кальвинист пастор Джедидиа Морс осы тарауды жеке жариялады, бұл Жаңа Англияның либералды дін қызметкерлеріне қарсы күресінің бір бөлігі болды, соның нәтижесінде Жаңа Англияның конгрегациялық шіркеулері арасында «Унитариандық дау» (1815) туып, тұрақты бөлініске әкелді. Оның негізгі христологиялық еңбегі – «Мәсіхтің тұлғасына қатысты Киелі кітаптағы ілімді тыныш зерттеу» (1817). Белшем өз шіркеуінің ең белсенді және қабілетті жазушыларының бірі болды, ал 19 ғасырдың басындағы «Quarterly Review» және «Gentlemans Magazine» журналдарында оның қабілеттерін қарсыластарының мойындағанын көрсететін көптеген дәлелдер бар. [Томас Белшам және басқалар,] «Жаңа өсиет», Архиепископ Ньюкомның жаңа аудармасының негізінде түзетілген мәтінмен және сындық және түсіндірмелік жазбалары бар жақсартылған нұсқа. Лондон: Ричард Тейлор және компаниясы, 1808 жыл. Бостон, 1809 жыл.
Belsham's first work of importance, Review of Mr Wilberforces Treatise entitled Practical View (1798), was written after his conversion to Unitarianism. His most popular work was the Evidences of Christianity; the most important was his translation and exposition of the Epistles of St Paul (1822). He was also the author of a work on philosophy, Elements of the Philosophy of the Human Mind (1801), which is entirely based on Hartley's psychology. In 1812 Belsham published the Memoirs of the Late Reverend Theophilus Lindsey, M. A., his predecessor at Essex Street. This included a chapter titled "American Unitarianism" arguing that many American clergy entertained Unitarian views. The Calvinist minister Jedidiah Morse published the chapter separately, as part of his campaign against New England's liberal ministers—contributing to "the Unitarian Controversy" (1815) that eventually produced permanent schism among New England's Congregationalist churches. His main Christological work was A Calm Inquiry into the Scripture Doctrine concerning the Person of Christ (1817). Belsham was one of the most vigorous and able writers of his church, and the Quarterly Review and Gentlemans Magazine of the early years of the 19th century abound in evidences that his abilities were recognized by his opponents. [Thomas Belsham et al.,] The New Testament, An improved version upon the basis of Archbishop Newcome's new translation with a corrected text and notes critical and explanatory. London: Richard Taylor & Co., 1808. Boston 1809.