Мәскеу Кремлінің қоршау қабырғасы

Кіріспе

Мәскеу Кремлінің қорғаныс қабырғасы

Мәскеу Кремлі қабырғасы – Мәскеу Кремлін қоршап тұрған, ерекше тіліктерімен және Кремль мұнараларымен танылатын қорғаныс қабырғасы. Алғашқы қабырғалар 1156 жылы күзет мұнараларымен бірге қарапайым ағаш қоршау болған деп есептеледі. Кремль қабырғалары, Кремльдегі көптеген соборлар сияқты, итальяндық сәулетшілер салған.

Тарих

Ресей тарихындағы ең символды құрылыстардың бірі – Мәскеу Кремлінің қабырғасы 1147 жылы Мәскеу қаласының негізі қаланған 12 ғасырға дейін жетеді. Алғашқы бекініс 1156 жылы Суздаль князі Юрий Долгорукий салған бірінші қабырғалармен қоршалған, олар күзет мұнаралары бар қарапайым ағаш қоршау болған. 1238 жылы моңғол-татар шапқыншылығынан қиратылған Мәскеу Кремлі орыс князі Иван Калита тарапынан қайтадан салынды. 1339-1340 жылдары ол алғашқы бекініс орнында үлкен қамал салды, оны қалың емен қабырғалар қорғады. Бұл қамал шабуылдардан берік қорғаныс болар деген үміт болғанымен, 1365 жылы Мәскеуді өртеген шабуылдарға қарсы тиімсіздігін көрсетті. Дегенмен, жас князь Дмитрий Донской 1367 жылы қамалдың қайта құрылысын бастады. Мәскеуден 30 верст (елді мекендердегі шақырым) қашықтықтағы Мұқачев ауылынан қыс бойында әктас тастар сырға тартылып, келесі көктемде алғашқы тас қабырғалардың салынуына мүмкіндік берді. Қабырғалар Литва-Мәскеу соғысы (1368-1372) кезінде екі қоршауға да төтеп берді. Бірнеше жылдың ішінде қала әдемі ақ тас қабырғалармен көркейді. 1382 жылы татарлар қайтадан қаланы басып алғанымен, мықты бекініске ешқандай зиян келтірмеді. Дмитрий Донскойдың қабырғалары бір ғасырдан астам уақыт бойы тұрды, осы кезеңде Московия Солтүстік-Шығыс Ресейде үстемдікке көтерілді. Алайда, 15 ғасырдың соңына қарай ескі құрылыстардың уақыты өтіп, Ұлы Иван патшаның жоспарларына сай емес екені анық болды. 1485-1495 жылдар аралығында жаңа қорғаныс периметрін тұрғызуға итальяндық сәулетшілер бригадасы қатысты, олардың ішінде Антонио Фрязин (Антонио Джилларди), Марко Фрязин (Марко Руффо), Пётр Фрязин (Пьетро Антонио Солари) және Алексей Фрязин Ескі (Алоизио да Милано) болды. (Фрязин термині сол кезде итальяндық тегі бар барлық адамдарды білдіретін). Жаңа қабырғалар ескі қабырғалардың үстіне салынды (кейбір жерлерде әлі де негізде ақ тас көрінеді). Бұл қабырғалардың қалыңдығы мен биіктігі күрт артты, Кремльді қоршап тұрған көптеген ағаш үйлерді бұзу қажет болды. Келесі ғасырларда Мәскеу Кремль қабырғаларынан тысқары қарай кеңейді, ал Ресейдің шекаралары қауіпсізденген сайын олардың қорғаныс міндеті азайып, толыққандай жойылды. 17 ғасырдың басында қабырғаларға орнатылған зеңбіректер алынып тасталды, сондай-ақ сыртқы периметрді қайталайтын екінші, кіші қабырға да алынып тасталды. Патша Алексей Романовтың тұсында мұнаралар сәндік қырымен жабдықталды және қабырғалар қалпына келтірілді. Алайда, материалдың тас емес, кірпіштен жасалғандығына байланысты олардың тарихи күші әлсіреген. Императрица Елизавета мен Александр I билік еткен кезеңде, сондай-ақ кейінірек кеңес және орыс дәуірінде әртүрлі масштабтағы реставрациялық жұмыстар жүргізілді, олардың бастапқы сипаты мен стилі сақталды.

