Кіріспе
Чарльз Стросс жазған 2005 жылғы ғылыми-фантастикалық роман «Accelerando» – британдық автор Чарльз Стросс жазған өзара байланысты қысқа әңгімелерден тұратын туынды. Бұл роман қалыпты мұқабалы және жұмсақ мұқабалы басылымдармен қатар, CC BY NC ND лицензиясы бойынша тегін электрондық кітап ретінде де жарық көрді. «Accelerando» 2006 жылы «Locus» сыйлығын жеңіп алды және 2005 және 2006 жылдары «Hugo», «Campbell», «Clarke» және Британдық ғылыми-фантастика қауымдастығы сыйлықтары сияқты бірнеше басқа сыйлықтарға ұсынылды.
the science fiction novel
Accelerando is a 2005 science fiction novel consisting of a series of interconnected short stories written by British author Charles Stross. As well as normal hardback and paperback editions, it was released as a free e book under the CC BY NC ND license. Accelerando won the Locus Award in 2006, and was nominated for several other awards in 2005 and 2006, including the Hugo, Campbell, Clarke, and British Science Fiction Association Awards.
Атау
Итальян тілінде accelerando "жылдамдау" дегенді білдіреді және музыкалық нотацияда темп белгісі ретінде қолданылады. Стросс романында бұл жалпы адамзаттың және/немесе романның кейіпкерлерінің технологиялық сингулярлыққа қарай үдеп бара жатқан қарқынын көрсетеді.
Сюжетке кіріспе
Кітапта тоғыз әңгімеден тұратын жинақ бар, ол бір отбасының үш буынының технологиялық сингулярлыққа дейінгі, оның кезіндегі және одан кейінгі тарихын баяндайды. Бұл алғашқыда 2001-2004 жылдар аралығында Асимовтың «Science Fiction» журналында жарияланған повестьтер мен очерктер сериясы ретінде жазылған. Стросс айтуынша, әңгімелерге бастапқы түрткі 1990 жылдардағы дотком бумасы кезінде жоғары дамыған компанияда бағдарламашы болып жұмыс істеген тәжірибесі болған. Алғашқы үш әңгіме 21-ші ғасырдың басында басталатын агалмиялық «кәсіпкер-меценат» Манфред Макс кейіпкерінің оқиғасын қамтиды; келесі үш әңгіме оның қызы Амбердің тағдырын баяндайды; ал соңғы үш әңгіме ғасыр соңында толығымен өзгерген әлемде Амбердің ұлы Сирханға баса назар аударады.
Кейіпкерлер
Манфред Макс: Алғашқы оқиғалардың басты кейіпкері, кәсіпкер-меценат. Айнэко: Манфредтің роботты, күннен-күнге ақылдылығы арта түскен мысығы. Лобстерлер: Panulirus interruptus, Калифорния тікенді лобстерінен пайда болған сезімтал жүйке жүйесінің күй векторы. Боб Франклин: Миллиардер инвестор; Франклин ұжымын құрушы, бір сананы бөлісетін бірнеше денеден тұратын "борганизм". Анет Димаркос: Arianespace қызметкері; Манфредтің екінші әйелі. Памела: Манфредтің серіктесі, кейін бірінші әйелі. Джанни Виттория: Италияның бұрынғы Экономика министрі, кейде Трансгуманизм істері министрі, экономикалық теоретик. Амбер Макс: Манфред пен Памеланың қызы. Доктор Садек Хурасани: Мұсылман имамы, инженер, далалық цирк тобының мүшесі. Wunch: Hyundai орбитасындағы құрт тесігі маршрутизаторына енген жыртқыш шетелдік виртуалды құрылымдар. Slug: Маршрутизатордан шыққан сезімтал шетелдік корпорация/экономика/419 алаялық схемасы. Сирхан әл-Хурасани: Амбер мен Садектің физикалық түрінің ұлы. Жәндік ұрпақтары: Романның соңында Ішкі Күн жүйесінде мекендейтін пост-адамдық "әлсіз құдайларға жақын интеллекттер" үшін қарапайымдау атау.
