Кіріспе

Жапон комиксінің батыры Астро Бой, Жапонияда және Плутонда Атом (アトム) деп белгілі. Осаму Тедзука жасаған бұл кейіпкер 1951 жылғы Captain Atom мангасында алғаш рет пайда болды. Астро Бой анимациялық телешоуларда (оның ішінде 1963, 1980, 2003 жылғы серияларында), манганың толық метражды фильмдерінде, сондай-ақ тікелей эфирдегі телесериалдарда, Тедзуканың басқа туындыларында және бейне ойындарда кездеседі. 2003 жылдың 7 сәуірінде Нииза қаласы оны ресми түрде тұрғын ретінде тіркеді. 2004 жылы ол Роботтардың Даңқ залына енгізілді.

Жаратылу және түйсік

Атом (ағылшын тілінде Astro Boy немесе Astro деп аталады) бастапқыда 1951 жылдың сәуір айында «Shonen» ұлдарға арналған ай сайынғы журналда жарияланған «Atom Taishi» (Атом елшісі, кейде «Капитан Атом» деп аталады) комиксіндегі көмекші кейіпкер ретінде пайда болды. Кейін Тезука Астро басты кейіпкер болатын комикстер сериясын жасады. Осаму Тезука Астроны, Фредерик Л. Шодттың (Астро Бой мангасының ағылшын тіліндегі нұсқасын жасаған автор) айтуынша, «21 ғасырдың кері Пиноккиосы, адам мен машина арасындағы байланыс құралы ретінде қызмет етуге және көбірек эмоцияға ие болуға ұмтылған, дерлік мінсіз робот» ретінде ойлап шығарды. Тезуканың сурет салу стилі дамыған сайын, Астро бастауыш мектеп оқушыларына ұнау үшін «көбірек заманауи және "сүйкімді"» болды.

Оригинал манга және 1960-шы жылдардағы сериалдар

Астро Бойды Доктор Тенма (1960-жылдардағы ағылшын тіліндегі дубляжда Dr. Boynton) құрды, және ол жақында қайтыс болған ұлы Тобионың орнын толтыру үшін жасалды ("Тоби" әртүрлі ағылшын тіліндегі аудармаларда және 1960-жылдардағы ағылшын тіліндегі дубляжда Астор Бойнтон). Бірақ, робот көшірмесі қалыпты адам баласы сияқты өсуге және қартаюға қабілетсіз болғандықтан, Доктор Тенма оны қатыгез Хэм-Эгг басқаратын Робот циркіне сатты. Циркке Тобио "Астро" деп ат қойылды, кейіннен профессор Очаномидзу (доктор Элефун) оны тауып, роботтардың құқықтары туралы заңға сәйкес алып кетті. Профессор Очаномидзу Астроға робот анасы, әкесі, әпкесі (Уран/Астро қызы) және інісі (Кобальт/Джетто) бар отбасы сыйлады. Ғылым министрлігінің басшысы ретінде профессор Очаномидзу жиі Астроны адамдар, роботтар және (кейде) ғарыштан келгендер қатысатын жағдайларды шешуге шақырады.

