Уильям Эллери Ченнинг: Американ дінтаны және теологы
William Ellery Channing
Уильям Эллери Чаннинг (1780-1842) – АҚШ-тағыUnitarian дінінің көрнекті теологы, ойшылы. Либералдық теология, Transcendentalism әсері, құлдық туралы ойлары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық унитариан дін қызметкері (1780–1842)
унитариандық теолог
American Unitarian clergyman (1780–1842)
the Unitarian theologian
Уильям Эллери Ченнинг (7 сәуір, 1780 – 2 қазан, 1842) он тоғызыншы ғасырдың басында АҚШ-тағы ең көрнекті унитариандық уағызшысы болды және Эндрюс Нортонмен (1786–1853) бірге унитариандық діннің жетекші теологтарының бірі саналды. Ченнинг өзінің шешен және құлшынысты уағыздарымен, сондай-ақ сол кездегі либералды теологияның белгілі ойшылы ретінде танымал болды. Оның діні мен ой-пікірі Жаңа Англия трансценденталистеріне зор әсер еткенімен, ол олардың көзқарастарын қолдаған жоқ, оларды радикалды деп есептеді. Оның унитариандық философиясы мен теологиясының қалыптасуын қолдауы 1819 жылғы 5 мамырда Балтиморде берілген уағызында айқын көрінді, бұл уағыз теолог және педагог Джаред Спаркс (1789–1866) Балтимордың жаңадан құрылған Бірінші тәуелсіз шіркеуінің алғашқы пасторы ретінде тағайындалған кезде айтылды.
William Ellery Channing (April 7, 1780 – October 2, 1842) was the foremost Unitarian preacher in the United States in the early nineteenth century and, along with Andrews Norton (1786–1853), one of Unitarianism's leading theologians. Channing was known for his articulate and impassioned sermons and public speeches, and as a prominent thinker in the liberal theology of the day. His religion and thought were among the chief influences on the New England Transcendentalists although he never countenanced their views, which he saw as extreme. His espousal of the developing philosophy and theology of Unitarianism was displayed especially in his "Baltimore Sermon" of May5, 1819, given at the ordination of the theologian and educator Jared Sparks (1789–1866) as the first minister of the newly organized First Independent Church of Baltimore.
Кейінгі жылдар
Кейінгі жылдары Ченнинг құлдық мәселесіне қатысты, бірақ ол ешқашан құлдықтан күресудің жақтасы болған емес. 1835 жылы Ченнинг «Құлдық» атты кітап жазды. Дегенмен, Ченнинг романтикалық расист ретінде сипатталды. Ол африкалықтар мен құлдардың кемтарлығы туралы американдықтардың көптеген адамдар арасында кең таралған сенімге ие болды және африкалықтар босатылғаннан кейін оларға бақылаушылар қажет болады деп ойлады. Бұл бақылаушылар (көбінесе бұрынғы құл иелері) қажет болды, себебі құлдар жалқаулыққа салынуы мүмкін еді. Сонымен қатар, ол құлдықтан құтылу қозғалысына қосылмады, өйткені олардың әрекеттерімен келіспеді және ерікті ұйымдар адамның тәуелсіздігін шектейді деп санады. Сондықтан ол көбінесе ұйымдар мен реформалық қозғалыстардан бөлек қалуды жөн көрді. Осы орташа ұстаным оның көптеген мәселелерге деген көзқарасын сипаттайды, бірақ оның шешендігі мен діни әлемге тигізген күшті әсері көптеген радикалдардың наразылығын тудырды. Ченнингтің 19 ғасырда Жаңа Англия мен Американың діни (және әлеуметтік) өміріне зор ықпалы болды. Өмірінің соңына қарай Ченнинг дереу құлдықты жоюды қолдады. Оның құлдықтан құтылуға деген көзқарасы 1834 жылы Ұлыбританияның Батыс Үндістанындағы құлдықты жоюдағы табысымен және бостандық алғаннан кейінгі Кариб аймағында күтілген әлеуметтік және экономикалық дүрбелеңнің болмауымен қалыптасты. 1837 жылы Ченнинг Техасты қосып алуға қарсылық білдіре отырып, сенатор Генри Клейге ашық хат түрінде памфлет жариялады, ондағы төңкеріс «қылмыстық» екенін дәлелдеді. Ченнинг АҚШ-тың жаңадан пайда болған ұлттық әдебиеті туралы көп жазды, ұлттық әдебиеттің «ұлттың ойын жазу арқылы білдіру» және «өзін тарату және энергиясын арттыру мақсатында интеллектті шоғырландыру» екенін айтты.