Сюжеттің қысқаша мазмұны және сюжеттің бөлінісі
Келесі кестеде тарау нөмірі (#), тарау атауы және басылымның алғаш рет жарияланған күні, сондай-ақ қысқаша мазмұны келтірілген. Тоғыз тарау үш бөлікке топтастырылған. #Chapter/Date of original publicationPart 1 : Slow Takeoff – Synopsis1"Lobsters"June 2001 21-ші ғасырдың басында Амстердамда Манфредке курьер арқылы жеткізілген телефонда КГБ-ге жұмыс істейтін желілік АИ екенін мәлімдеген тұлғалар қоңырау шалады. Олар оның қашып кетуге қалай көмектесе алатынын сұрайды. Ақырында, ол қоңырау шалушылардың Калифорния тікенді лобстерлерінің ми скандары екенін біледі, олар адамзаттың араласуынан құтылуға тырысады. Агалмиялық экономикаға берілгендігінен, ол оларды кеңістікте саяхаттау жобасын – кометалық материалдан өзін-өзі қайта жасайтын фабрика кешенін салуды – бастаған кәсіпкер Боб Франклинмен біріктіреді. Бұл болашақ АИ мен жүктелген саналардың құқықтарын анықтауға көмектесетін құқықтық прецедентті орнатады. Кейін Манфредтің жыртқыш ниетті қалыңдығы Памела оны бақылау үшін жүктілікке түсіріп, үйленуге мәжбүрлейді.2"Troubadour"October 2001 Үш жылдан кейін Манфред ажырасудың қызыл отында күйіп, Памеламен некесінен жаңадан ұрықтандырылған эмбрион ретінде сақталған қызы бар. Ол Аннеттпен қайта кездесіп, онымен қарым-қатынас бастайды. Үш жоспар – сыртқы нарық жүйелерімен байланысатын жұмыс істейтін мемлекеттік орталықтандырылған жоспарлау аппараты, ХХ ғасырдың авторлық құқығы бұзылмаған фильмдері мен музыкасын желіге жүктеудің жолы және оның талапкер әйелі мен оның адвокаттарының әрекеттерін тоқтату жоспары – керемет үйлеседі. Манфредтің қызы Амбер қырынудан өткізіліп, дүниеге келді және Памела тәрбиелеп отыр.3"Tourist"February 2002 Жеті жылдан кейін Эдинбургте Манфредті тонап, оның естеліктері (киберқұрылғыда сақталған) ұрланып, ол өзін және Эдинбургте не істеп жатқанын қайтадан анықтауға мәжбүр болады. Темдеуде, Лобстерлер L5 нүктесінде және астероид белдеуіндегі кометада орналасқан колонияларда гүлденіп келеді; олар, Реактивті Жетекшілік Зертханасымен және Еуропалық Ғарыш Агенттігімен бірге, Күн жүйесінен тыс шифрланған сигналдарды ұстап алады. Боб Франклин, қазір қайтыс болған, Франклин ұжымында қайта құрылды. Есіне келген Манфред адам емес интеллектінің құқықтарын одан әрі кеңейтуге кіріседі. Айнеко шетелдік сигналдарды өз зерттеуімен және декодтаумен айналысады.#ChapterPart 2 : Point of Inflection – Synopsis4"Halo"June 2002 Он жылдан кейін, Амбер Макс – қазір жасөспірім шағында – Манфред пен Аннетт ойлап тапқан күрделі жоспарды пайдаланып, өзіне үстемдік тануға тырысқан анасынан арылады. Ол Йемендегі фирма арқылы өзін құлдыққа сату арқылы және кейіннен Франклин ұжымына тиесілі, жастардан құралған экипажпен бірге Амалтеядан материалдарды өндіретін ғарыш кемесіне қабылданады. Памела Амберге қарсы исламдық сот шешімін шығаруды имам Садекке сұрайды, ол кішкентай жеке меншік астероидте өзінің империясын құрып, өзін егемендікке айналдырады. Осы уақытта шетелдік сигналдар декодталды және аталған "маршрутизаторға" физикалық