Аустрия мен Венадағы Дунай Ауы ұлттық паркі – Орта Еуропадағы Дунайдың ең ірі жайылымдарының бірі. Орман, шалғын, батпақтарды қорғайды. Табиғатты сақтау!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дунай Ауен ұлттық паркі (Donau Auen ұлттық паркі) Вена мен Төменгі Австрияда 93 шаршы километрді алып жатыр және Орта Еуропадағы Дунайдың қалған ең үлкен су тасқыны алқаптарының бірі болып табылады. Неміс тіліндегі Aue (немесе Au) сөзі «өзен аралы, ылғалды жер, су тасқыны, жағалау ормандығы» дегенді білдіреді, яғни өзен жағалауындағы өңделген ландшафт. Aue және Au сөздері неміс тіліндегі көптеген жер-атауларда кездеседі, соның ішінде Дунай өзенінің немісше атауы – Donau, және бұл сөздер өзендер мен ағыстардың жазықтарындағы ормандар, шалғындықтар мен ылғалды жерлерді білдіреді. Дунай Ауен ұлттық паркі Дунайдың Венадан төменгі ағысында орналасқан жазық ормандардың, шалғындықтардың, ылғалды жерлердің және басқа да жағалаудағы мекендердің кең аумағын қорғайды. Парк IUCN II санаттағы ұлттық парк ретінде тағайындалды және Вена (Лобау), Грос-Энзерсдорф, Орт-ан-дер-Донау, Эккартсау, Энгельхартстеттен, Хайнбург, Бад-Дойч-Альтенбург, Петронелл-Карнунтум, Регельсбрунн, Хаслау-Мария-Элленд, Фишаменд және Швехат аудандарын қамтиды.
Donau Auen National Park (Nationalpark Donau Auen) covers 93 square kilometres in Vienna and Lower Austria and is one of the largest remaining floodplains of the Danube in Middle Europe. The German word Aue (variant Au) means "river island, wetland, floodplain, riparian woodland", i. e. a cultivated landscape in a riparian zone. The words Aue and Au occur in a large number of German place names—including Donau, the German word for the Danube River—and refer to forests, meadows, and wetlands in river and stream lowlands and floodplains. The Danube Auen National Park protects a large area of lowland forests, meadows, wetlands, and other riparian habitat along the Danube just downstream of Vienna. The Park was designated an IUCN category II national park and spans the areas of Vienna (Lobau), Groß Enzersdorf, Orth an der Donau, Eckartsau, Engelhartstetten, Hainburg, Bad Deutsch Altenburg, Petronell Carnuntum, Regelsbrunn, Haslau Maria Ellend, Fischamend and Schwechat.
Ұлттық парк құру
XIX ғасырға дейін Дунай өзені жабайы, тигізбеген өзен болды. XIX ғасырда кең ауқымды инженерлік жұмыстар басталды, ол өзеннің табиғи жағдайын күрт өзгертіп, жаңа тепе-теңдік орнатты. Көптеген қосымша арналар бөгеттелді, сондықтан қазір олар Дунайдан тек су тасқыны кезінде ғана су алады. Инженерлік араласулардың күшеюімен қатар, жазық орманды аймақтардың көп бөлігінде ондаған жылдар бойы қарқынды орман шаруашылығы жүргізілді. 1950 жылдары Дунай өзенінің австриялық бөлігінде су электр стансалары мен олармен байланысты бөгеттердің тізбегі салына бастады. 1984 жылы Венадан төмен орналасқан Хайнбург су электр стансасының құрылысы Австриядағы Дунайдың екі қалған еркін ағынды бөлігінің бірін және оның жағалау ормандарын жою қаупін тудырды (Австриядағы қалған еркін ағынды бөлік Вахау маңында орналасқан). Қоршаған ортаны және табиғатты қорғау ұйымдарының наразылығы бүкіл ел бойынша жобаға қарсы наразылықтарға әкелді. Су электр стансасының операторы наразылықтарды елемей, аумақты тазалау жұмыстарын бастады. Наразылық күшейіп, нәтижесінде мыңдаған адам – барлық жастағы және кәсіп иелері Хайнбург батпақтарын басып алды ("Хайнбург қозғалысы"). Полиция бірнеше рет наразылық білдірушілерді аумақтан шығаруға тырысқаннан кейін, 1984 жылдың желтоқсанында Федералдық үкімет ойлануға үзіліс жариялады. 1985 жылдың қаңтарында Австрияның Жоғарғы соты одан әрі орманды кесуге тыйым салды. 