Ағлаған Ойын

Кіріспе

1992 жылы түсірілген Нил Джорданның "Жасырын ойын" – 1992 жылы түсірілген криминалды триллер, сценарийін Нил Джордан жазып, режиссерлік еткен. Продюсерлік қызметін Стивен Вулли мен Ник Пауэлл атқарды, ал басты рөлдерде Стивен Риа, Миранда Ричардсон, Джей Дэвидсон, Адриан Данбар, Ральф Браун және Форест Уитакер ойнады. Фильм Солтүстік Ирландиядағы қақтығыстар аясында нәсіл, сексуалдық қатынас, ұлттық және гендерлік тақырыптарды зерттейді. Фильмде ИРА мүшесі Фергюс (Риа), ұсталған британдық солдат Джодимен (Уитакер) қысқа, бірақ мағыналы кездесуге түседі. Кейін Фергюс Джодидің сүйіктісі Дилмен (Дэвидсон) күтпеген романтикалық қарым-қатынасқа бастайды, оған Джодиді қамқорлыққа алуға уәде берген болатын. Фергюс өзінің тілегі мен табиғатының талабы арасында таңдау жасауға мәжбүр болады. Критикалық және коммерциялық сәттілікке жеткен "Жасырын ойын" үздік британдық фильмі үшін BAFTA сыйлығын, сондай-ақ үздік түпнұсқа сценарийі үшін «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. «Оскар» сыйлығына «Үздік фильм», «Үздік режиссер», Риа үшін «Үздік актер», Дэвидсон үшін «Үздік қосымша актер» және «Үздік монтаж» номинациялары да енді. 1999 жылы Британдық кино институты оны барлық уақыттағы ең ұлы британдық фильмдердің 26-шысы деп атады.

Сюжет

Солтүстік Ирландияның ауылдық жәрмеңкесінде Фергус (Стивен Риа) есімді Уақытша ИРА еріктісі және Питер Магуайр (Адриан Данбар) басқаратын басқа ИРА мүшелерінің бірлігі, олардың бірлігінің әйел мүшесі Джуд (Миранда Ричардсон) Жодді жыныстық қатынасқа түсуді уәде етіп, оңаша аймаққа тартып алғаннан кейін, Джоди (Форест Уитакер) есімді британдық сарбазды ұрлап алады. Егер талаптары үш күн ішінде орындалмаса, ол өлім жазасына кесіледі. Фергус Джодиді күзетіп тұрған кезде екеуі бір-біріне жақын бола бастайды, ал Джоди онымен Скорпион мен Жабақтың аңызын бөліседі. Ол аман қалмауы мүмкін екенін білген Джоди Фергустан өзінің қызын Дилді (Джей Дэвидсон) табуға уәде беруін сұрайды. Қылмыскерлердің талаптары орындалмай, мерзім біткен соң, Фергусқа Джодиді өлтіру үшін орманға алып кетуге бұйрық беріледі. Алайда Фергус оны атудың орнына Джоди қашып кетуді қалап, оны қуып шығады. Джоди жолға түсіп, британдық бронетранспортермен соқтығысып, қаза табады. Британдық армия ИРА бөлімшесіне шабуыл жасайды, ал Фергус жолдастары шабуылда қаза тапқан деп сеніп, қашып құтылуға тырысады. Ол "Джимми" деген лақап атымен Лондонға қашып барып, күндізгі жұмысшы ретінде жұмыс табады. Бірнеше айдан кейін Фергус Дильді шаштаразда кездестіреді. Ол оны гей-барға еріп барады, олар бармен Col (Джим Бродбент) арқылы араласады. Олар бір-бірімен қарым-қатынас жасайды, ал Фергус оған ғашық болады. Алайда, олар жақын қарым-қатынас жасамақ болғанда, Дил киімін шешіп, транссексуал екенін көрсетеді. Фергус, бастапқыда кері бұрылып, қатты жауап береді, Дилдің бетін ұрып, үйінен кетеді. Кейін ол Дилден кешірім сұрайды және олар татуласады. Сол уақытта Джуд қайта пайда болады және Фергусты британдық судьяға қарсы өлтіру туралы жоспарға көмектесуге мәжбүрлейді, оның ынтымақтастығын қамтамасыз ету үшін Дилге зиян келтіру қаупін қолданады. Фергус Дилге жақындауды жалғастырады, оны қорғау үшін Джодидің ескі крикет киімімен жігіт болып жамылып алады. ИРА миссиясына дейінгі түнде Дил мас болып, Фергус онымен бірге қалады. Ол Джодидің өліміне қатысы бар екенін мойындайды, бірақ Дил оның мас күйінде толық түсінбеген сияқты. Таңертең Дил Фергюсті шұлықпен ұстап, оны өлтіруді аяқтаудан сақтайды. Ашулы Магуайр судьяны атып өлтіреді, бірақ оны судьяның жансакшылар атып өлтіреді. Джуд, кек алу үшін, Дилдің пәтеріне қарумен кіреді, бірақ Дил оны жеңіп, Джодидің өліміне қатысы бар екенін білгеннен кейін оны өлтіреді. Дил Фергюсқа қаруды сілтейді, бірақ ақырында оны аяйды, Джоди оны өлтіруін қаламайтынын айтады. Фергус Дилдің өзін-өзі өлтіруіне жол бермей, оның қашып кетуіне мүмкіндік береді. Ол оның саусағының іздерін алып тастап, Джудты өлтіргенін мойнына алады. Бірнеше айдан кейін Дил Фергюсқа түрмеде келіп, оның неге кінәсін мойнына алғанын сұрайды. Ол: "Бір кісі айтқандай, менің табиғатымда осылай" деп жауап береді және Скорпион мен Жабақтың оқиғасын баяндайды.

