Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кениядағы саяси партия
Political party in Kenya
Демократияны қалпына келтіру форумы – Кения (FORD–Kenya) – кениялық саяси партия. Партия 2003 жылдан 2007 жылға дейін Ұлттық жаңбырлы коалиция құрамында Кения үкіметінде болған, соның арқасында Кения Африкалық Ұлттық Одағының қырқ жылдық үстемдігі аяқталды. 2022 жылдың сәуір айында партия тамыз 2022 жылғы сайлауға қатысу үшін Кения Куанза коалициясына қосылды және қазіргі Кения Ұлттық Ассамблеясының спикері Мозес Ветангула басқарып тұр. Партия көбінесе лухья халқының арасында үлкен қолдауға ие.
Forum for the Restoration of Democracy–Kenya (FORD–Kenya) is a Kenyan political party. The party has sat in the government of Kenya once, under the National Rainbow Coalition, from 2003 to 2007, having ended forty years of one party (Kenya African National Union) rule. In April 2022, the party joined the Kenya Kwanza coalition for the August 2022 elections, and is headed by Moses Wetangula, the current speaker of the National Assembly of Kenya. The party tends to be more popular among the Luhya people.
Тарих
FORD–Kenya тарихы – бұл, негізінен, Кениядағы көппартиялық саясат тарихы. Кения 1991 жылдың желтоқсанына дейін бірпартиялық мемлекет болып келді, содан кейін биліктегі Кения Африка Ұлттық Одағының (KANU) арнайы конференциясы көппартиялық саяси жүйені енгізуге келісті. 1991 жылдың тамыз айында алты оппозициялық көшбасшы елдегі өзгерістер үшін күресу мақсатында «Демократияны қайта жаңғырту форумы» (FORD) атты бірлескен саяси ұйым құрды. Олар – Жарамоги Огинга Одинга, Филип Гачока, Ахмед Бамахариз, Салим Ндамве, Масинде Мулиро және Джордж Нтенге. Бірақ президент Даниэль аrap Мои оны тыйым салды, оның басшылары қауіпсіздік қызметкерлерінің үнемі бақылауында болды, ал олардың жиналыстарына тыйым салынды. Ұлыбритания, АҚШ және Скандинавия елдерінен келген тұрақты қысымнан кейін ғана қысым азайды. 1992 жылдың тамызында FORD басшылығы үшін ішкі тартыс нәтижесінде партия екі фракцияға бөлінді: FORD–Asili (Кеннет Матиба басқаратын) және FORD–Kenya (Одинга басқаратын). FORD–Kenya 1992 жылғы жалпы сайлауда нашар өнер көрсетті, KANU және FORD–Asili-ден кейін үшінші орынға шықты. Президент Мои мен KANU-дың қайта сайлануы, екеуі де халық арасында беделсіз болғандықтан, бастапқы FORD-тың бөлінуіне байланысты болды. Одинга 1994 жылдың қаңтарында қайтыс болды, ал оның орнына FORD–Kenya төрағасы болып Майкл Вамалва Кижана тағайындалды. Ол кезде FORD–Kenya басшылығында Кенияның жетекші оппозициялық саясаткерлері болды, олардың ішінде заңгер Джеймс Оренго, экономист профессор Питер Аньянг’ Ньонго, Раила Одинга (Одинганың ұлы), Обуру Одинга (Раиланың ағасы), экологиялық белсенді және кейіннен Нобель сыйлығының лауреаты Вангари Маатаи және тағы да басқалар бар еді. Бірақ партия тағы да бөлінуге бет алды. Майкл Вамалва мен Раила Одинга FORD–Kenya басшылығы үшін 2 жыл бойы күресті. 1997 жылы Вамалва партияның ашық және әділ сайлауында Одинганы жеңіп, партияның әлі күнге дейін сақайнап келе жатқан тайпалық бөлінісін тудырды. Раила көптеген луо депутаттарымен бірге FORD–Kenya-дан кетіп, Кенияның Ұлттық даму партиясына (NDP) қосылды. 1997 жылғы жалпы сайлауда FORD–Kenya төртінші орынды иеленді, Раиланың NDP-сынан кейін.