In later years, Channing addressed the topic of slavery although he was never an ardent abolitionist. Channing wrote a book in 1835 entitled Slavery. Channing has, however, been described as a romantic racist. He held a common American belief about the inferiority of African people and slaves and held a belief that once freed, Africans would need overseers. The overseers (largely former slave masters) were necessary because the slaves would lapse into laziness. Furthermore, he did not join the abolitionist movement because he did not agree with their way of conducting themselves, and he felt that voluntary associations limited a person's autonomy. Therefore, he often chose to remain separate from organizations and reform movements. This middle position characterized his attitude about most questions although his eloquence and strong influence on the religious world incurred the enmity of many extremists. Channing had an enormous influence over the religious (and social) life of New England, and America, in the nineteenth century. Toward the end of his life, Channing embraced immediate abolitionism. His evolving view of abolitionism was fostered by the success of British abolition in the British West Indies in 1834 and the absence of the expected social and economic upheaval in the post emancipated Caribbean. In 1837, Channing published a pamphlet, in the form of an open letter to Senator Henry Clay, opposing the annexation of Texas, arguing that the revolution there was "criminal." Channing wrote extensively about the emerging new national literature of the United States, saying that national literature is "the expression of a nation's mind in writing", and "the concentration of intellect for the purpose of spreading itself abroad and multiplying its energy".
Өлім
Ченнинг Вермонт штатының Олд-Беннингтон қаласында қайтыс болды, және оның есіне арналған кенотаф сол жерге орнатылған. Ол Массачусетс штатының Кембридж қаласындағы Маунт-Оберн зиратына жерленген.
Channing died in Old Bennington, Vermont, where a cenotaph is placed in his memory. He is buried in Mount Auburn Cemetery, Cambridge, Massachusetts.
Мұра
Оның құрметіне аталған Ченнинг үйі 1857 жылы Харриет Райан Альби Ченнингтің Федеральді көшедегі шіркеуінің вестибюлінде құрылды. 1880 жылы Ньюпорттағы жас унитариандық пастор Чарльз Тимоти Брукс «Уильям Эллери Ченнинг, ғасырлық естелік» атты өмірбаянын жариялады. Ченнинг ескерткіш шіркеуі оның туғанына 100 жыл толуына орай 1880 жылы Род-Айленд штатының Ньюпорт қаласында салынды. 1892 жылы Уильям Кларк Нобл салған Ченнингтің қола мүсіні Ньюпорттың Туро саябағында, Ченнинг ескерткіш шіркеуінің қарсы бетінде орнатылды. Герберт Адамс салған Ченнингтің қола мүсіні 1903 жылы Бостонның қоғамдық бағының шетінде, Арлингтон және Бойлстон көшелерінің қиылысында орнатылды. Ол өзі қызмет еткен Арлингтон көшесіндегі шіркеудің (және Федеральді көшедегі шіркеудің) қарсысында тұр. Оның портреті Балтимор қаласындағы Бірінші унитариандық шіркеуінің (Унитариандық және Универсалистік) вестибюлінде ілінген. Сонымен қатар, мамыр айында жыл сайынғы «Бірлік жексенбісі» мерекесі өткізіледі. Ченнинг мектебі, 1885 жылы унитариандық пасторлардың қыздары үшін құрылған, Солтүстік Лондонның Хайгейт Хиллдегі тәуелсіз күндізгі қыздар мектебі, оның құрметіне аталды. Ченнинг трансцендентализм қозғалысына зор әсер етті, бірақ ол оның көзқарастарына ресми түрде жазылған жоқ. Дегенмен, Ченнингтің екі жүрегі туысы, Эллери Ченнинг (1818–1901) және Уильям Генри Ченнинг (1810–1884) осы қозғалыстың белгілі мүшелері болды.
Named in his honor, the Channing Home was founded by Harriet Ryan Albee in 1857 in the vestry of Channing's Federal Street Church. In 1880, a young Unitarian minister in Newport, Charles Timothy Brooks, published a biography, William Ellery Channing, A Centennial Memory. The Channing Memorial Church was built in Newport, Rhode Island in 1880 to commemorate the 100th anniversary of his birth. A bronze statue of Channing by William Clark Noble was erected in 1892 in Newport's Touro Park across from the Channing Memorial Church. A bronze statue of Channing by Herbert Adams was erected in 1903 on the edge of the Boston Public Garden, at Arlington St. and Boylston St. It stands across the street from the Arlington Street Church that he served (and from the Federal Street Church). A portrait of him also hangs in the foyer of the First Unitarian Church of Baltimore (Unitarian and Universalist) at North Charles and West Franklin Streets in Baltimore, Maryland, along with the aforementioned "Union Sunday" annual commemoration services in May. Channing School, an independent day school for girls at Highgate Hill in Highgate, North London, originally founded in 1885 for the daughters of Unitarian ministers, was named after him. Channing had a profound impact on the Transcendentalism movement though he never officially subscribed to its views. However, two of Channing's nephews, Ellery Channing (1818–1901) and William Henry Channing (1810–1884), became prominent members of the movement.