1980 жылдар сериясы

Астро Бой сол аттас шоуда басты кейіпкер ретінде пайда болды. Ол бастапқыда доктор Тенманың ұлы Тобионың есімімен салынған, ол жақында көлік апатында қаза тапқан. Тобионың келбетімен жасалған Тенма, қанаттары мен қарулары бар бала роботын аяқтауға жақын, оны өзінің ұлындай көреді. Бірақ, оның әріптестері мұндай роботтың тудыруы мүмкін қауіптен қорқады. Робот дайын болуға жақын тұрғанда, Skunk жаман ниетті жоспарларының көшірмелерін ұрлап, оларды граф Walpur Guiss-ке (оның басшысы) береді, ол "әлемді билеу" үшін Омега факторымен жабдықталған роботты (оның роботына жалғандық және басқа да жағымсыз қасиеттер беру) құруды жоспарлайды. Доктор Тенма Астроны қайтыс болған ұлындай өсіріп, сөйлеуге және тамақтандыруға үйретеді (Астро мұны істей алады). Жалғыз қалғанда Астро ұшуды үйренеді, бірақ кездейсоқ электр сымдарына тиіп алады. Көйлек-шапанының зақымдануы ғана салдары болып көрінеді, бірақ көп ұзамай робот бұзылып, көздері қызыл түспен жарқырай бастайды. Тенма Хондаға қоңырау шалады, ол роботта қысқа тұйықталу болуы мүмкін дейді (бірақ нақты себебі – Уолпур Гисстің роботы Атлас). Хонда роботты жоюға тырысады, бірақ доктор Тенманың араласуынан бақылаудан шығып, қаланың барлық тұрғындарына шабуыл жасайды. Тобио атты робот барлық адамды құтқарып, роботты жою құралын жойып, теңізге лақтырып жібереді. Біраз уақыттан кейін доктор Тенманың роботы туралы жаңалық таралады, және Тенма құпия ашылып қалғаннан қорқып, өзі және оның туындысы Америкаға кетуге шешім қабылдайды. Круиздік кемеде Тобио өзінің күштерін толық меңгермейді және көптеген зақымдар келтіреді, мысалы, кранды сындырып, әкесінің костюмін жыртып алады. Нәтижесінде Тенма оған өзімен бірге кешкі асқа баруға тыйым салады, бірақ ұлымен кездесуге ниетті жолаушының өтінішімен ойын өзгертеді. Бірақ Тобионың робот екені белгілі болғанда, асханадағы адамдар ашуланады. Тобио тағы да қателік жасағаннан кейін Тенма оны ұлы ретінде мойындаудан бас тартып, робот деп атайды. Сыртта Тобиоға Хамегг есімді адам жақындап, оны жұбатады. Ол робот циркінің қатыгез, кешірімсіз дирижері, Тобионы сахна артындағы жұмыстарға пайдалануды қалайды және Астродан келісімшартқа қол қоюды сұрайды. Астро келісімшарттың мағынасын білмей, оған қол қояды, енді ол Хамеггтің меншігі. Скунк, бұл арада, Атласты өзінің келесі жоспары үшін алып келеді, ол мұз тауларын кемені батыруға және Атлас кемемен тасымалданған алтынды қайтаруға себеп болады. Тобио мұздықтарға шабуыл жасап, жоспарды бұзады. Ол Атласпен кездеседі және екеуі де бұрын бір-бірін танысқандай сезінетінін түсінеді, бірақ қалай екенін білмейді, содан кейін шайқасады. Астроның энергиясы таусылып, Атлас аяғына құлап түседі. Оны жояйын деп жатқанда, Атлас Ливианның әлсіздерді пайдаланбау туралы айтқан сөздерін еске түсіріп, оны кешіреді. Көп ұзамай Хамегг Тобионы тауып, оны багажына кіргізеді. Тенма енді өкініш сезімін сезіне бастайды, өзінің робот ұлын шақырады, бірақ ешкім жауап бермейді. Тобио циркте Хамегг, Кэти, оның қызметкері және цирктің жұлдызы Торнадомен қоршалған күйде оянады. Тобиоға күнделікті шаруа жұмыстарын орындау және шоуда клоун рөлін ойнау тапсырылады. Ол өзіне берілген нұсқауларды дұрыс түсінбейді және өзінің керемет күшін толық бақылай алмай, бірінен кейін бірін қателік жасайды, бұл Хамеггтің ашуын тудырады. Ол кезде Хамегг Тобионы циркке әкелу туралы шешімінен күмәнде болады. Доктор Очаномидзу қалада болып, циркті бақылап отырады, онда Тобио оның назарын аударады. Жағдайы нашар болғандықтан, Торнадо цирк номерін өткізіп, жойылады. Иесінің сенімін жоғалтқан Хамегг циркті де жоғалту қаупінде. Тобионың қабілеттеріне сенімді Кэти Хамеггті оған Торнадоның қауіпті номерін үйретуге көндіреді, ол екі айналма сақинадан электр тогымен өтуді қамтиды, бұл циркті құтқаруға көмектеседі. Тобио цирк басқа қалаға көшіп бара жатқанда жаттығу жасайды, Очаномидзу оны ақыры доктор Тенманың жоғалған роботы деп таниды. Очаномидзу Тобио трапециямен айналыса жатқанда оны табады. Тобио оны сәтті орындайды, содан кейін Хамеггтің күшіне бағынғаннан кейін ашуланған робот-слондардан көпшілікті құтқарады. Очаномидзу Хамеггті Тобионы өзімен бірге алып кетуге көндіруге тырысады, бірақ Хамегг оны естімейді. Осы уақытта Кэти Тобио жарылыста жойылғандай көрінетіндей етіп жасауды жоспарлайды. Хамегг Тобионың бөліктері шашырап жатқандай көрінгеннен кейін сенімді болып, келісімшартты жыртып тастайды. Содан кейін Кэти Тобионы доктор Очаномидзуге жасырын жеткізеді, ол оны туған жеріне қайтаруға ниетті. Очаномидзу Тобионың атомдық робот екенін түсіндіреді, ал Кэти оның есімді өзгерту керектігін шешеді: "Атом". Осылайша, Жапонияға оралғаннан кейін Атомның оқиғалары басталады.