The history of FORD–Kenya is essentially the history of multi party politics in Kenya. Kenya was a one party state until December 1991, when a special conference of the ruling Kenya African National Union (KANU) agreed to introduce a multiparty political system. An umbrella political grouping, the Forum for the Restoration of Democracy (FORD), had been formed in August 1991 by six opposition leaders to fight for change in the country. The six were Jaramogi Oginga Odinga, Phillip Gachoka, Ahmed Bamahariz, Salim Ndamwe, Masinde Muliro and George Nthenge. But President Daniel arap Moi had outlawed it, its leaders were under constant surveillance by security agents, and their meetings outlawed. Intimidation only eased after sustained pressure from the United Kingdom, the United States, and Scandinavian countries. In August 1992, due to an internal power struggle over the leadership of FORD, the party split into two factions: FORD–Asili (led by Kenneth Matiba) and FORD–Kenya (led by Oginga Odinga). FORD–Kenya performed poorly in the general elections of 1992, coming a distant third behind KANU and FORD–Asili. The reelection of President Moi and KANU, both deeply unpopular, owed much to the division of the original FORD. Odinga died in January 1994 and was succeeded as chairman of FORD–Kenya by Michael Wamalwa Kijana. At the time, FORD–Kenya's leadership included some of the top opposition leaders in Kenya, including lawyer James Orengo, economist Professor Peter Anyang' Nyong'o, Raila Odinga (the son of Oginga Odinga), Oburu Odinga (Raila's elder brother), environmentalist, and, later on, Nobel laureate, Wangari Maathai, and many others. But the party was headed for yet another split. Michael Wamalwa and Raila Odinga tussled over the leadership of FORD–Kenya for 2 years. In 1997, Wamalwa beat Odinga in free and fair party elections, precipitating a devastating tribal split that the party has yet to recover from. Raila, with a sizeable number of Luo MP's, left FORD–Kenya to join the National Development Party of Kenya (NDP). In the 1997 general elections, FORD–Kenya finished fourth, behind Raila's NDP.
2002 жылғы жалпы сайлау
Кенияның оппозициялық саяси партиялары 2002 жылғы жалпы сайлауға дейін араздасуларын тоқтатып, президенттікке Мвай Кибакиді үміткер ретінде ұсынды. Кибаки KANU үміткері Ухуру Кениаттаны жеңіп, Ұлттық Бірлік Үкіметін құрды. Ол FORD–Kenya жетекшісі Майкл Вамалваны вице-президент етіп тағайындады және FORD–Kenya депутаттарына бірнеше министрлік лауазымдар берді. 2012 жылдың желтоқсанында ол Раила Одинганың «Құрметті демократиялық қозғалысы» және Калонзо Мусоканың «Уайпер демократиялық қозғалысы» – Кениямен бірге реформалар мен демократия үшін коалицияға кірген төрт партияның бірі болды. 2013 жылы CORD коалициясы президент сайлауында екінші орынды алып, оппозицияны құрды. FORD–Kenya партиясының жетекшісі, CORD коалициясының бірлескен төрағаларының бірі Мозес Ветангула Сенаттағы азшылық көшбасшысы болып сайланды. Ол 2018 жылдың 20 наурызына дейін осы лауазымды атқарды, содан кейін Джеймс Оренго ауыстырды. Бунгома жоғары соты оның сайлауын 2013 жылдың 30 қыркүйегінде күштен шығарды, ал Сенат спикері 2013 жылдың 16 қазанында орынды бос деп жариялады. 