One of the most symbolic constructions in Russia's history, the Moscow Kremlin Wall can be traced back to the 12th century when Moscow was founded in 1147. The original outpost was surrounded by the first walls in 1156, built by Yuri Dolgoruki, prince of Suzdal, which were most likely a simple wooden fence with guard towers. Destroyed in 1238 by the Mongol Tartar invasion, the Moscow Kremlin was rebuilt by the Russian Knyaz Ivan Kalita. In 1339 1340 he erected a bigger fortress on the site of the original outpost which was defended by massive oak walls. Thought to be an impenetrable defence from raids, it was proven to be useless against raids which burned Moscow in 1365. Nevertheless, the young knyaz Dmitry Donskoy in 1367 began a rebuilding of the fortress. All winter long from the Mukachyovo village 30 virsts (country miles) from Moscow, limestone was hauled back on sledges, allowing the construction of the first stone walls to begin the following spring. The walls successfully withstood two sieges during the Lithuanian–Muscovite War (1368–72). Within a few years the city was adorned with beautiful white stone walls. Whilst it was successfully invaded by the Tatars again in 1382, the massive fortification suffered no damage. Dmitry Donskoy's walls stood for over a century, and it was during this period that Muscovy rose as the dominant power in Northeastern Rus. By the end of the 15th century, however, it was clear that the old constructions had long passed their time and Czar Ivan the Great's visions. Between 1485 and 1495 a whole brigade of Italian architects took part in the erection of a new defence perimeter including Antonio Fryazin (Antonio Gilardi), Marko Fryazin (Marco Ruffo), Pyotr Fryazin (Pietro Antonio Solari) and Alexei Fryazin the Old (Aloisio da Milano). (The term Fryazin was used to refer to all people of Italian origin at this time). The new walls were erected by building on top of the older walls (some white stone can still be seen at the base in some places). The thickness and height was dramatically increased requiring many wooden houses which surrounded the Kremlin to be torn down. In the following centuries Moscow expanded rapidly outside the Kremlin walls and as Russia's borders became more and more secure their defensive duty has all but passed. The cannons which were installed in the walls were removed after the turn of the 17th century, as was the second, smaller wall which repeated the perimeter on the outside. During the reign of Czar Alexei Romanov, the towers were built up with decorative spires and the walls were restored. However their historical mightiness was dampened as the material became brick not stone. Successive restorations of varying scale took place during the reigns of Empress Elizabeth and Alexander the First as well as the later Soviet and Russian times, preserving their original character and style.

Сипаттамалар

Сыртқы периметрімен Кремль оңтүстік жағында геометриялық идеалдан ауытқып, Кремль тұрған түпнұсқа төбенің контурларын қайталайтын бос үшбұрыш тәрізді көрінеді. Осы себепті вертикальдік профилі біркелкі емес, кейбір жерлерде биіктігі еселенгеннен аспайды, ал басқа жерлерде жоғарылайды. Қабырғалардың қалыңдығы да әртүрлі. Қабырғалардың үстінде 1045 қос мүйізді тігілген "тістер" орналасқан, олардың биіктігі мен қалыңдығы әртүрлі. Қабырғалардың ішіндегі кейбір дәліздерде сыртқы жарық түспейтін бөлмелер бар, онда аса қауіпті қылмыскерлер ұсталып тұрған. Бүгінгі таңға дейін қабырғаларды көркейтін жиырма мұнара сақталған. Әртүрлі уақытта салынған, ең көнесі – Таиницкая мұнарасы 1485 жылы, ал ең жаңасы – Царская мұнарасы 1680 жылы салынған. Қабырғалардың бұрыштарында орналасқан үш мұнараның ерекше дөңгелек пішіні бар. Жерден тек алты мұнараға ғана кіруге болады, ал қалғандарына тек қабырға арқылы кіруге болады. Төрт қақпа мұнарасы бар, олардың барлығы лақпан жұлдыздармен тәжделген: Спасская, Боровицкая, Троицкая және Никольская. 1930 жылға дейін Кремльге Таиницкая мұнарасының қақпалары арқылы да кіруге болыпты, бірақ қақпалар жабылып, порталы анық көрінеді. Спасская мұнарасының басты қақпалары әдетте (ресми және діни шаралардан басқа) жұртшылыққа жабық. Никольская мұнарасының астындағы қақпалар көбінесе қызметтік мақсаттар үшін ғана қолданылады. Кремльге келушілер әдетте Троицкая мұнарасының астындағы қақпалар арқылы кіреді, бірақ Қару-жарақ палатасы мен Қазыналық қорға кіргісі келетіндер Боровицкая мұнарасының қақпалары арқылы өтеді. 1917 жылға дейін Кремль қабырғасы бойында Боровицкая мұнарасынан басталатын екі сағаттан асатын экскурсияға жазылуға болыпты. Қабырғаның оңтүстік бөлігі Мәскеу өзеніне қарап тұр. Шығыс бөлігі Қызыл алаңға қарап тұр. Бұрын Неглинная өзеніне қараған батыс бөлігі қазір Александр бағының бір бөлігі. Бұрын өзен үстінен өткен көпір әлі де тұр және Кремль қабырғасының стилінде салынған.

