Кіріспе

Казимеж Йозеф Скорупка, кодтық аты: Дзяд (18 ақпан 1901 жылы Варшавада дүниеге келген – 24 желтоқсан 1943 жылы Майданекте қайтыс болған) – поляк скаут-бастығы (harcmistrz), поляк армиясының офицері және Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі Польша қарсыласының мүшесі. Ол нацистер тарапынан концлагерде өлтірілді.

Өмірбаян

Скоррупка қарапайым мемлекеттік қызметкер отбасында дүниеге келген. Бастауыш мектепті бітіргеннен кейін Хрзаньевский гимназиясына оқуға түсті, онда 1914 жылдың 2 шілдесінде құпия Тадеуш Рейтан скаут бөліміне (сонымен қатар 2 WDH деп аталады) қосылды; көп ұзамай алғашқы скаут лагеріне барды. 1915 жылдың жазында Варшава қаласы эвакуацияланды. Скоррупка отбасымен Ресейге, Хомельдің жанындағы Клиньце қаласына кетті. Ол жерде Польшадан эвакуацияланғандардың құпия ұйымдастырған скаут отрядына қосылды. 1916-1917 жылдары екі скаут лагеріне қатысты. 1918 жылы Казимер Польшаға жалғыз оралды. Содан кейін Конарский техникалық мектебінде оқыды, онда 10 WDH-ге қосылып, "Скаут" (wywiadowca) атағын алды. 1920 жылдың тамызында Скоррупка жұмылдырылды. Сол жылдың желтоқсанында Грохов қаласында 1-ші Камионковская скаут бөлімін құрды, оған Янек Маковскийдің басшылығымен 32 WDH взводы қосылды. 1921 жылдың 6 мамырында топқа "22" нөмірі (бұл 1915 жылы Стефан Миколаевский құрған Гроховтағы алғашқы скаут бөлімінің дәстүрлі нөмірі) және қамқоршысы – Ұзынсыз Владислав тағайындалды. Скоррупка өмірінің соңына дейін 22 WDH-мен бірге болды. 1938 жылы скауттармен жүргізген әлеуметтік жұмысы үшін "Күміс Құрмет кресімен" (Srebrny Krzyż Zasługi) марапатталды. 1939 жылы соғыс басталғанда Прагадан (Варшаваның бір бөлігі) скауттарды "Скаут соғыс медициналық қызметіне" (Pogotowie Wojenne Harcerzy) жұмыс істеу үшін ұйымдастырды, сондай-ақ "Скаут байланыс қызметіне" (harcerska służba łączności) басшылық етті. Варшаваны қорғаудағы еңбегі үшін "Батырлық кресімен" (Krzyż Walecznych) марапатталды. Оккупация басталғаннан бастап Скоррупка Прагадағы "Конспирациялық скауттардың" (konspiracyjne harcerstwo), "Сұр қатарлардың" (Szare Szeregi) "рухани жетекшісі" болды. Ол соғысқа дейінгі "Дзиад" ("Қарлы") лақап атын кодовое аты ретінде қабылдады. Содан кейін Скоррупка қарсылық жұмысына толыққанды берілді және "Үй армиясының" Прага дивизиясының командирімен байланыс жетекшісі болды. Оның трамвай жүргізушісі лауазымы ұйымдық жұмысын жабуға көмектесті. Станислав "Орша" Броньевский (Шарах Шерегтердің басшысының мұрагері) Прагада қанша скаут бар екені туралы сұрағанда, Скоррупка 3000-ға жуық екенін айтты. Бұл санды қалай есептегені туралы сұрағанда, ол: "Мен үрлесем, Таргова және Замойский көшелерінің бұрышына 3000 жігіт жиналады. 1939 жылдың 1 қыркүйегінде Прага бөлімінде осылай болған, ештеңе өзгерген жоқ!" деді. Шындығында, нақты саны одан әлдеқайда аз болды. 1942 жылдың 17 тамызында Скоррупканы Гестапо тұтқындады, ол жақындарына нацистер оның заговоршыл әрекеттері туралы білетінін үлгерді. Дегенмен ол Гестапоның тергеуіне қарсылық көрсетті және өзінің серіктестерінің есімдерін жасырды. 1943 жылдың басында Скоррупка Майданек концлагеріне жеткізілді. Оның соңғы іздерінің бірі – лагерьге келгенін растайтын құжаттар, қазір концлагерь мұражайында, лагерьтегі қарсылық бөлімінде сақталған тұтқындар тізімінде. Бұл тізімде ол 273-ші нөмірмен тіркелген: "Казимиерж Скоррупка, 18 ақпан 1908 жылы Адам мен Элеонораның ұлы ретінде дүниеге келген". Казимеж Скоррупканың соңғы күндері туралы екінші куәлік – бұрынғы тұтқындардың сөзі. Ол саяси тұтқын ретінде қаралып, жиі тергеуге алынды. Ол таңертең ерте алып келініп, кешке соққыға жығылып, денсаулығы нашарлап қайта оралатын. Бір күні ол тұтқындар казармасына қайтып оралмады. 1944 жылдың тамызында Казимеж Скоррупка қайтыс болғаннан кейін екінші "Батырлық кресімен" (Krzyż Walecznych) марапатталды және "Екінші лейтенант" атағы берілді.