Кіріспе
Бағдад қазынашысы (1792-1864) Дэвид Сассон (1792 жылдың қазаны - 1864 жылдың 7 қарашасы) - Бағдадтың қазынашысы. Бағдади еврейлері көшіп келгеннен кейін ол Мумбаидегі еврей қауымының басшысы болды.
David Sassoon (October 1792 – 7 November 1864) was the treasurer of Baghdad between 1817 and 1829. He became the leader of the Jewish community in Mumbai after Baghdadi Jews emigrated there.
Өмір және мансап
Сассун Бағдадта дүниеге келді. Оның әкесі Сассун бен Салех (1750-1830) бай бизнесмен, 1781-1817 жылдар аралығында Бағдад пашаларының (Бағдад губернаторларының) бас қазынашысы және қаланың еврей қауымының президенті (нази) болды. Отбасы ирактық еврейлер еді. Оның анасы Амам Габбай еді. Еврей тілінде дәстүрлі білім алған соң, 1818 жылы Сассон Ханна Джозефке үйленді. 1826 жылы қайтыс болғанға дейін олардың екі ұлы мен екі қызы болды. Екі жылдан кейін ол Фарха Хайемге (1812 жылы туылған, 1886 жылы қайтыс болған) үйленді. Олардың алты ұлы мен үш қызы болды. Дауд-пашаның Бағдадтағы яһудилерді қуғындауының артуынан кейін отбасы Персия арқылы Бомбейге көшіп барды. Сэсон 1832 жылдан кешіктірмей Бомбейде жұмыс істеді, бастапқыда британдық тоқыма фирмалары мен Парсы шығанағының тауар саудагерлері арасындағы делдал ретінде әрекет етті, кейіннен бағалы порттық мүліктерге инвестиция салды. Оның негізгі бәсекелестері парсылар болды, олардың табыстары 1820 жылдан бастап Қытай-Үндістан опиум саудасына ие болды. Нанкин келісімінің арқасында Қытай британдық саудагерлерге ашық болғанда, Сассон өзінің тоқыма өндірісін табысты үшбұрышты саудаға айналдырды: Үндістанның жіптері мен опийі Қытайға жеткізілді, ол сол жерден Британияда сатылатын тауарларды сатып алды, содан кейін Ланкаширдің мақта өнімдерін алды. Ол өзінің ұлы Ілиясты Кантонға жіберді, ол алғашқы еврей саудагері болды (24 парсилік бәсекелестермен). 1845 жылы Дэвид Сассон және компания жақын арада Шанхайдың британдық концессиясына айналатын кеңсе ашты және бұл фирманың екінші операциялық орталығы болды. 1844 жылы Гонконгта филиал құрды, ал бір жылдан кейін ол опиум саудасынан ақша табу үшін Бандта Шанхай филиалы құрды. 1860 жылдары ғана Сассондар Бағдади еврей қауымын парсы үстемдігінен шығаруға қол жеткізді. Американың Азамат соғысы кезінде оңтүстіктен американдық мақта экспорты төмендеді. Ланкашир фабрикалары америкалық мақтаны Сассонның үнді мақтасымен алмастырды. Сэр Жемсетти Жейбхой сияқты парсы бизнесмендерімен бірге Дэвид Сассон Қытаймен сауда-саттықты жалғастырды және ол жерден тапқан байлығынан өзінің жеке мұнай бизнесін бастады. Оның алғашқы диірмені Е. Д. Сассон Миллс деп аталып, ол өте бай болды. Кейіннен Сассондар ең ірі диқан иелері болды және Бомбейдің іскер қауымдастығының Бадшаһтары ретінде танылды. Жалпы алғанда, 17 диірмен бар еді, онда 15 - 20 мың құл мен жұмысшы жұмыс істеген. Кейін Сассун мақта, мата және басқа да салаларға ірі көлемде кірісті. Ол православие дінін ұстанатын яһуди болғандықтан, яһуди дінінің салтын сақтап, өмір бойы яһудилердің демалыс күнін сақтап жүрді. Ол сол кездегі заң шығарушы ассамблеяның мүшесі болды. Ол Үндістанның ең үлкен және ең әдемі мәжілісханаларының бірі - Бомбейдегі Байкулладағы Маген-Дэвид мәжілісханасын салдырды. Сонымен қатар ол Пунадағы Охель-Давид мәжілісханасын да салдырған. Оның жеке табысынан қаржыландырылған және оның және оның отбасы мүшелерінің есімдерімен аталған түрлі қайырымдылық қорлары бүгінгі күнге дейін жалғасуда. Дэвид Сассон Мумбаидағы ескерткіштер мен білім беру мекемелерін қаржыландырады. Оның кәсіпорны арқылы қаладағы Колабадағы Сассон доктары салынды, олардың көпшілігі құл еңбегімен жасалды. Көп ұзамай ол отбасымен бірге өзінің қайта құрылған сарай үйінде өмір сүруге келді және оны Бьюкланың бунгалосы немесе Санс Сучи деп атады, бұл Шин Сангуның бұрынғы сарайы. Бұл ғимарат кейін Парси Трастқа беріліп, бүгінгі Масина ауруханасы болып табылады. Жақын маңдағы Рани Баг (Джиджамата Удйанн) да оның меншігі болды және ол Мумбай муниципалды корпорациясына сол кездегі ең әйгілі сәулетші жобалаған Альберт мұражайын салу үшін берілді. Оның ішкі құрылысы Маген-Давид және Пунадағы Охель-Давид мәжілісханаларына ұқсас. Онда биік сағаттық мұнара бар, Викторияның сағаттық мұнарасы.