2003 жылғы серия

Астро Бой 2003 жылғы серияда басты кейіпкер ретінде қайта пайда болады; ойлау және ұғыну қабілеті бар робот ("Кокоро", япониялық тілде "жүрек және жан"). Атомды доктор Тенма қайтыс болған ұлы Тобионың орнын толтыру үшін жасады. Тенма өзінің ұлына ұқсас робот жасауға шешім қабылдады. Алайда, жоба барысында ол әріптес ғалымдарының сенімін жоғалтты, олар оның қайғыдан және ұлын сағынудан ақылдан безгенін ойлады. Осы кезде ақыл-есі дұрыс емес екенін көрсететін белгілер байқалған Тенма жобасын аяқтап, роботқа ұлының есімін берді. Астро бұзылған роботтармен (соның ішінде Робита) толған жертөлеге әкелінгенде жағдай нашарлады. Робот Тобио (алғашқы Тобио жасағандай) Тенмадан жөндеуді сұрады. Тенма бас тартқаннан кейін, робот Тобио оған қарсы шықты (алғашқы Тобио жасағандай) және нәтижесінде Тенма оны тоқтатты. Содан кейін Тенма толығымен ақылдан адасып, Ғылым министрлігінің зертханасын өртеп, министрліктен кетіп қалды. Бірақ роботты Тенманың ізбасары (Очаномидзу, ағылшын тілінде доктор О'Шей деп аталды) тауып, оны қайта тірілтуге сәтті әрекеттенді. Робот Атом деп аталды, Очаномидзу оны балаша тәрбиеледі және ол Метро Ситидің батыры болды. Очаномидзу оны адам сияқты өмір сүруіне жағдай жасады – мектепке баруға, достармен араласуға мүмкіндік берді, тіпті робот әпкесін (ағылшын тілінде Зоран деп аталған Уран) сыйлады, оны қатты қорғайтын. Очаномидзу оған әкесіндей қарады, ал үйде Робита (Тобиомен бірге тұрған басқа роботтан өзгеше) күтімші болып жұмыс істеді. Атом кейде қалыпты бала сияқты мінез-құлық танытса да, қажетті кезде зұлым роботтармен, адамдармен және кейде шетелдіктермен күресіп, жеңіске жететін. Қызығы, тағы бір жау – доктор Тенма, ол Атомды қайтаруды немесе өлтіруді қалайтынын білмейді, өйткені ол әлі де ақылдан адасқан. "Роботания" эпизодтарынан кейін Атом ауыр зақымданып, доктор Очаномидзу оны жөндеуге шамасы келмеді. Бірақ доктор Тенма келісім ұсынды: егер доктор Очаномидзу оны жалғыз жұмыс істеуге рұқсат берсе, Атомды қалпына келтіретінін айтты. Атом жөнделді, бірақ барлық естеліктері жойылды. Алайда Уран мен Атомның достары оны құтқарып, Ламптан қорғауға тырысты, ол доктор Тенма мен Атомның жасырын орнын білген соң оларға шабуыл жасады. Атом естеліктерін қалпына келтіріп, Лампты жеңді. Содан кейін доктор Тенма қашып, кейіннен ғылым министрлігіне шабуыл жасады, онда Атомға өзінің тарихын айтты. Доктор Тенма Атомға өлі Тобио сияқты өзіне қарсы көтерілгенін және оның өзіне қосылуын қалағанын айтты, бірақ Атом бас тартты. Сонда доктор Тенма уақыт бомбасын іске қосып, өзін-өзі жоюға тырысты, бірақ Атом оған әкесі өлмесін деп тіледі. Доктор Тенма оған доктор Очаномидзумен бірге өмір сүруі керектігін айтты, өйткені ол жасағандарынан кейін әке болуға лайық емес. Кейін роботтар құқықтарға ие болды, ал доктор Тенма түрмеде екі ұлының суретін қарап отырған кезде табылған. Содан кейін Атомның достары оны арманының орындалғаны үшін құттықтады, бірақ ол әлі де орындалуға тиіс арманы бар екенін айтты. Бұл серияның ойын нұсқасы да бар.