сапар жоспарланған.5"Router"September 2002 Шетелдік маршрутизатор, 3 жарық жылы қашықтықтағы Hyundai +4904/ 56 деп аталатын қоңыр жұлдызының орбитасында айналып жүреді, оған Field Circus ғарыш кемесі келіп кіреді, ол Юпитердегі лазер және жарық желкенімен қозғалатын кока-коланың мөлшеріндегі компьютерниум массасы. Амбер және тағы 62 адам виртуалды экипажға айналды. Оларға Манфредтің бастапқы хабарларынан "қарызға алынған" Лобстер үлгілеріне негізделген виртуалды денелерді иеленетін "Вунч" деп аталатын шетелдіктер тобы хабарласады. Вунч ұры, үшінші деңгейдегі "варварлар" болып шығады, олар күресінен кейін жеңіледі. Амбер және тағы бірнеше адам маршрутизатордың құрт тесігі желісіне терең саяхаттауға шешім қабылдайды.6"Nightfall"April 2003 Маршрутизатор зерттеушілері әртүрлі виртуалды кеңістіктерде одан да зұлым шетелдіктермен тұтқындалады, бірақ Айнэконың махинацияларымен ақырында босатылады. Олар өздерін Матриошка миында орналастырғанын біледі, оның құрылысшылары жоғалып кеткен сияқты (немесе өздерінің шығармаларымен жойылған), сонда анархия қалды, оны жаңадан келгендерді валюта ретінде пайдалануға тырысатын саналы, вирустық корпорациялар мен қоқыс жинаушылар басқарады. Экипаж ақыры "құпия шетелдік корпорацияға" (4"19" арамзамен өтетін пирамидалық схема) жол ұсыну арқылы қашып құтылады, ол үлкен шыбын ретінде виртуалды түрде ашылады. Содан кейін экипаж үйге оралу жолын бастайды.#ChapterPart 3 : Singularity – Synopsis7"Curator"December 2003 Жердің Күн жүйесінде экипаж "үйдің" қазір Сатурн екенін, планетаның жоғарғы атмосферасындағы жүзетін тіршілік ортасында, олар үйде қалған (және қайтыс болған) физикалық Амбер мен Садектің ұлы Сырханмен кездеседі. Экип өздерінің виртуалды күйлерін жаңа денелерге жүктеді және олардың барлығы банкрот болғанын, ішкі жүйенің пост-адамдық интеллектілері жүзеге асыратын жаңа Экономика 2.0 моделімен бәсекелесе алмайтынын анықтады. Манфред, Памела және Аннетт түрлі формаларда қатысады. Сенімді күш құрылымдары – саналы күштер – Амбер мен Айнэкомені "қайтарып алу" үшін келеді, бірақ схема жасалады, оған слюк Экономика 2.0-қа енгізіледі, бұл екі құрылымды да тығырықтан шығарады.8"Elector"September 2004 Сатурнның үлкен қалаларында Амбер, Аннетт, Джанни және Манфред "Зұлым Туындылардан" құтылу үшін маршрутизатор желісіне қайта саяхаттауды қаржылайтын саяси науқанды бастайды, Амбер "Үдетушілер" партиясының жетекшісі ретінде. Ол сайлауда жеңіледі ("тұрақтандырушылар" фракциясына), бірақ лобстерлер қайтадан көмектеседі, адамдар зерттеушілер мен картографтар ретінде әрекет етуге келіссе, олардың үлкен кемелеріндегі жүктемелерге жол ұсынады.9"Survivor"October 2004 Сингулярлықтан кейінгі ғасырларда маршрутизатор қайтадан қол жеткізілді. Одан алған білімдерімен қашқындар өз желілерін құрды, оларға кеңістікте саяхаттауға мүмкіндік берді. Гиүндрай айналасында салынған тіршілік орталарында Амбердің клондары сияқты, қалуды қалайтындардың көшірмелері бар. Айнэко Манфредке егер ол келіссе, Айнэко оларды мәңгілікке тастап кететін ұсыныс жасайды.