Синустың баротравмасы – қысымның өзгеруінен туындайтын қызыл иек бездерінің қабынуы. Симптомы: бетте күйдіретін ауырсыну, бас ауру. Аэросинусит туралы толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Синустардың баротраумасы
Barotrauma of the sinuses
Аэросинусит, сондай-ақ баросинусит, синустық қысым немесе синустық баротраума – мұрын қуыстарының қабығының (әдетте алдыңғы синус) ауырсынулы қабынуы және кейде қан кетуі. Бұл қуыстардың ішіндегі және сыртындағы ауа қысымының айырмашылығынан туындайды.
Aerosinusitis, also called barosinusitis, sinus squeeze or sinus barotrauma is a painful inflammation and sometimes bleeding of the membrane of the paranasal sinus cavities, normally the frontal sinus. It is caused by a difference in air pressures inside and outside the cavities.
Презентация
Көбінесе, синустық баротравмаға жоғары тыныс жолдарының инфекциясы немесе аллергия себеп болады. Зардап шегуші адам төмен түскен кезде кенеттен қатты бет ауыруы немесе бас ауруы сезінеді, бұл ұшақ жерге жақындаған сайын күшейеді. Егер сыртқы қысым теңделмесе, ауырсыну ақырында қабілетсіздікке алып келуі мүмкін. Қысымның айырмашылығы синустардың шырышты қабығының ісінуіне, содан кейін сіңімше астында қан кетуге әкеледі, әсіресе егер синус тесіктері қатысқан болса, бұл синустың желдетілуін қиындатады. Соңында, кеңістік сұйықтық немесе қанмен толады. Синустық баротравманың көптеген жағдайларында, маңдай аймағындағы жергілікті ауырсыну басым симптом болып табылады. Бұл маңдай синусынан, яғни қабақ сүйектерінің үстінен басталатын ауырсынудың нәтижесі. Аз кездесетін жағдайларда ауырсыну уақытша, төбе немесе көздің артында сезілуі мүмкін. Мұрыннан қан кету немесе серозды-қанды сөл шығуы мүмкін. Неврологиялық симптомдар жақын орналасқан бесінші ми жүйкесіне, әсіресе инфраорбитальды жүйкеге әсер етуі мүмкін.
Typically, sinus barotrauma is preceded by an upper respiratory tract infection or allergy. The affected person has a sudden sharp facial pain or headache during descent, which increases as the aircraft approaches ground level. The pain can ultimately become disabling unless the ambient pressure is reversed. The pressure difference causes the mucosal lining of the sinuses to become swollen and submucosal bleeding follows with further difficulties ventilating the sinus, especially if the orifices are involved. Ultimately fluid or blood will fill the space. In most cases of sinus barotrauma, localized pain to the frontal area is the predominant symptom. This is due to pain originating from the frontal sinus, it being above the brow bones. Less common is pain referred to the temporal, occipital, or retrobulbar region. Epistaxis or serosanguineous secretion from the nose may occur. Neurological symptoms may affect the adjacent fifth cranial nerve and especially the infraorbital nerve.
Патология
Синустық баротравманың патологиясы Бойль заңымен тікелей байланысты, ол температура тұрақты болғанда газдың көлемі оған түсетін қысымға кері пропорционалды екенін көрсетеді (P1 × V1 = P2 × V2). Жедел баротравманың екі түрі кездеседі: қысым және кері қысым. Көтерілгенде, Бойль заңына сәйкес, мұрын қуысының синустарындағы ауа кеңейеді, ал түсетінде жиырылады. Әдетте, синустар кішкентай остиялар арқылы мұрын қуысына ашылады, бұл қысымды теңестіретін мукоцилиарлық тазалау және желдетуге мүмкіндік береді. Дегенмен, қабыну, полиптер, шырыш қабығының қалыңдауы, анатомиялық ерекшеліктер немесе басқа да зақымданулар салдарынан ашылу кедергіге ұшырағанда, қысымды теңестіру мүмкін болмайды. Төмен түсетінде синустағы ауа тығыздалып, теріс қысым тудырса, қысым пайда болады. Қысымның айырмашылығы синустың орталық бөлігіне бағытталады, нәтижесінде шырыш қабығының ісінуі, сұйықтық шығуы және шырыш қабығының немесе шырыш астындағы гематома пайда болады, бұл синустың остиясын одан әрі бітеуге алып келеді. Егер қысым айырмашылығы бейтараптандырылмаса, синус сұйықтықпен немесе қанмен толады. Көтерілгенде шығу жолы бітелсе, жағдай керісінше болады және "кері қысым" пайда болады. Синустың ішіндегі қысым артып, синустың қабырғаларына әсер етіп, ауырсынуға немесе мұрын қан кетуге (эпистаксис) себеп болады.
The pathology of sinus barotrauma is directly related to Boyle's law, which states that the volume of a gas is inversely proportional to the pressure on it, when temperature is constant (P1 × V1 = P2 × V2). Two types of acute barotrauma are observed: squeeze and reverse squeeze. On ascent, the air in the paranasal sinuses will expand according to Boyle's law, contracting during descent. Normally, the sinuses drain into the nasal cavity through small ostia, which permit mucociliary clearance and ventilation that equilibrates pressure. However, when the opening is obstructed due to inflammation, polyps, mucosal thickening, anatomical abnormalities, or other lesions, pressure equilibration is impossible. Squeeze is produced on descent when trapped air in the sinuses contracts and produces negative pressure. The pressure differentials are directed to the center of the sinuses producing mucosal edema, transudation, and mucosal or submucosal hematoma, leading to further occlusion of the sinus ostium. The sinus will fill with fluid or blood unless the pressure differential is neutralized. If the outlet is blocked during ascent, the situation is reversed and "reverse squeeze" appears. Pressure inside the sinus increases, affecting the walls of the sinus and producing pain or epistaxis.