Ұзақ метражды фильмдер

Фильмнің оқиғасы футуристикалық Метро-Ситиде, ластанған "Жер бетінің" үстінде аспанда жүзіп жүрген мегаполисте өтеді. Метро-Сити тұрғындарына көптеген роботтар көмектеседі, олар бұзылған немесе пайдаланылмайтын кезде Жер бетінде тасталады. Доктор Тенманың ұлы Тоби әкесі қаланың әскери көшбасшысы Президент Стоунға, ол әзірлеп жатқан жаңа күзетші роботты, Тыныштық сақтаушыны, көрсетемін деп жатыр. Доктор Элефун, Тенманың әріптестерінің бірі, Стоунды көк және қызыл ядролармен таныстырады, бұл жұлдыз фрагментінен алынған екі энергия сферасы, олар оң және теріс энергия арқылы роботтарды қуаттай алатын энергияны өндіреді. Стоун Қызыл өзекті Тыныштық сақтаушысына орналастырады, сонда ол бақылаудан шығып кетеді. Тыныштық сақтаушы адамдарға шабуыл жасауға тырысады, бірақ Тенма олардың арасына кедергі жасайды. Бұл арада Тоби мектептен ерте босап, ғылым министрлігінің Тыныштық сақтаушыны көрсетуіне қатысу үшін отбасылық робот Оринді қайта құруда. Тыныштық сақтаушыны жақынырақ көруге тырысқан Тоби роботпен бір бөлмеге кіреді, бірақ Тыныштық сақтаушының кедергілерді жоюға алғашқы әрекеті кері әсер етеді, нәтижесінде Тоби мүлдем жойылады. Тыныштық сақтаушы қауіпсіздік күштерімен тоқтатылғаннан кейін, доктор Тенма, үмітсіздігінен, Тобидің бірдей робот клонын жасайды, оның шашынан ДНК-ны қолданып, оның естеліктерін алады, бұл робот өзін Тоби деп ойлайды. Сонымен қатар, ол роботты оң көк ядромен қуаттайды. Робот тез тіріледі, Тенма оны үйге әкеледі. Тенма тез арада роботтың Тобидің естеліктеріне ие екенін түсінеді, бірақ ол оның түпнұсқалы ұлына ұқсамайды, өйткені роботтың жоғары ақыл-ой және физикалық күші оған жиі еске салады. Тенма бастапқыда "ұлының" қайтадан жойылуын болдырмау үшін роботтың күшін қосқан. Тоби өзінің робот екенін білмейтін, кейбір тазалаушы роботтардың тілін түсінудің себебін анықтауға тырысады және аяқ киімінде жасырылған ракеталық қосқыштар арқылы ұша алатынын біледі. Ол басқа да түрлі қабілеттерді ашып, әкесіне айту үшін үйге барады, тек Тенма мен Элефун оны өшіру туралы талқылап жатқанын біледі. Тенма Тобиге өзінің робот екенін айтады. Президент Стоунның адамдары Көк ядроның энергия белгісін байқайды да Тобиді қуып шығады. Стоун "Азаттық Рухы" деп атайды: үлкен, ауыр қаруланған, ұшатын шайқас кемесі. Тоби есінен танып, жүзетін қаладан құлап түсіп, төмендегі қоқыс қоймасына түседі. Ол бірнеше баламен кездеседі, соның ішінде Кора, ата-анасы оны тастап кеткеннен кейін Метро-Ситиден кеткен қыз және Trashcan атты робот ит. Тоби робот революциясы майданымен