2013 жылдың 19 желтоқсанында өткен қосымша сайлауда FORD–Kenya үміткері Мозес Ветангула 149 458 дауыс жинап, Bungoma сенаторлығын қайта жеңіп алды, ал оның басты қарсыласы Мусикари Комбо дауыстардың жартысына жуығын алды. 2017 жылы FORD–Kenya партиясы басқа партиялармен бірігіп NASA коалициясын құрды. Мусалиа Мудавади, Мозес Ветангула, Калонзо Мусока, Чарти Нгилу, Исаак Руто және Раила Одинга коалицияның жетекшілері болды. NASA коалициясы президенттікке ODM партиясынан Раила Одинганы, ал Wiper партиясынан Калонзо Мусоканы вице-президенттікке ұсынды. FORD–Kenya партиясының жетекшісі Мозес Ветангула коалиция жеңіске жеткен жағдайда Премьер-министрдің орынбасары болады деп уәде берілді. NASA сайлауда екінші орынды иеленді, бірақ Кенияның Жоғарғы соты осы сайлауды күштен шығарды. Олар келесі сайлауға қатысудан бас тартты. FORD–Kenya партиясының жетекшісі тағы да Сенаттағы азшылық көшбасшысы болып тағайындалды, ол бұл лауазымды 6 ай ғана атқарды, содан кейін Джеймс Оренго ауыстырды. 2022 жылы FORD–Kenya, UDA және ANC партиялары Kenya Kwanza коалициясын құрды. FORD–Kenya партиясының жетекшісі Мозес Ветангула коалицияның бірлескен төрағаларының бірі болды. Kenya Kwanza коалициясы президент сайлауында жеңіске жетті, бірақ оппозиция бұл жеңіске Кенияның Жоғарғы сотында сәтсіз шағымдануға тырысты. Коалиция FORD–Kenya-мен бірге үкімет құрды, ал FORD–Kenya-дан Денсаулық сақтау министрі болып доктор Сьюзан Нахумича Вафула тағайындалды. FORD–Kenya партиясының жетекшісі Мозес Ветангула Бунгома сенаторы қызметінен кетіп, Ұлттық Ассамблея спикері болып сайланды. FORD–Kenya-ның басқа да мүшелері бірнеше мемлекеттік лауазымдарға тағайындалды, атап айтқанда: PS доктор Жума Мухвана, CAS құрметті Винсент Кемоси, CAS құрметті Суди Вандабуси, CAS құрметті Крис Вамвалва, директор доктор Джозеф Вафула Дабодабо, директор Милисент Абудо, директор Элизабет Иминза, директор Рут Ваньоньи және тағы да басқалар. FORD–Kenya партиясы Бунгома сенаторлығына қосымша сайлауға үміткерін ұсынды. Үміткер, құрметті Вафула Ваколи, UDA үміткеріне қарсы үлкен артықшылықпен жеңіске жетіп, децентрализация басталғаннан бергі Бунгоманың екінші сенаторы болды. 2023 жылдың 15 наурызында FORD–Kenya жоғары басқару органдары – Басқару комитеті/NEC/PG Мачакостағы Маанзони ложасында көптеген мемлекеттік тағайындамаларға байланысты бос қалған лауазымдарды толтыру үшін арнайы отырыс өткізді. Бас хатшы лауазымына бірнеше партия мүшелері үміткерлік танытты, бірақ тек екеуі ғана өтініш берді: құрметті Джон Мурумба Чикати және Вафула Омар Мутачо. Басқару комитетінде жан-жақты талқылаудан кейін құрметті доктор Джон Мурумба Чикати FORD–Kenya партиясының Бас хатшысы болып бірауыздан бекітілді. Ол мемлекеттік қызметке өту үшін отставкаға кеткен доктор Крис Вамалва Вахунгұдан орын алды. Партияның бірінші вице-лидері ретінде Бунгома губернаторы Х.Е. Кеннет Макело Лусака сайланды. NEC бұл шешімді ратификациялады.