1985 жылдың наурыз айында 353 906 адам қол қойған Конрад Лоренц халық петициясы (Volksbegehren) Хайнбург сияқты ірі электр стансаларын тыйым салуды және Хайнбург аймағында ұлттық парк құруды талап етті. 1986 жылдың 1 шілдесінде Әкімшілік соты жоспарланған электр стансасының су пайдалану құқығын жойды. Аймақ бойынша кең ауқымды ғылыми зерттеулер жүргізіліп, күтпеген жаңалықтар ашылды. Электр стансасын жоспарлау кезінде белгілі болғаннан гөрі, балық түрлерінің көбірек саны байқалды. Осы зерттеулердің ең маңызды нәтижесі – Венаның шығысындағы Дунай жайылмасы (Donau Auen) ұлттық парк мәртебесіне лайық деп танылды. Сондай-ақ, аймақта электр стансасын салу аймақтың ұлттық парк мәртебесімен үйлеспейтіні анықталды. 1996 жылдың 27 қазанында Австрия Республикасы мен Вена және Төменгі Австрия федералдық штаттары арасында Мемлекеттік шартқа қол қойылды. Осы шартқа сәйкес Дунай-Ауэн ұлттық паркі ресми түрде ашылды.
Until the 19th century the Danube was an untamed river. In the 19th century, extensive engineering began to alter the natural balance of the river landscape dramatically. Many side channels were dammed so that they now carry water from the Danube only at flood stages. Ever more intrusive engineering interventions were accompanied by decades of heavy forestry use in many parts of lowland forests. In the 1950s, development began of a nearly unbroken chain of hydroelectric power plants and associated dams on the Austrian section of the Danube River. In 1984, the planned construction of the Hainburg hydroelectric power plant, just downstream from Vienna, threatened to destry one of two remaining free flowing sections of the Danube in Austria and its riparian forests (the other remaining free flowing section in Austria is upstream, near Wachau). An outcry by environmental and nature protection groups caused nationwide protests against the project. The operator of the power plant project disregarded the protests and began work to clear the area. Protests stepped up, eventually leading to the occupation of the Hainburg wetlands by thousands of people from all ages and professions (the so called "Hainburg Movement"). After police tried several times to clear protestors from the area, in December 1984 the Federal Government declared a pause for reflection. In January 1985 the Austrian Supreme Court forbad further deforestation. In March 1985, the so called Konrad Lorenz Volksbegehren (petition), signed by 353,906 people, demanded the prohibition of large power plants such as Hainburg and the establishment of a national park in the area of Hainburg. On 1 July 1986, the Administrative Court released a decision cancelling the water rights of the planned power plant. Extensive scientific studies were then made of the area, with surprising discoveries. More species of fish were observed than was known at the time the planning of the power plant. The most important result of these studies was that the Danube lowlands area (Donau Auen) in and east of Vienna was determined to be worthy of becoming a national park. It was also determined that creating a power plant in the area would not be compatible with national park status for the region. On October 27, 1996, a State Treaty between the Republic of Austria and the federal states of Vienna and Lower Austria was signed. With that treaty, Donau Auen National Park was officially opened.
Флора мен фауна
Ұлттық паркі аумағында 700-ден астам жоғары сатыдағы өсімдік түрлері, 30-дан астам сүтқоректі, 100 түрлі көбелек құс, 8 бауырымен жорғалаушы, 13 қосмекенді және 50-ге жуық балық түрлері кездеседі. Ұлттық паркінің батпақты жерлеріндегі ең ерекше тұрғындары – Дунайдың гребенді тритоны, еуропалық көлдік тасбақа, еуропалық балшық балығы, аққұйрықты бүркіт, еуразиялық балықшы және еуразиялық суыр. Құрлықта да, суда да тіршілік ететін жәндіктер мен басқа да омыртқасыздардың алуан түрлілігін ескерсек, Дунай-Ауэн ұлттық паркіндегі түрлердің жалпы саны кем дегенде 5000-қа жетеді деп есептеледі.
