Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өзінің белгілі бір саласынан байлыққа және беделге қол жеткізген кәсіпкер
Entrepreneur who has achieved wealth and prominence from a particular industry
Жаппай ақпарат құралдары индустриясындағы магнаттар
magnates in the mass media industry
Бизнес-магнат, сондай-ақ индустриалист немесе алып кәсіпкер – көптеген кәсіпорындарды құру немесе иелену арқылы зор байлыққа қол жеткізген адам. Бұл термин, әдетте, жеке кәсіпкерлік меншік немесе басым үлеске иелік ету арқылы тауарлары немесе қызметтері кеңінен қолданылатын фирманы немесе саланы басқаратын күшті кәсіпкер және инвесторды білдіреді. Мұндай тұлғалар тарих бойында қарақшы барондар, өнеркәсіп капитандыры, магнаттар, олигархтар, плутократтар немесе тайпандар сияқты түрлі атаулармен белгілі болды.
A business magnate, also known as an industrialist or tycoon, is a person who has achieved immense wealth through the creation or ownership of multiple lines of enterprise. The term characteristically refers to a powerful entrepreneur and investor who controls, through personal enterprise ownership or a dominant shareholding position, a firm or industry whose goods or services are widely consumed. Such individuals have been known by different terms throughout history, such as robber barons, captains of industry, moguls, oligarchs, plutocrats, or tai pans.
Этимологиясы мен тарихы
Магнаттар термині латын тіліндегі "magnates" (көпше түрі – "magnas") сөзінен шыққан, ол "үлкен адам" немесе "жоғарғы ақсүйек" деген мағынаны білдіреді. "Моғол" термині – "моғол" дегенді білдіретін парсы немесе араб тіліндегі "муғал" сөзінің ағылшын тілінде бұрмалануы. Бұл термин Ерте заманауи Үндістандағы Моғол империясының императорларына сілтеме жасайды, олар зор билікке және Тадж-Махал сияқты керемет байлық пен ғажайыптар жасауға мүмкіндік беретін мол қорларға ие болған. "Тайкун" термині жапон сөзі "таикун" (大君) – "үлкен билеуші" деген мағынадан алынған, ол шōгун атағы ретінде қолданылған. Бұл сөз 1857 жылы Комодор Перридің Америка Құрама Штаттарына оралуымен ағылшын тіліне енген. АҚШ президенті Авраам Линкольнге оның көмекшілері Джон Николай және Джон Хей әзілде "Тайкун" деп атаған. Бұл термин бизнес ортасында таралып, содан бері қолданылып келеді.
The term magnate derives from the Latin word magnates (plural of magnas), meaning "great man" or "great nobleman". The term mogul is an English corruption of mughal, Persian or Arabic for "Mongol". It alludes to emperors of the Mughal Empire in Early Modern India, who possessed great power and storied riches capable of producing wonders of opulence, such as the Taj Mahal. The term tycoon derives from the Japanese word taikun (大君), which means "great lord", used as a title for the shōgun. The word entered the English language in 1857 with the return of Commodore Perry to the United States. US President Abraham Lincoln was humorously referred to as the Tycoon by his aides John Nicolay and John Hay. The term spread to the business community, where it has been used ever since.
Қолданылуы
Қазіргі заманғы бизнес магнаттары – өздерінің жеке бизнесін құру немесе басқару процесінде өздері жинаған немесе айтарлықтай отбасылық байлықты пайдаланатын кәсіпкерлер. Олардың кейбіреулері осы кәсіпкерлік қызметімен, ал енді біреулері қайырымдылық, саяси қор жинау және сайлау кампанияларын қаржыландыру, спорт командаларын меншіктену немесе демеушілік ету сияқты айқын қосымша қызметтерімен кеңінен танымал. "Магнат", "тайкун" және "барон" терминдері көбінесе 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында Солтүстік Американың тау-кен, орман шаруашылығы және мұнай өнеркәсіптері сияқты өндіруші салаларындағы, кеме және теміржол сияқты көлік салаларындағы, автомобиль және болат өндірісі сияқты өндірістегі, банк ісіндегі, сондай-ақ газет басылымын шығарудағы бизнес магнаттарына қолданылған. Олардың үстемдігі Екінші өнеркәсіптік революция, Алтын ғасыр немесе "Жабайы барон" дәуірі деп аталды. Батыс әлеміндегі бизнес магнаттарының мысалдары ретінде мұнай өнеркәсібінің өкілдері Джон Д. Рокфеллер мен Фред К. Кох, автомобиль пионері Генри Форд, авиация пионері Говард Хьюз, кеме және теміржол саласының ардагерлері Аристотель Онассис, Корнелиус Вандербильт, Лиланд Стэнфорд, Джей Гулд және Джеймс Дж. Хилл, болат өнеркәсібінің инноваторы Эндрю Карнеги, газет баспашысы Уильям Рэндольф Херст, құс шаруашылығы кәсіпкері Артур Пердью, бөлшек саудагер Сэм Уолтон және банкир Дж. П. Морганды атауға болады. Қазіргі заманғы өнеркәсіптік магнаттарының қатарында электрондық коммерция кәсіпкері Джефф Безос, инвестор Уоррен Баффет, компьютер бағдарламашылары Билл Гейтс және Пол Аллен, технология инноваторы Стив Джобс, медиа иелері Самнер Редстон және Руперт Мердок, өнеркәсіптік кәсіпкер Илон Маск, болат инвесторы Лакшми Миттал, телекоммуникация инвесторы Карлос Слим, Virgin Group негізін қалаушы сэр Ричард Брэнсон, Формула-1 атқарушы директоры Берни Экклстоун және интернет кәсіпкерлері Ларри Пейдж мен Сергей Брин бар.
Modern business magnates are entrepreneurs that amass on their own or wield substantial family fortunes in the process of building or running their own businesses. Some are widely known in connection with these entrepreneurial activities, others through highly visible secondary pursuits such as philanthropy, political fundraising and campaign financing, and sports team ownership or sponsorship. The terms mogul, tycoon, and baron were often applied to late 19th and early 20th century North American business magnates in extractive industries such as mining, logging and petroleum, transportation fields such as shipping and railroads, manufacturing such as automaking and steelmaking, in banking, as well as newspaper publishing. Their dominance was known as the Second Industrial Revolution, the Gilded Age, or the Robber Baron Era. Examples of business magnates in the western world include historical figures such as oilmen John D. Rockefeller and Fred C. Koch, automobile pioneer Henry Ford, aviation pioneer Howard Hughes, shipping and railroad veterans Aristotle Onassis, Cornelius Vanderbilt, Leland Stanford, Jay Gould and James J. Hill, steel innovator Andrew Carnegie, newspaper publisher William Randolph Hearst, poultry entrepreneur Arthur Perdue, retail merchant Sam Walton, and banker J. P. Morgan. Contemporary industrial tycoons include e commerce entrepreneur Jeff Bezos, investor Warren Buffett, computer programmers Bill Gates and Paul Allen, technology innovator Steve Jobs, media proprietors Sumner Redstone and Rupert Murdoch, industrial entrepreneur Elon Musk, steel investor Lakshmi Mittal, telecommunications investor Carlos Slim, Virgin Group founder Sir Richard Branson, Formula 1 executive Bernie Ecclestone, and internet entrepreneurs Larry Page and Sergey Brin.