Кіріспе

Оңтүстік Кореялық опералық сопрано (1962 жылы туған)

Суми Джо, ОСИ (조수미; 22 қараша 1962 жылы туған) – Гремми сыйлығын жеңіп алған белканто репертуарын орындауымен әйгілі Оңтүстік Кореялық лирикалық колоратуралық сопрано.

Ерте өмір және білім

Жо Су Гёнг есімді Жо Оңтүстік Кореяның Чанвон қаласында дүниеге келді. Оның анасы әуесқой әнші және пианист болған, бірақ 1950-ші жылдардағы Кореядағы саяси ахуалға байланысты өзінің кәсіби музыкалық білімін жалғастыра алмады. Ұлына басынан өтпеген мүмкіндіктерді беруге бейілді болған Джоның анасы оны 4 жасында фортепиано, ал 6 жасында ән сабақтарына жаздырды. Джоның отбасы жалдамалы үйde тұрса да, ата-анасы оған пианино сатып алды. Оның анасы Джоны қатаң тәрбиеледі. Джо анасы тіпті үйден шыққанда да, оның сабақтан қашуына жол бермеу үшін есікті сыртынан құлыптайтынын еске алады. Бала кезінде Джо музыканы оқып үйренуге күніне сегіз сағатқа дейін уақыт жұмсаған. 1976 жылы Джо Сун Хва өнер мектебіне қабылданды және 1980 жылы оны бітірді, ән салу және фортепиано бойынша екі диплом алды. Ол Сеул ұлттық университетінің (СНУ) вокалдық музыка факультетіне факультет ашылғалы бері ең жоғары практикалық баллмен түсті. 1981-1983 жылдары ол онда музыкалық білімін жалғастырды. СНУ-да оқып жүргенде Джо өзінің кәсіби концерттік дебютін жасады, Корея радио және теледидарында бірнеше концерттерде өнер көрсетті және Сеул операсындағы «Фигароның үйленуі» операсында Сусанна рөлінде кәсіби опералық дебютін жасады.

Мансап

1986 жылы Жо өзінің еуропалық опералық дебютін Вердидің «Риголетто» операсында Гильда рөлінде Триесттегі Джузеппе Верди атындағы коммунальдық театрда орындады. Бұл қойылым Герберт фон Караянның назарын аударды, ол оны 1989 жылы Зальцбург фестивалінде Пласидо Домингомен бірге «Un ballo in maschera» операсында Оскар рөліне шақырды. Караянның фестиваль репетициялары кезінде қайтыс болуы Жоның оның жетекшілігімен сахнада ән айтуына мүмкіндік бермеді (қойылымдарды Георг Солти жүргізді), бірақ ол 1989 жылдың басында Deutsche Grammophon үшін жасалған «Ballo» операсының студиялық жазбасында Караянмен бірге ән шырқады. 1988 жылы Жо Джоммеллидің «Фетонте» операсында Тетис рөлін ойнады. Сол жылы ол Бавария мемлекеттік операсында дебют жасады және Зальцбург фестивалінде Фигароның үйлену тойында Барбаринаны орындады. 1989 жылы Жо Вена мемлекеттік операсында дебют жасады және Вердидің «Un ballo in maschera» операсында Оскар рөлімен Зальцбург фестиваліне оралды. Сол жылы ол Метрополитен операсында дебют жасап, тағы да «Риголетто» операсында Гильда рөлін сомдады. Кейін Жо бұл рөлді келесі он бес жыл ішінде Метте көптеген рет қайталады. 1990 жылы Жо Чикаго лирикалық операсында Моцарттың «Солғай флейта» операсында Түннің патшайымы рөлінде дебют жасады. Келесі жылы ол Метрополитен операсына оралып, «Un ballo in maschera» операсында Оскар рөлін ойнады және «Ковент-Гарден» Корольдік операсында «Хоффманның аңыздары» операсында Олимпия рөлінде дебют жасады. Ол Синсинати Попс, Сент-Лука оркестрі, Вена филармониясы, Лондон филармониясы, Лос-Анджелес филармониясы және Голливуд Боул оркестрі сияқты оркестрлермен де жұмыс істеді. Оның жұмысы Сэр Георг Солти, Зубин Мехта, Лорин Маазель, Джеймс Левин, Кент Нагано және Ричард Бонинге сияқты дирижерлермен бірге ән айтуға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, ол Еуропа, АҚШ, Канада және Австралияда концерттер берді. 2002 жылы Жо 2002 жылғы ФИФА әлем чемпионатының корейлік телеарнасы үшін «Чемпиондар» әнін орындады. 2007 жылы Жо Тулон операсындағы «La traviata» операсында алғашқы Виолетта рөлін орындады, ал 2008/2009 жылғы маусымда ол Опера Комик және Opéra Royal de Wallonie операларында «Fra Diavolo» операсында Зерлина рөлін орындауға жоспарланған. 2011 жылы Жо HBO мини-сериалындағы «Милдред Пирс» үшін ән орындады. 2018 жылдың 9 наурызында Жо Оңтүстік Кореяның Пхенчхан қаласында өткен 2018 жылғы Қысқы Паралимпиада ойындарының ашылу салтанатында әнші Соянгпен бірге «Here As One» әнін орындады. 2021 жылы Жо KAIST Мәдениет технологиясы жоғары мектебінің қонақ профессоры болып тағайындалды.