With an outer perimeter of , the Kremlin appears as a loose triangle, deviating from the geometric ideal on the southern side where instead of a straight line, it repeats the contours on the original hill on which the Kremlin rests. Because of this the vertical profile is by no means uniform, and the height at some places ranges from no more than quadrupling to elsewhere. The thickness of the walls also varies from A total of 1,045 double horned notched "teeth" crown the top of the walls, with a height ranging from and thickness from
Some of the interior corridors inside the walls have rooms with no exterior illumination where particularly dangerous criminals were contained. To date twenty towers survived, highlighting the walls. Built at a different time, the oldest one, Tainitskaya dates to 1485 whilst the newest one Tsarskaya to 1680. Three of the towers, located in the corners of the castle have unique circular profiles. From the ground level it is only possible to enter six of the towers, the rest only from the walls. Four gate towers exist, all crowned with ruby stars, they are Spasskaya, Borovitskaya, Troitskaya and Nikolskaya. Although up to the 1930 it was also possible to enter the Kremlin via the gates of Tainitskaya tower, however these were covered up yet leaving their portal clearly visible. The main gates in the Spasskaya tower are normally (with the exception of official and religious ceremonies) closed to the public. The gates under the Nikolskaya tower are often used for service duties only. Visitors to the Kremlin normally enter the premises via the gates under the Troitksaya tower, except for those who wish to visit the Armoury chamber and the Treasury fond, which are accessible via the gates of the Borovitskaya tower. Before 1917 it was also possible to book an excursion, lasting over two hours, to walk along the perimeter of the Kremlin walls, beginning at the Borovitskaya tower. The southern part of the wall faces the Moskva River. The eastern part faces Red Square. The western part, formerly facing the Neglinnaya River, is now part of the Alexander Garden. The bridge which previously crossed the river still stands, and is done in the same style as the Kremlin wall.

Қалпына келтіру

Мәскеу Кремлі қабырғасының әртүрлі бөліктері мерзімді түрде қалпына келтіріліп, қоршауларының жағдайы үнемі бақыланады. 2015 жылы соңғы жылдардағы ең ірі қалпына келтіру жұмыстары басталды. 500 метрлік учаске бойында кірпіш және ақ тас әшекейлері жөнделді. Кейбір кірпіштер бұрынғы технологиямен жасалған, сол материалдардан жасалған жаңа кірпіштермен ауыстырылды. Су өткізбейтін жұмыстар жүргізілді. 150 жылдан бері алғаш рет Троицкая мұнарасы қалпына келтірілді. 2016 жылы қабырғаның 500 метрлік бөлігінде қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді. Қалпына келтіру аясында Боровицкая мұнарасы жаңартылды және оның сыртқы бұрыштарындағы үш ерекше рельефті ақ тас белгішелерін сақтауға дайындық жүргізілді. Олардың бірі – 1490 жылы мұнара салынып жатқанда орнатылған, Иван III дәуіріндегі Мәскеу мемлекетінің ең ежелгі белгісі. Жоғалған сурет қайта қалпына келтіріліп, сақтау үшін Мәскеу Кремлі мұражайына тапсырылмақ, ал Боровицкая мұнарасына оның көшірмесі жасалмақ. Кремль қабырғалары бұзу жолын қолданбай, зерттеледі, мысалы, геофизикалық радарлар мен шұңқырлар арқылы. Шұңқырлар кезінде ежелгі құрылысшылар топырақты тығыздау үшін қолданған ағаш қазықтар табылды. Осы кезеңде қабырғалардың негізі алғаш рет тексерілді. Іргетастың тереңдігі 7-11 метр екені анықталды, сондай-ақ Валдайдан келген гранит сынықтары да табылды.