Кіріспе

Солтүстік Велебит ұлттық паркі – Хорватиядағы ұлттық парк. Ол Хорватиядағы ең ірі тау жүйесі – Велебит тауларының солтүстік бөлігінің 109 км² аумағын қамтиды. Велебит тауларының осы бөлігіндегі түрлердің көптігіне байланысты, бұл аймақ табиғат қорығынан жоғары деңгейге көтерілді.

Парк

Парк қорығы қорғалған, ал келушілерге белгіленген бағыттармен жүруге рұқсат етіледі. Қорықтың ішінде Visibaba (Galanthus) ботаникалық қорығы орналасқан, онда Сибирея альтайенсис эндемик хорват түрлерінің көптеп кездесуімен қатар, Zavižan–Balinovac–Velika kosa ботаникалық қорығы да бар, ол тау флорасының ерекше түрлерімен танымал. Қорық аумағында 1967 жылы фармакология профессоры және ботаник Фран Кушан құрған, жақсы белгілі Велебит ботаникалық бағы орналасқан. Парк тау жолдарымен кесіліп өтеді. Ең танымал жолы – Премужич жолы, ол оны 1933 жылдың соңында салған орманшы Анте Премужичтің құрметіне аталған. Бұл жол парктің ең әдемі және қызықты бөліктерінен өтеді. Айналасындағы көптеген шыңдардан Адриатика теңізі мен оның аралдары (Паг, Раб, Голи Оток, Првич және Крк), сондай-ақ құрлық жағының әсем көріністерін тамашалауға болады. Парктің мәдени құндылығын "жазғы жайлаулар" деп аталатын көптеген қираған үйлер де арттырады. Бұл үйлер Велебиттің қойшылар мен мал өсірушілермен қоныстанған кезінен қалған. Жағалаудың беткейлерінде көптеген қираған үйлер, жайлаулар мен тас қабырғалар бар, олар – жоғалған жергілікті халықтың куәлігі. Парк ішінде Zavižan (1676 м) шыңы орналасқан, ол Хорватиядағы ең биік метеорологиялық станция болып табылады.

Ерекше ескертулер

Парктегі ерекше резервациялар – Хаджучки Кукови, Рожански Кукови, Лукина Джама (әлемдегі ең терең үңгір жүйелерінің бірі), «Висибаба» ботаникалық қорығы, Боров Врх орман қорығы, Завижан Балиновац Велика Коса ботаникалық қорығы және әйгілі Велебит ботаникалық бағы. Оңтүстік бөлігінде Штировача ерекше орман өсімдіктері қорығы орналасқан. Хаджучки Кукови және Рожански Кукови атаулары Велебит тауларының төңірегіндегі биік тас массивтеріне халық берген есімдерден шыққан. Олар парктің орталық бөлігінде орналасқан, бірақ оның тұрақты құрамына кірмейді, оларға ғалымдар мен білім алуға келгендердің ғана кіруіне рұқсат етіледі.

Хадждучки кукови

Hajdučki kukovi – Велебит тауларының солтүстік бөлігіндегі Кукови тобының бірі. Рожански куковимен бірге ол 1969 жылы табиғат қорғау аймағы деп жарияланған, шамамен 22 км² аумақты құрайды. Ол Рожански куковиден Скрябина Драга және Велики Любеновац жазығымен бөлінеді. Кукови тобында 1600 метрден биік шамамен 40 шыңы бар. Hajdučki kukovi маңындағы аймақта күрделі жер асты су ағызу жүйесі орналасқан. Бұл жердің ландшафты Рожански куковиге қарағанда өте жабайы, тіпті бүгінгі күнге дейін адам аяғы тимеген жерлер де бар. Лукина-джама – Хорватиядағы ең терең тау үңгірі және Оңтүстік-Шығыс Еуропадағы ең терең үңгірлердің бірі, оның тереңдігі 1392 метрді құрайды. Оны 1992 жылы жергілікті үңгірлерді зерттеуге увлескан Озрен Лукич ашқан. Лукич соғыс жылдарында (1991–1995) ерікті болып таулы дивизияға қосылды және 1992 жылы снайперден қаза тапты. Лукина-джама оның құрметіне аталған.

Рожанский Кукови

Бірінші "кук", Громовача (1675 м), Завижандағы жатақханадан екі жарым сағаттық жерде. Тастың орталық бөлігі Россиева колибасының (тау шатыры) артында басталады, ол да жатақханадан 2,5 сағаттық жерде орналасқан.