Kenya's opposition political parties finally put their differences behind them in the run up to the 2002 general elections, fielding one candidate, Mwai Kibaki, for the presidency. Kibaki defeated the KANU candidate, Uhuru Kenyatta, and formed a government of national unity. He appointed FORD–Kenya's leader, Michael Wamalwa, to be vice president and gave a number of cabinet positions to FORD–Kenya MPs. In December 2012 it was one of four parties to enter into Coalition for Reforms and Democracy, alongside Raila Odinga's Orange Democratic Movement and Kalonzo Musyoka's Wiper Democratic Movement – Kenya. In 2013, CORD coalition emerged second in the presidential elections and therefore, formed the opposition. FORD–Kenya party leader Hon. Moses Wetangula, who was one of the CORD co principals, was elected the Senate Minority Leader. He will hold the position until 20th March 2018 when he was replaced by Siaya Senator Hon. James Orengo. The Bungoma High Court nullified his election on 30 September 2013 and the Speaker of the Senate declared the seat vacant on 16 October 2013. In a by election held on 19 December 2013, FORD–Kenya candidate Moses Wetangula recaptured his Bungoma senatorial seat with a landslide win after garnering 149,458 votes against his main contender Musikari Kombo, who got about a half of the votes. In 2017, FORD–Kenya party joined other parties to form the NASA coalition. Musalia Mudavadi, Moses Wetangula, Kalonzo Musyoka, Charity Ngilu, Isaac Ruto and Raila Odinga became principals of the coalition. The NASA coalition fielded ODM's Raila Odinga as its presidential candidate with Wiper's Kalonzo Musyoka deputising him. FORD–Kenya party leader Moses Wetangula was promised the Deputy Prime Cabinet Secretary slot in the event of the coalition's victory. NASA went on to finish second in the election that was nullified eventually by the Supreme Court of Kenya. It boycotted the subsequent election. Once again, FORD–Kenya party leader was given the minority leader slot in the Senate of Kenya, a position he held for just 6 months before he was replaced by Hon. James Orengo. In 2022, FORD–Kenya, UDA and ANC parties formed a Kenya Kwanza coalition. FORD–Kenya party leader Hon. Moses Wetangula became one of the co principals of the coalition. Kenya Kwanza coalition went on to win the presidential race, in the victory that was challenged by the opposition unsuccessfully at the Supreme Court of Kenya. The coalition formed government with FORD–Kenya producing the Cabinet Secretary for Health, Dr. Susan Nakhumicha Wafula, in the cabinet. FORD–Kenya's party leader Hon. Moses Wetangula resigned as the Bungoma senator and was elected the speaker of the National Assembly. Other FORD–Kenya members were appointed in several government positions, notably; PS Dr. Juma Mukhwana, CAS Hon. Vincent Kemosi, CAS Hon. Sudi Wandabusi, CAS Hon. Chris Wamalwa, Director Dr. Joseph Wafula Dabodabo, Director Millicent Abudho, Director Elizabeth Iminza, Director Ruth Wanyonyi and many others. FORD Kenya party fielded a candidate in the Bungoma Senatorial by election afterwards. The candidate, Hon. Wafula Wakoli, won against the UDA candidate with a landslide, becoming the second senator of Bungoma since the inception of devolution. On 15th of March, 2023, FORD–Kenya top management organs, the Management Committee/NEC/PG held a special meeting at Maanzoni Lodge in Machakos to fill in vacant positions that had been left vacant due to numerous government appointments. The Secretary General position was up for grab and several party members showed interests of vying but only two applied, Hon. John Murumba Chikati and Wafula Omar Mutacho. Following exhausting deliberations at the Management Committee, Hon. Dr. John Murumba Chikati was endorsed, unanimously as the Secretary General of the FORD Kenya party. He took over from Dr. Chris Wamalwa Wakhungu who resigned to join the civil service. Other leaders were elected including the Bungoma Governor H. E Kenneth Makelo Lusaka as the 1st Deputy Party Leader. NEC ratified the decision.
