Кіріспе

Родди Дойлдың романы The Snapper (1990) - ирланд жазушысы Родди Дойлдың романы және The Barrytown Trilogy-дің екінші романы. Сюжеттің тақырыбы - тұрмысқа шықпаған Шарон Раббиттің жүктілігі және оның консервативті, жұмысшы таптағы Дублин отбасына күткенсіз әсері. Егерде бір жастағы Шарон әкесі Джиммиға және анасы Вероникаға жүктілігі туралы хабарласа, олар қуана-қуана емес, бірақ қыңырлық танытпай, бірден жүктілік туралы хабар береді. Олар баланың әкесі кім екенін сұраса да, Шарон оларға ештеңе айтпайды. Содан кейін аға Джимми Шаронды жергілікті бараға шақырады. Шаронның достары да, отбасы да оның әкесі кім екенін білгісі келеді, бірақ ол оларға айтудан бас тартады. Оның орнына, оның жеке басы жалпыға белгілі болады, өйткені Джордж Берджесс, Шаронның досы Ивоннның әкесі, әйелімен ажырасып, оның және Шаронның арасында өз-өзін сезініп отырғанын айтады: Джордж - әке, жұп ішімдік ішіп жатып жыныстық қатынаста болды. Шарон кездесу жыныстық зорлық-зомбылық болды ма деп қысқаша сұрақ қояды, бұл оқырмандар арасында тартымды болып табылады. Шарон барлық адамдарға әкесінің испандық теңізші болғанын айтады, бұл барлық адамдардың ұялып, ұятқа қалмауы үшін. Алайда, қала тұрғындарының басым көпшілігі шындыққа сенеді. Ол жиі сынға ұшырайды және Бёрджесс әке болғандықтан оны мазақ етеді. Ивон Берджесс одан аулақ. Шаронның тағы бір досы Джеки оның қасында тұрады, бұл олардың бұрынғы жақын қарым-қатынасын қайта жандырады. Бұл оқиға Шаронның әкесімен қарым-қатынасын уақытша бұзады және оны сөрелерді жинақтаушы жұмысынан кетуге мәжбүр етеді. Ақырында, Бёрджесс отбасына оралады. Шарон қыз бала туып, оған Георгина деп ат қоюды ойлайды.

Қабылдау

"The Snapper" 1990 жылы жарық көрді, "The Commitments" фильмі шығар алдында, бірақ оның түсірілімі туралы хабарлар тарағаннан кейін және ирланд ақпарат құралдарында фильм түсірілімі жиі жарысалып, талқыланғаннан соң жарық көрді. Сондықтан, бұл Дойлдің тұңғыш романына қарағанда әлдеқайда көп қызығушылық пен үмітпен қарсы алынды. Романның бір бөлігі оның жарыққа шығу алдында "Sunday Independent" газетінде жарияланды. "Sunday Tribune" газетінде жазған Питер Шеридан: "Дойлдың керемет юмористик қабілеті бар, мен Фланн О'Брайеннің еңбектерін зерттегеннен бері кітап оқығанда осылай ашық күлген емеспін", - деп мәлімдеді. "Kirkus Reviews" романына "отбасылық өмір мен жүктілік туралы жылы, шыншыл және өте қызықты әңгіме" деп баға берді. "Irish Independent" газетіндегі рецензиясында Шон МакМахон: "Бұл романның он жыл бұрынғы романнан айырмашылығы – шіркеу мен дін қызметкерлерінің мүлдем жоқ болуы. Діннің бұл кітапта маңызды рөлі жоқ" деп жазды.

Бейімделулер

"Снаппер" Стивен Фрирс режиссерлік еткен, Тина Келлегер мен Колм Мини басты рөлдерде ойнаған фильмге айналды. Фильмде авторлық құқықтар мәселесіне байланысты отбасылық тегі "Rabbitte" есімнен "Curley" есіміне өзгертілді. Сахналық қойылымның премьерасы 2018 жылы Дублиннің Gate театрында жоғары бағамен қабылданды. Сахналық қойылымды Роисин МакБринн қойды және 2019 жылы қайта қойылды. 2013 жылы BBC радиосы Джим Шеридан оқыған Барритаун трилогиясының толық нұсқасын эфирге берді.

Мұра

"Снаппер" кітабы мен фильмі Ирландияда кеңінен танымал. Әсіресе, фильм телеарналарда жиі көрсетіледі. Фильм де, кітап та MeToo қозғалысы мен «мәдениетті жою» құбылысынан кейін қайта қарастырылды, әсіресе мәтіндерде келісімге қалай қатыстырылғанына байланысты. Шаронның жоспарланбаған жүктілігі және оның жүкті болған түнді дұрыс есінде қалтпауы кітаптың және оның комедиялық мәнінің орталық бөлігін құрайды, ал оның Берджесспен болған қарым-қатынасы келісіммен болған-болмағаны оқырманның кітапты түсінуі үшін өте маңызды. Көбінесе фильм бұл мәселені кітапқа қарағанда беймаздырақ көрсетеді; 2021 жылы Дойл берген сұхбатында бұл тақырыпты қазір басқаша шешерін айтты: «1986 жылы «Снапперді» жаза бастағанымнан бері көп өзгерді, зорлыққа қатысты заңнама бүгінде нақтырақ. Жазушы ретінде [егер бүгін жазсам], жыныстық қатынастың келісіммен болғанына, ешқандай күмәндігіне жол бермес едім. Роман әйелдің өзінің тарихына жауапкершілік алуы туралы, бұл өзгермес еді». Сол сұхбатта ол Шаронның қазіргі уақытта «аборт – кісі өлтіру» деп тікелей айтпайтынын қосты.