Орналасқан жері
Синустық баротравманың көп бөлігі алдыңғы синустарда пайда болады, ал ауыру алдыңғы бөлікте орналасады. Бұған себеп болуы мүмкін нәрсе – тар алдыңғы қуыспен алдыңғы синустарды байланыстыратын салыстырмалы түрде ұзын және нәзік nasofrontal түтік болуы. Баротраума жоғарғы жақ, этмоидтық немесе сфеноидтық синустарда сирек кездеседі және остиялар бітелген кезде пайда болады; көптеген жағдайлар жоғарғы тыныс жолдарының жедел инфекциясынан туындаған болуы мүмкін. Баротраума тудыру үшін қажетті қысымның айырмашылығы адамдар арасында әртүрлі болуы мүмкін және синустық остиумның мөлшерімен және сыртқы қысымның өзгеру жылдамдығымен байланысты. Осы себепті, тіпті коммерциялық рейстер де баротрауманың ауыр жағдайларын тудыруы мүмкін, бірақ көптеген жағдайлар төмен қысымды кабиналары бар жоғары өнімді ұшақтарда байқалады.
The majority of episodes of sinus barotrauma occur in the frontal sinuses with pain localized over the frontal area. Possible explanations for this might be the relatively long and delicate nasofrontal duct that connects the narrow frontal recess with the frontal sinuses. Barotrauma located in the maxillary, ethmoidal, or sphenoid sinuses is observed less frequently and appears when the ostia are blocked; the majority of cases are probably caused by an acute upper respiratory tract infection. The magnitude of the pressure difference needed to produce a barotrauma probably shows great individual variation and is related to the size of the sinus ostium and the rate of ambient pressure change. Due to this, even commercial flying may produce severe cases of barotraumas, although most of the cases are observed in high performance aircraft with lower pressurized cabins.
Диагностика
Көптеген жағдайлар суға батушылар мен ұшқыштарда кездеседі және әсер еткеннен кейін дереу дәрігерге келгенде оңай диагностикаланады. І дәрежеге рентгенде көрінбейтін, бірақ жеңіл, уақытша синус дискомфорты бар жағдайлар кіреді. II дәрежеге 24 сағатқа дейін созылатын қатты ауырсыну және рентгендегі шырышты қабықтың сәл қалыңдауы тән. III дәрежелі науқастарда 24 сағаттан астам созылатын қатты ауырсыну байқалады, ал рентгенде әсер еткен синустың шырышты қабығының айқын қалыңдауы немесе көмескіленуі көрінеді; мұрын қан кетуі немесе одан кейінгі синусит байқалуы мүмкін.
Most cases occur in scuba divers and fliers, and is easily diagnosed when presented to physicians immediately after exposure. Grade I includes cases with mild transient sinus discomfort without changes visible on X ray. Grade II is characterized by severe pain for up to 24 h, with some mucosal thickening on X ray. Patients with grade III have severe pain lasting for more than 24 h and X ray shows severe mucosal thickening or opacification of the affected sinus; epistaxis or subsequent sinusitis may be observed.
Емдеу
Баротрауманың жеңіл жағдайлары жергілікті деконгестанттармен және ауырсық басушы дәрілермен оңай емделеді. Сфеноид қуыстарын эндоскопиялық түрде ашқанда, шырышты қабықтағы ұсақ қан кетулер (петехиялар) және гематома анық байқалды.
Mild cases of barotrauma are readily treated by topical decongestants and painkillers. When the sphenoids were entered endoscopically, mucosal petechia and hematoma were clearly seen.
Тарих
Синус баротраумасы немесе аэросинусит авиациялық медицинаның дамуының басында-ақ белгілі болған. Алайда, осы мәселеге ең көп назар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде берілді және аурудың патогенезі жоғары биіктіктегі ұшуларға байланысты екені анықталды. Сыртқы қысымның күрт өзгеруімен қатар жүретін биіктіктің жылдам өзгеруі ұшқыштарды синус баротраумасының көбірек жағдайларына ұшыратты. Баросинуситтен туындаған жоғарғы жақ сүйегіне берілетін ауырсыну, ұшу кезінде болатын бародонталгия (яғни барометриялық қысымның өзгеруінен туындаған ауыз қуысының ауырсынуы) жағдайларының шамамен бір бесін құрайды. Әскери ұшқыштардың жағдайында барометриялық өзгерістер ең күшті болғанымен, коммерциялық авиация бұл аурудың көрінісін өзгертті.
Sinus barotrauma or aerosinusitis has been known since the early development of aviation medicine. However, it was during World War II that the subject first received serious attention and the pathogenesis of the disease was understood to be due to exposure to high altitude flights. Rapid altitude changes with accompanying changes in ambient pressure exposed the aircrews to an increasing number of episodes of sinus barotrauma. Referred pain from barosinusitis to the maxilla consists about one fifth of in flight barodontalgia (i. e., pain in the oral cavity caused by barometric pressure change) cases. Although the environment of fighter pilots produces the most stressful barometric changes, commercial flying has changed the picture of the disease.