In the National Park area there are more than 700 species of higher plants, more than 30 mammals, 100 species of breeding birds, 8 reptiles, 13 amphibian species, and around 50 species of fish. Among the most characteristic inhabitants of the wetlands of the National Park are the Danube crested newt, European pond turtle, European mudminnow, white tailed eagle, Eurasian kingfisher, and Eurasian beaver. With the variety of insects living on both land and water, and other invertebrates, the total number of species in Donau Auen National Park is estimated to be at least 5,000.
Өзен
Дунайдың негізгі арнасы 1900 жыл шамасында салынған су тасқынынан қорғау шаралары арқылы қосалқы арналарынан бөлінді. Нәтижесінде негізгі арнадағы ағыс жылдамдығы артты, осының салдарынан өзен төсегі тереңдеді, ал қосалқы арналарда – олар арқылы ағыс болмағандықтан – құм мен саз шөгінділері ағыспен кетіп қалмады. Табиғи жағалау экожүйесінде ағаш өсімдіктері мен құрғаған ағаштар өзен жағалауларын тұрақтандыру арқылы, эрозияны азайту арқылы және ағыс жылдамдығын баяулату немесе арттыру арқылы табиғи ағын динамикасына күшті әсер етеді, сондай-ақ шөгінділердің қайда жиналатынына немесе кетіп қалатынына да ықпал етеді. Ірі ағаш діңдері мен ұсақ сынықтар судың тоқырауына және ағыс жылдамдығының төмендеуіне себеп болады, бұл шөгінділердің көбеюіне әкеледі. Су тасқынынан қорғау шараларының салдарына қарсы тұру үшін 2002 жылдан бастап жекелеген қосалқы арналар, кемінде су деңгейі жоғары болған кезде, «су өткелдері» (Gewässervernetzungen) арқылы негізгі арнамен қайта байланыстырылды, бұл арналарды қорғаған бөгеттерді төмендетіп немесе алып тастады. 2006 жылы Еуропалық Одақтың LIFE+ бағдарламасы және Австрияның өзендерді басқару агенттігі via donau қолдауымен жасалған пилоттық жобада Хайнбургтен өзеннің қарсы бетіндегі үш шақырымға жуық су тасқынынан қорғау жұмыстары алынып тасталды, осылайша өзен қайтадан су тасқыны аймақтарына тарала алды. Ұқсас жоба Вицельсдорф маңында да жүргізілді, онда шамамен бір шақырымдық бөгеттер алынып тасталды. Хайнбург пен Вицельсдорфтағы пилоттық жобалар аяқталғаннан кейін, осы өзен инженерлік жобасының болашақ жоспарлары Вена мен Австрияның шығыс шекарасы арасындағы бөгеттер мен су тасқынынан қорғау жұмыстарының 50% -ын жоюды көздейді. «Ау» (жағалау аймағы) қайта жаңғыртудан басқа, жоба өзендегі су тасқынының әсерін азайтуға және өзен ортасын тұрақтандыруға, соның ішінде өзен экологиясы мен кеме қатынасына да пайда әкелуге мүмкіндік береді.
The main channel of the Danube was separated from its side channels by the flood control measures that were constructed around the year 1900. The outcome was a higher current velocity in the main channel, with a resulting deepening of the river bed, while in the side channels—which no longer had current flowing through them—sand and loam deposits were no longer removed by the current. In a natural riparian ecosystem woody plants and deadwood have a strong impact on the natural flow dynamics, by stabilizing riverbanks, by reducing erosion, and by creating areas of reducing or increased flow rates, and thus affecting in which areas sediments are deposited or removed. Large tree trunks and accumulations of smaller flotsam cause the water to stagnate and the speed of the current to drop, leading to increased sedimentation. To counteract the effects of the flood control measures, beginning in 2002 individual side channels were tied in with the main channel again—at least at high water times—via Gewässervernetzungen ("water crossings"), which lower or remove the levees protecting those channels. In a 2006 pilot project created with the support of the LIFE+ Program of the European Union and the Austrian riverways agency via donau, about three kilometers of the complete flood works were removed across the river from Hainburg, so that the river once again could spread into the floodplain areas. In a similar project near Witzelsdorf, about one kilometer of the levees were removed. After the completion of the pilot projects in Hainburg and Witzelsdorf, future plans for this river engineering project are for removal of 50% of the levees and flood control works between Vienna and the eastern border of Austria. Aside from a revitalization of the Au (riparian zone), the project promises to mediate the effects of floods on the river and to stabilize the riverbed to the benefit of both river ecology and navigation.