Басшылықтың өзгеруі
Майкл Вамалва Киджана 2003 жылғы 23 тамызда Лондонда ұзаққа созылған аурудан кейін қайтыс болды. Қосымша рәсімдерден кейін FORD–Kenya Мусикари Комбоны Вамалваның орнына сайлауға ниет білдірді, бұл сайыста FORD–Kenya-ның тағы бір депутаты, доктор Мухиса Китуиді жеңіп шықты. Майкл Вамалваның харизматикалық қасиеттері мен Раила Одинганың халыққа танымал болуына ие болмаған Комбо партияны биліктегі коалицияның ықпалды бөлігі ретінде орнықтыруға күш салды. Вамалваның қазасынан кейін партия, вице-президент лауазымы LDP-нің Муди Авориге беріліп, бірқатар тағайындаулар басқа партияларға бұйырғанда, өзін надандыққа ұшыратқандай сезінді. Комбо, 2005 жылғы конституциялық референдумнан кейін жаңадан құрылған кабинетке партиялық депутаттарының тағайындалуын қабылдамау арқылы FORD–Kenya төрағасы ретіндегі беделін көрсетті. Бұл президент Мвай Кибакиді Комбо мен FORD–Kenya-ға қатысты көзқарасын өзгертуге және FORD–Kenya кабинет министрлерінің санын 3-тен 6-ға дейін арттыруға, сондай-ақ партия мүшелері үшін жоғары лауазымдарға тағайындау жасауға мәжбүр етті. 2007 жылдың наурыз айында кабинет министрі Соита Шитанда «Жаңа Форд Кения» деп аталатын жаңа партияны тіркеді. Кейін Китуи бұл партияға қосылды. 2007 жылғы Кенияның жалпы сайлауында FORD–Kenya президент Кибаки басқарып отырған, жаңа құрылған Ұлттық Бірлік Партиясымен одақтасты. Алайда, партия бірқатар сайлау округтері мен жергілікті билік органдарында өз кандидаттарын тікелей ұсынды. Сайлау қорытындысы өте жағымсыз болды, сайлау округтерінің төрттен бірінің нәтижесі әлі белгісіз болғанда FORD–Kenya тек бір орынды ғана сақтап қалды. Комбоның қызмет мерзімі партияның жаңа басшыны іздеуге байланысты көптеген сот процестерімен аяқталды. Ақырында, Мозес Ветангула ұлттық делегаттардың съезі арқылы партияның басшысы болып сайланды. 2020 жылы Бас хатшы доктор Эсели Симию басқаратын топ Найробидегі Radisson Blu қонақүйінде арнайы Атқару комитетінің отырысын шақырып, партия басшылығын өзгертуге тырысты. Олар Вафула Вамуньиньиді партия басшысы етіп тағайындады, бірақ Саяси партиялардың дауларын шешу жөніндегі Трибунал бұл өзгерістерді жоққа шығарды. Партияның Бас хатшысының орынбасары Милисент Абудхо дереу Басқару комитетінің отырысын шақырып, доктор Эсели Симиюді Бас хатшы лауазымынан шеттетуге және оның орнына өзінің уақытша тағайындалуын бекітті. Бұл мәселе сотқа жетті. 2021 жылы партия Ұлттық делегаттардың съезін өткізіп, жаңа басшылықты сайлады, доктор Крис Вамалва Бас хатшы болып сайланды. Мозес Ветангула қарсы кандидатсыз партия басшысы болып қайта сайланды. 2023 жылғы сәуір айында партия бұрынғы Бас хатшының Бас әкімшілік хатшы болып тағайындалуына байланысты доктор Джон Чикатиді өзінің Бас хатшысы етіп сайлады.
Michael Wamalwa Kijana died in London on 23 August 2003 after a long illness. After the funeral, FORD–Kenya elected Musikari Kombo to succeed Wamalwa, beating another FORD–Kenya MP, Dr. Mukhisa Kituyi, in the contest. With neither the charisma of Michael Wamalwa nor the crowd pulling popularity of Raila Odinga, Kombo struggled to establish the party as an influential component of the ruling coalition. The party felt shortchanged after the death of Wamalwa, when the prized position of vice president was handed to the LDP's Moody Awori and a number of other appointments went the way of other parties. Kombo showed his mantle as the FORD–Kenya Chairman when he led his party MPs in rejecting their appointment to the newly reconstituted cabinet after the constitutional referendum of 2005. This forced President Mwai Kibaki to take Kombo and FORD–Kenya seriously and increase the number of FORD–Kenya cabinet ministers to 6 from 3 and acquire other senior civil service appointments for its party members. In March 2007, a breakaway party known as New Ford Kenya was registered by cabinet minister Soita Shitanda. Kituyi later joined the party. At the Kenyan general election, 2007, FORD–Kenya aligned with the newly created Party of National Unity led by President Kibaki. It ran, however, its own candidates in a number of constituencies and local authorities. The election results were very poor as with a quarter of constituencies not yet decided had FORD–Kenya holding only one seat. Kombo's tenure ended with the party suffering through numerous court cases trying to get a new leader. Eventually, Moses Wetangula became the leader of the party through a national delegates congress election. In 2020, a faction led by the Secretary General Dr. Eseli Simiyu attempted to change the leadership of the party by calling a special NEC meeting at Radisson Blu Hotel in Nairobi. They installed Wafula Wamunyinyi as the party leader but the Political Party Disputes Resolution Tribunal quashed the changes. The party's Deputy Secretary General Millicent Abudho immediately called for a Management Committee Meeting which suspended Dr. Eseli Simiyu as the SG of the party and installed her in an acting capacity. The matter went to court. In 2021, the party held the NDC and elected new leadership, with Dr. Chris Wamalwa getting elected as the Secretary General. Moses Wetangula was reelected as the party leader unopposed. In April 2023, the party elected Dr. John Chikati as its Secretary General following the appointment of his predecessor as the Chief Administrative Secretary.