Академия сыйлығына ұсынылу және ұсынылмай қалу

"Simple Song Number 3", Дэвид Ланг жазған, Джо орындаған және Паоло Соррентиноның 2015 жылғы "Жастық" фильмінде пайда болған, 2016 жылы "Ең үздік ән" номинациясы бойынша "Оскар" сыйлығына ұсынылды. Басқа номинанттар: Anohni орындаған "Manta Ray", Lady Gaga орындаған "Til It Happens to You", The Weeknd орындаған "Earned It" және Sam Smith орындаған "Writing's on the Wall" (осы номинацияның сыйлығын жеңіп алған). Джо салтанатқа шақырылып, қатысқанмен, әнді орындауға шақырылмады. Транссексуал әнші Anohni де осылай шеттетіліп, кейіннен салтанатты бойкоттады. Басқа номинанттар өз әндерін салтанатта орындады. Салтанат алдындағы қызыл кілемде Джо мен Ланг продюсерлердің әнді алып тастау шешіміне наразылық білдірді, бұл сол жылғы "Оскар" сыйлықтарына байланысты туған дауларға және нәсілдік әртүрліліктің жетіспеушілігіне тікелей сілтеме жасады.

Жеке өмір

Джо – Оңтүстік Кореялық актер Ю Гунның әкесінің құдасының қызы. 2006 жылы Париждегі Шалетте «Аве Марияны» орындамас бұрын Джоның әкесі, Эонхо Жо қайтыс болды. Әкесінің қайтыс болғанын естігенде, ол өнер көрсетуін тоқтатып, жаназаға қатысу үшін Оңтүстік Кореяға қайтуды қалады. Оның анасы Джоға көрермендерге берген уәдесін еске салып, әкесінің құрметіне өнер көрсетуін жалғастырғаны абзал екенін айтты. Оның өнер көрсетуі әкесіне арналды және «Париждегі Суми Джо – Әкеме» деген атпен DVD ретінде жарық көрді. Джо жануарлар құқығын қолдайды және Азия-Тынық мұхиты аймағындағы жануарларға қатысты этикалық ұйым (PETA) 2008 жылы жасаған ең жақсы киінгендер тізіміне енген бес азиялық мәшһүр тұлғаның бірі. Джоның анасы, Малсун Ким 2021 жылы 10 жыл бойын Альцгеймер ауруымен ауруханада жатқаннан кейін қайтыс болды. Италияда болғандықтан, ол COVID-19 карантиніне байланысты Оңтүстік Кореядағы анасының жаназасына қатыса алмады.

Мұра

1912 жылы Ричард Штраус жазған «Ариадне на Наксосе» операсының «Зербинеттаның ариясы» – 20 минуттан астам ұзақтықтағы, көптеген биік ноталары бар қиын туынды. Сондықтан Штраус партитураның бір бөлігін өзгертті, себебі оның орындалуы мүмкін емес деп ойлады. Алайда, 1994 жылы Джо әннің өңделмеген түпнұсқа нұсқасын жазған әлемдегі алғашқы әнші болды. Ол француздық Лион қаласында жапон-американдық дирижер Кент Наганомен бірге осы әнді жазды. Джо бұл әнді орындаудың ең қиын жазу болғанын айтты. 1993 жылы ол «La Siola d'Oro» сыйлығын жеңіп алған алғашқы азиялық сопрано атанды. Сонымен қатар, Джо азиялық сопрано ретінде алты халықаралық конкурста бірінші рет жеңіске жетті және әлемдік опера театрларында өнер көрсеткен алғашқы азиялық примадонна ретінде тарихқа енді. ХХ ғасырдың ең ұлы дирижерлерінің бірі саналатын Герберт фон Караян: «Оның дауысы – Құдайдың берген ең құнды сыйы», – деп оны «көктемнен келген дауыс» деп мақтады. Караян тағы да: «Кореяда білім алғаныңызға таңғалам, Кореяда осындай керемет ұстаздар бар ма? Корея – ұлы ел», – деп бағалады. «Нью-Йорк Метрополитен Театр Опералық Жаңалықтары» оның әнінің сыннан жоғары тұрғанын атап өтті. Ал француздық «Le Monde» газеті оның дауысын мақтап: «Тіпті перілер де оның әндерін құлақтарымен тыңдайды», – деп жазды.

Жазбалар

Жо 1986 жылы Еуропалық операдағы дебютінен бері 40-тан астам альбом шығарды. Бұл тізім Жоның Melon жеке парақшасы, оның ресми сайты және басқа да дереккөздерден бейімделген.

Веб-шоулар

Жыл Атауы Рөл Сілтеме (Дереккөз) 2022 Take 1 Қатысушы

Марапаттар мен құрметтер

СыйлықЖылСанатТөртінші жеке тұлға/жұмыстың нұсқасы Viotti халықаралық музыкалық байқауы1985ДауысСуми ЖоЗонта халықаралық байқауы (Италия)Concurs Tenor Viñas (Испания)Әйел дауысыУниса халықаралық музыкалық байқауы (Оңтүстік Африка)1986ДауысКорея-Қытай жастар академиялық сыйлықтарыМузыка бөліміПуччини сыйлығы (Италия)2008Daewon музыкалық сыйлығы (Оңтүстік Корея)2013Бас жүлдеPremio Tiberini d'oro (Италия)2015Корея имидж сыйлығы2022Cornerstone сыйлығы

Мемлекеттік және мәдени марапаттар

Ел немесе ұйымЖылМарапатRef. Италия2018Италия жұлдызы орденіОңтүстік Корея1995Мәдениет еңбегі ордені2006Кореяның мақтаныш сыйлығы