кездеседі: Спаркс, Роботский және Майк Фридж, олар Тобиді робот ретінде оңай таниды және оны "Астро" деп атайды. Астро өзінің жаңа есімімен бірге жүреді және балалармен және олардың әкелік фигурасымен бірге тұрады, Хамегг, ол сынған роботтарға қамқорлық жасайтын сияқты, бірақ құпия түрде роботтарға Стоун сияқты қатыгез қарайды, сонымен қатар робот ойындарын өткізеді: роботтар өлімге дейін күресуге мәжбүр болатын қиратушы гладиаторлық жекпе-жектер. Астро және оның достары ZOG деп аталатын офлайн құрылыс роботын табады. Астро жасырын түрде ЗОГ-ты қайта тірілтеді, балалар оны алып келіп, Хамегг ойынына дейін тазартады. Сол түні Астро Кораның Метроситиге қоңырау шалып жатқанын көреді. Ол оған өзінің ата-анасы бар екенін және олар оны сағындырмайды деп уайымдайтынын айтады. Астро ешкімге айтпауға уәде береді, оған құпиясын айтуға тырысады, бірақ айта алмайды. Келесі күні Хамегг ойынында Хамегг Астроға сатқындық жасайды, оның робот екенін біліп, Астроны робот ойынында басқа роботтарға қарсы қояды. Астроны тастап кете алмай, барлық роботтарды жоюға мәжбүр болады. Хамегг Астроға қарсы күресу үшін ЗОГ-ты шығарады, бірақ екеуі де бір-бірімен күресуден бас тартады. Сол кезде Стоун мен оның адамдары келіп, Астроны тұтқындайды. Олар оны Ғылым министрлігіне қайтарады, онда Тенмадан Көк өзекті алып тастауды сұрайды; алайда, соңғы сәтте ол жүрегін өзгертіп, Астро Тоби болмаса да, ол әлі де оның ұлы екенін қабылдап, Астроға қашып кетуіне мүмкіндік береді. Бұл - Тенма өзінің жаратылысын ұлы ретінде қайта қабылдап отырған жалғыз құрал. Стоун Қызыл өзекті Тыныштық сақтаушыға қайта орналастырады, тек оны сіңіріп, оның санасын алу үшін. Астро мен Стоун қалада соғысып, ғимараттардың көпшілігін қиратып, қаланың Жерге құлай бастауына себепші болады. Астро Metro City-дің төмен түсуін төмен ұшып, оның аяқ зымырандарымен жоғары қарай итермелеу арқылы баяулатады. Кора, басқа балалар және Робот революциясы Тыныштық сақтаушы/Стоун қосылысын құлатуға көмектесуге тырысады. Стоун Астроны ұстап алады және оны сіңіруге асығады, бірақ екі ядроның жақын орналасуы салдарынан қатты ауыру сезімінен Астроны босатады. Астро ғимаратқа құлайды, онда ол Тенмамен қайта қосылады. Тенма оған Көк және Қызыл ядролар біріксе, Астро мен Тыныштық сақтаушы екеуі де өледі дейді. Астро осы үшін жаратылғанын шешеді және Стоунға тікелей ұшып, оған соғылып, ядроларды біріктіреді, бұл Тыныштық сақтаушыны жояды және Стоунды босатады (соқтығыстан есінен айрылады). Алайда, екі ядроның энергиясы түгелдей кеткеннен кейін Стоун оянады, бірақ өз әскерлерімен