Кіріспе

Кіріс табу мақсатында қызмет атқаратын адам.

Кәсіпкер, сондай-ақ жынысына қарай бизнесмен немесе бизнес әйел деп те аталады, жеке сектордағы компанияны құрған, меншігінде ұстаған немесе акцияларын иеленетін (ангел-инвестор ретінде де) жеке тұлға. Кәсіпкер экономикалық даму мен өсуді қамтамасыз ету үшін адам, қаржы, интеллектуалдық және материалдық капиталды үйлесімді пайдалана отырып, ақша ағыны, сату және кіріс табуға бағытталған (коммерциялық немесе өндірістік) қызметтерді жүзеге асырады.

Тарихқа дейінгі кезең: Саудагерлер

"Бизнесмен" деп кез келген өнеркәсіп немесе сауда саласындағы адамды түсінуге болады, сондықтан кәсіпкерлер өнеркәсіп пен сауда пайда болғаннан бері қашаннан бар. "Сауда" дегеніміз қарапайым "алыс-сату", ал алыс-сату барлық тарихи жазбаларда кездеседі. Адамзат тарихындағы алғашқы кәсіпкерлер – саудагерлер немесе керуендер болған.

Орта ғасырлар: саудагерлер санатының өрлеуі

Саудагерлер ортағасырлық Италияда әлеуметтік топ ретінде қалыптасты (мысалы, Үндістан қоғамындағы дәстүрлі саудагер кастасы Вайшьяны қарастырыңыз). 1300 және 1500 жылдар аралығында заманауи есептеу жүйесі, вексель және шектеулі жауапкершілік қағидалары ойлап табылды, осылайша әлем "нағыз алғашқы банкирлерді" көрді, олар, әрине, кәсіпкерлер болды. Сонымен бірге, Еуропада "бай саудагерлердің пайда болуы" байқалды. Еуропа алғаш рет "аралық делдалға" мұқтаж болғандықтан, "саудагерлер тобының өркендеуі" орын алды, және осы рөлді "қалалықтар" немесе "буржуазия" атқаратын болды.

Қайта өрлеу дәуірі мен ағарту дәуірі: капитализмнің өрлеуі

Еуропа 16 ғасырда әлемдік саудада басым күшке айналды, ал еуропалықтар бизнес үшін жаңа құралдарды дамытқан сайын, оларды пайдаланатын «бизнесмендердің» жаңа түрлері пайда болды. Осы кезеңде Еуропа қағаз ақшаны, чектерді және акционерлік қоғамдарды (және олардың акционерлік капиталындағы үлестерін) ойлап тапты және қолданды. Актуарлық ғылым мен андеррайтинг салаларындағы жетістіктер сақтандыруға жол ашты. Осы жаңа құралдарды капиталистер деп аталатын жаңа бизнесмендер қолданды. Бұл адамдар бизнесті инвестор ретінде иеленді немесе қаржыландырды, бірақ олар тауар сатумен айналыспады. Осы капиталистер өнеркәсіптік революцияның маңызды күші болды. «Оксфорд ағылшын сөздігі» 1798 жылы «business men» сөзінің, ал 1803 жылы «business man» сөзінің алғаш рет қолданылғанын көрсетеді. 1860 жылы «businessmen» деген жазу түрі пайда болды. Merriam Webster сөздігі 1827 жылы «businesswoman» сөзінің алғаш рет қолданылғанын хабарлайды.

Қазіргі заман: Бизнес магнаттарының өрлеуі

Бизнес-магнаттың қарамағында жұмыс істейтін корпоративтік басшының ең жаңа түрі – менеджер. Менеджмент кәсібінің алғашқы негізін қалаушылардың бірі – Роберт Оуэн (1771–1858). Ол сонымен қатар Шотландиядағы бизнес-магнат болды. Ол "өнімділік және мотивация мәселелерін" зерттеді, ал одан кейін Фредерик Уинслоу Тейлор (1856–1915) өз қызметкерлерін басқару саласында оқытып, тиімді менеджерлерге айналдырып, бизнесін басқаруға дайындау мақсатымен жұмысты зерттеген алғашқы адам болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Герберт Гувер мен Гарвард бизнес мектебінің мысалы арқасында менеджмент танымал болды. Гарвард бизнес мектебі бизнес-администрация (менеджмент) саласында дипломдар ұсынды, бұл бизнес-магнаттарға жекеменшік кәсіпорындарының өнімділігін арттыру мақсатымен тиімді менеджерлерді жұмысқа алуға мүмкіндік берді.

Жалақы

Кәсіпкерлердің табысы әртүрлі болады. Кәсіпкерлердің табысы жылына миллиардтаған долларға жете алады. Мысалы, Microsoft компаниясының иесі Билл Гейтс жылына 4 миллиард доллар табады. Кәсіпкерлердің жоғары табысы олардың тым көп төленгенін айтатын көптеген адамдардың сынына ұшырайды.

Кәсіпкерлік

Кәсіпкер – бизнес немесе бірнеше бизнес құратын адам (сериялық кәсіпкер). Кәсіпкерлік экономикалық құндылықты жасау немесе пайда табу деп түсіндіріледі. Әдетте, бұл бизнесті бастаумен байланысты қалыпты тәуекелдерден артық тәуекелді қабылдауды білдіреді. Оның ынтасы тек экономикалық емес, басқа да құндылықтарға негізделуі мүмкін. Күнделікті қолданыста, шешімі нақты болмағандықтан, "кәсіпкер" термині "бизнесмен" үшін өзін-өзі жарнамалайтын жұмсақ сөз ретінде қолданылуы мүмкін, немесе ол бизнес саласындағы айқын құштарлық пен тәуекелге дайындықты объективті түрде көрсетуге арналған. Дегенмен, бұл айырмашылық тек шамамен ғана.