Басқарушы орган
2021 жылдың 30 қарашасында Кенияның саяси партиялар тіркеушісі FORD–Kenya партиясы басқару органына өзгерістер енгізгенін хабарлады. Лауазымы Ағымдағы лауазым иесі Партия жетекшісі Мосей М. Ветангула 1-ші партия жетекшісінің орынбасары Кеннет Макело Лусака 2-ші партия жетекшісінің орынбасары Милисент Абудо 2-ші партия жетекшісінің орынбасары Фердинанд Ваниони Ұлттық төраға Жоел Амума Руху 1-ші төрағаның орынбасары Маргарет Сабина Ванжала 2-ші төрағаның орынбасары Генри оле Ндиэма Бас хатшы Жохан Чикати 1-ші бас хатшының орынбасары Элизабет Иминза 2-ші бас хатшының орынбасары Ясир Баджабер Шейх Ұлттық қазынашы Насыр Ибрахим Салал 1-ші ұлттық қазынашының орынбасары Жойс Черуто 2-ші ұлттық қазынашының орынбасары Жохан Кеннеди Уанама Ұлттық ұйымдастыру хатшысы Крис Манду Манду 1-ші ұйымдастыру хатшысының орынбасары 2-ші ұйымдастыру хатшысы Дэвид Бураре Сайлаулар директоры Хадижа Мустафа 1-ші сайлаулар директорының орынбасары Эммануэл Озоре 2-ші сайлаулар директоры Кристина Нzuki Еңбек, әкімшілік және қоғамдық қызметтер хатшысы Энн Валубенго Еңбек, әкімшілік және қоғамдық қызметтер хатшысының орынбасары Уилброда Шинанда Білім хатшысы Кэтрин Вамбилиянга Білім хатшысының орынбасары Инж. Джеймс Ратемо Ауыл шаруашылығы, мал шаруашылығы және балық шаруашылығы хатшысы Джордж Копала Ауыл шаруашылығы, мал шаруашылығы және балық шаруашылығы хатшысының орынбасары Джон Херенг Денсаулық сақтау қызметтері хатшысы Кибунгуч Энок (Др.) Денсаулық сақтау қызметтері хатшысының орынбасары Абигейл Н. Матини Қаржы және экономикалық қызметтер хатшысы Клеофус Нгети Қаржы және экономикалық қызметтер хатшысының орынбасары Тондоо Криспус Су, қоршаған орта және табиғи ресурстар хатшысы Джейн Нампасо Су, қоршаған орта және табиғи ресурстар хатшысының орынбасары Люси Наголо Сауда, туризм, кооперативтер және кәсіпкерлік даму хатшысы Бернард Бараза Сауда, туризм, кооперативтер және кәсіпкерлік даму хатшысының орынбасары Хадад Фесал Алмас Жер және инфрақұрылымдық даму хатшысы Джеймс Аримонянг Жер және инфрақұрылымдық даму хатшысының орынбасары Епископ Джеймс Муиру Кареми Конституциялық және заңдық мәселелер хатшысы Джон Макали 1-ші Конституциялық және заңдық мәселелер хатшысының орынбасары Рубен Миида Риех 2-ші Конституциялық және заңдық мәселелер хатшысы Линда Муханга Әйелдер, жастар және спорт мәселелері хатшысы Люк Опвора Әйелдер, жастар және спорт мәселелері хатшысының орынбасары Камила Матью Салат Ақпарат, коммуникация, технология және зерттеу дамуы хатшысы Исмаэль Араре Ақпарат, коммуникация, технология және зерттеу дамуы хатшысының орынбасары Розелида Адамби Деволюция және округ координациясы хатшысы Задок Мбея Деволюция және округ координациясы хатшысының орынбасары Майор (отставкада) Мутачо Омар Парламенттік басты уип Вафула Ваколи Кәсіби лига төрағасы Бенсон В. Милимо Әйелдер лигасының президенті Полине Накила Жастар лигасының президенті Мосей Вафула Чекай Қарлы жандар лигасының төрағасы Гиту Ва Кахенгери Мүгедектік лигасының төрағасы Пепела Ваниони
