Кіріспе

Хуниада қамалы (Castelul Huniade; Hunyadi kastély; Schloss Hunyadi) - Румынияның Тимишоара қаласындағы ең көне ескерткіш. 1443 және 1447 жылдар аралығында Джон Хуниади мен Паоло Сантини де Дюкцио XIV ғасырдан (Карл I Роберт билік құрған кезде) ежелгі патшалық қамалдың үстінен салған. Қаланы 17 ғасырда түрік пашалары, 18 ғасырда Савой ханзадасы Евгений қайта тұрғызып алған. Құрылыстың қазіргі көрінісі 1850-ші жылдардағы қайта құру науқанына байланысты. Мұнда Банат ұлттық мұражайының тарих, археология және жаратылыстану бөлімдері орналасқан.

Ескі қамал

Қазіргі Хуньяда қамалының құрылысы 14 ғасырда, 1307 жылы король Карл I Роберттің Тимишоараға сапарынан кейін басталды. Ол өзінің ордасын осы жерде орнатуға шешім қабылдады және қаласын өзінің қалауы бойынша салуды қажет деп тапты. Құрылысты итальяндық құрылысшылар жүргізген болуы мүмкін және 1315 жылы аяқталған болуы мүмкін, өйткені 1316 жылы патша жаңа қасабасында қоныстанған. Ғимарат төртбұрышты ауланың айналасында цилиндр тәрізді бұрыштық мұнаралармен дамыды. Ол аралда орналасқандықтан, жылжымалы көпір арқылы Тимишоара қаласымен байланысты. Сегіз жылдан кейін жер сілкінісі сарайды бүлдіріп, патшаны кетуге мәжбүр етеді. Ол граф Пиппо Спано кезінде күрделі жөндеуден өтті. Үлкен зерттеулер жүргізілгеннен кейін, бастапқы іргетасы қазіргі қамалдың асфальтынан 40 см төмен кездесті.

Жаңа қамал

1441 және 1456 жылдар аралығында Тимишоара графы Джон Хуняди болды. Ол өзінің резиденциясын осы жерде орнатып, ескі патша сарайының қираған жерінде жаңа сарай салуды тапсырды.

Қайта құру

Банатты қайта алуға әкелген империалдардың қоршауына байланысты, қамал зақымдалды, сондықтан 1716 жылдан кейін оның қайта жаңартылуы қажет болды. Бірақ оның қызметі өзгертілді, ол артиллерия казармасына және әскери қоймаға (Provienthaus) айналдырылды. Алайда, қамалдың негізгі қасбеті өзгертілді, бұл жолы романтика стиліне жасалды. 1919-1947 жылдар аралығында Банат казармасы (Cazarma Bănățeană), сол кезде белгілі болғандай, 7-ші пионерлер полкі мен 6-шы ауыр артиллерия полкінің штабы болды. 1947 жылдан бері қамалда Банат ұлттық мұражайы орналасқан. Қалдықтың алдында бірнеше тілде Тимишоараның 1884 жылы электрлік қоғамдық жарықтандыруды енгізген Еуропадағы алғашқы қала болғанын еске түсіретін екі фонарь бар. Бірінші қабатта екі қалыпты қабаттың биіктігінде салынған, онда неоготика стилімен екі күмбезді бөлме бар, біреуі үш, екіншісі екі, олар кірпіштен салынған және қалың бағаналар қатарымен бекітілген. Фасадтың жоғарғы бөлігі крейсерленген, бұл оған бекініс түрін береді. Қалдық мұнарасы тікбұрышты, биіктігі төмен, кішкентай терезелері бар және төбесі көрінбеу үшін жоғарғы жағында кренациямен безендірілген. Негізгі кіреберіс өзгертілді және оның екі жағында әрқайсысы орта ғасырларға тән қару-жарақтар жинағы бар, олар қамалдың готикалық көрінісіне ықпал етеді. 1903 жылы басқа зерттеулер жүргізілді, бұл кезде қажет болған тіреу жұмыстары кезінде, 14 ғасырдағы ортағасырлық қамалдың қираған жері алғаш рет табылды.