тұтқындалады. Астро өшіріледі. Кора, доктор Элефун және басқалар Астроның денесін табады. ZOG (Астро оған мейіріммен берген) Көк ядроның бір бөлігін Астроға аударады; катализатор қайта іске қосылғаннан кейін Көк ядро қайтадан шексіз энергия көзіне айналады, сондықтан Астро оңай тірілтіледі және оның жаралары автоматты түрде жазылады. Астро доктор Тенмамен қайта қосылады, ал Кора ата-анасымен табысып, кешірімін сұрайды. Қаланың үстінде белгісіз шетелдік өмірлік форма пайда болғанда, фильм Астроның оған қарсы күресу үшін ұшып кетуімен аяқталады. Астроның қарулары басқа сериялармен салыстырғанда өзгертілген немесе өзгешеленген. Астроның 1980 жылғы сериядағы сияқты арқасында пулеметтері бар, бірақ бұл жолы олар лазерлердің орнына нағыз оқтарды атып шығарады. Оның саусақ лазерлері "digibeam" жоқ. 2003 жылғы сериядағы қол қанатының орнына, екі қолында да толық қол бластерлері бар. Сондай-ақ, оның қол зымырандары жоқ, бірақ оның қол қанаты да жылдамдату құралы ретінде қызмет ете алады. 1980 жылғы серияда Астроның көздері шамдар ретінде жұмыс істейді, ал 2003 жылғы серияда олар нәрселерді талдауға мүмкіндік береді. Алайда, фильмде олар шамдар ретінде де жұмыс істейді, бірақ олар теріге немесе тіндерге, рентген сәулесі сияқты, көре алады. Сондай-ақ, Астро оның супер есту және күшін, сондай-ақ оның аяқтарындағы зымырандарын сақтайды. Тағы бір айырмашылық - Астроның қуат көзі. Түпнұсқа серияда оны атомдар қуаттандырады (сондықтан оның жапонша аты), бірақ фильмде ол таза оң энергиядан жасалған Көк ядро энергиясымен қуаттанады. Жазушылар оның қуат көзін неліктен өзгерткені белгісіз. Сондай-ақ, Уран мүлдем пайда болмайтын алғашқы рет осы.

Басқа көріністер

Осаму Тедзуканың Жұлдыздық жүйесінің құрамында Астро суретшінің көптеген туындыларында кездеседі (дегенмен, ол әрқашан "Астро Бой" деп танылмайды).

Қабылдау

Астро Empire журналының «50 ең ұлы комикстік кейіпкерлер» тізіміне еніп, қырық үшінші орынды иеленді, осылайша Астро тізімдегі жалғыз манга кейіпкері атанды. IGN тілшісі Крис Маккензи Astro Boy-ды барлық уақыттағы ең үздік аниме кейіпкерлерінің тізімінде екінші орынға қойды. Астро Mania Entertainment-тің «10 ең танымал аниме батыры» тізімінде оныншы орынға түсті. Томас Зотт: «Ол Жапонияның баспа беттерінде және телеэкрандағы алғашқы заманауи мультфильм батыры болды» деп түсіндірді. 2014 жылы IGN оны барлық уақыттағы төртінші ең ұлы аниме кейіпкері деп таныды. Кацухиро Отомо Тедзука мен оның кейіпкеріне құрмет көрсету мақсатында «От шары» мангасындағы басты компьютерге ATOM деген ат қойды.