As gazetted on 30th of November 2021, the Registrar of Political Parties in Kenya gave notice that FORD–Kenya made changes to its governing body. DesignationCurrent OfficialParty LeaderMoses M. Wetangula1st Deputy Party LeaderKenneth Makelo Lusaka2nd Deputy Party LeaderMillicent Abudho2nd Deputy Party LeaderFerdinand WanyonyiNational ChairpersonJoel Amuma Ruhu1st Vice ChairpersonMargaret Sabina Wanjala2nd Vice ChairpersonHenry ole NdiemaSecretary GeneralJohn Chikati1st Deputy Secretary GeneralElizabeth Iminza2nd Deputy Secretary GeneralYassir Bajaber SheikhNational TreasurerNasri Ibrahim Salal1st Deputy National TreasurerJoyce Cheruto2nd Deputy National TreasurerJohn Kennedy WanyamaNational Organizing SecretaryChris Mandu Mandu1st Deputy Organizing Secretary2nd Deputy Organizing SecretaryDavid BurareDirector of ElectionsKhadija Mustafa1st Deputy Director of ElectionsEmmanuel Osore2nd Deputy Director of ElectionsChristine NzukiSecretary for Labour, Administration and Public ServicesAnn WalubengoDeputy Secretary for Labour, Administration and Public ServicesWilbroda ShinandaSecretary for EducationCatherine WambiliyangaDeputy Secretary for EducationEng. James RatemoSecretary for Agriculture, Livestock and FisheriesGeorge KopalaDeputy Secretary for Agriculture, Livestock and FisheriesJohn HerengSecretary for Health ServicesKibunguch Enock (Dr.)Deputy Secretary for Health ServicesAbigael N. MatiniSecretary for Finance and Economic ServicesCleophus NgetiDeputy Secretary for Finance and Economic ServicesTondoo ChrispusSecretary for Water, Environment and Natural ResourcesJane NampasoDeputy Secretary for Water, Environment and Natural ResourcesLucy NagholoSecretary for Trade, Tourism, Co operatives and Enterprise DevelopmentBernard BarazaDeputy Secretary for Trade, Tourism, Cooperatives and Enterprise DevelopmentHadad Fesal AlmasSecretary for Lands and Infrastructural DevelopmentJames ArimonyangDeputy Secretary for Lands and Infrastructural DevelopmentBishop James Muiru KaremiSecretary for Constitutional and Legal AffairsJohn Makali1st Deputy Secretary for Constitutional And Legal AffairsReuben Miida Riech2nd Secretary for Constitutional and Legal AffairsLinda MukhanyaSecretary for Gender, Youth Affairs and SportsLuke OpworaDeputy Secretary for Gender, Youth Affairs and SportsKamila Mathew SalatSecretary for Information, Communication, Technology and Research DevelopmentIsmael ArareDeputy Secretary for Information, Communication, Technology and Research DevelopmentRoselida AdambiSecretary for Devolution and County Co ordinationZaddock MbeyaDeputy Secretary for Devolution and County Co ordinationMajor (Rtd) Mutacho OmarParliamentary Chief WhipWafula WakoliProfessionals League ChairpersonBenson W. MilimoWomen League PresidentPauline NakilaYouth League PresidentMoses Wafula ChekaiSeniors League ChairpersonGitu Wa KahengeriPersons with Disabilities League ChairpersonPepela Wanyonyi