At a rural Northern Irish fairground, a Provisional IRA volunteer named Fergus (Stephen Rea) and a unit of other IRA members, led by Peter Maguire (Adrian Dunbar), kidnap a British soldier named Jody (Forest Whitaker) after a female member of their unit, Jude (Miranda Richardson), lures Jody to a secluded area by promising sex. The unit intends to hold Jody until an imprisoned IRA member is released, and if their demands are not met within three days, he will be executed. As Fergus stands guard over Jody, the two begin to bond, and Jody shares the fable of the Scorpion and the Frog with him. Aware that he may not survive, Jody asks Fergus to promise to find his girlfriend Dil (Jaye Davidson). When the captors' deadline passes without their demands being met, Fergus is ordered to take Jody into the woods to kill him. However, instead of shooting him, Fergus chases Jody when he attempts to escape. As Jody flees, he runs into the road and is struck and killed by a British armoured personnel carrier. The British army attacks the IRA unit, and Fergus manages to escape, believing his companions have perished in the attack. He flees to London, assuming the alias "Jimmy" and finding work as a day labourer. A few months later, Fergus encounters Dil at a hair salon, where she works as a stylist. He follows her to a gay bar, and they flirt using the barman, Col (Jim Broadbent), as an intermediary. They develop a relationship, and Fergus falls in love with her. However, when they are about to become intimate, Dil undresses, revealing that Dil is transsexual. Fergus, initially repulsed, reacts severely, hitting Dil in the face and leaving her apartment. After some reflection, he apologizes to Dil in a note, and they reconcile. Around the same time, Jude reappears and coerces Fergus into helping with an assassination plot against a British judge, using the threat of harm to Dil to ensure his cooperation. Fergus continues to woo Dil, disguising her as a boy in Jody's old cricket uniform to protect her. The night before the IRA mission, Dil gets drunk and Fergus stays with her. He confesses his role in Jody's death, but Dil appears not to fully comprehend in her intoxicated state. In the morning, Dil restrains Fergus with stockings, preventing him from completing the assassination. An angry Maguire manages to shoot the judge, but he is shot and killed by the judge's bodyguards. Jude, seeking revenge, enters Dil's flat with a gun, but Dil manages to overpower her and shoots her dead after learning of her involvement in Jody's death. Dil then points the gun at Fergus but ultimately spares him, stating that Jody would not want her to kill him. Fergus prevents Dil from killing herself and allows her to escape. He wipes her fingerprints from the gun and takes the blame for Jude's murder. Months later, Dil visits Fergus in prison and asks why he took the fall for her. He responds, "As a man once said, it's in my nature," and begins to recount the story of the Scorpion and the Frog.

Өндіріс

Нил Джордан сценарийді алғаш рет 1980-жылдардың ортасында «Солдаттың әйелі» деген атаумен жазды, бірақ ұқсас фильм экранға шыққаннан кейін жобаны тоқтатты. 1931 жылы Франк О’Коннор жазған «Ұлттың қонақтары» атты әңгіме, онда ИРА сарбаздары өздері ұстап отырған ағылшын тұтқындарымен байланыс орнатады, бірақ соңында оларды өлтіруге мәжбүр болады, осы әңгіме сюжетке шабыт берді. Джордан 1990-жылдардың басында фильмді түсіруге тырысты, бірақ қаржы табу қиын болды. Дерек Джарман кейіннен Джорданды Джей Дэвидсонға ұсынды. Фильмде Дэвидсонның толық жалаңаштығы бар еді; ол Дильдің жыныстық мүшелері көрсетілген жатын бөлмесінде жалаңаш түсірілді. Фильм өндірісіне жеткілікті қаржы болмады, бұл стресті және тұрақсыз түсіру процесіне әкелді. Продюсерлер өндірісті жалғастыру үшін үнемі аз сомада ақша іздеді, ал жалақының тұрақсыздығы актерлер мен түсіру тобын наразы қылды. Костюм дизайнері Сэнди Пауэллдің жұмыс істеуге өте аз қаржысы болды, сондықтан ол Дэвидсонға фильмде кию үшін өзінің киімдерінен берді, себебі олардың өлшемдері бірдей болды. Фильмнің Лондон көріністерінің көп бөлігі Ист-Эндте, атап айтқанда Хокстон мен Спитальфилдсте түсірілді. Дильдің пәтері Хокстон алаңына қарап тұрған ғимаратта орналасқан, ал жақын жердегі Коронет көшесіндегі метроның сыртқы көрінісі сақталған. Фергустың пәтері мен Дильдің шаштараз залы екеуі де Спитальфилдсте орналасқан. Белгравиядағы Чешем көшесі судьяны өлтірген орын болды, ал бұрыштағы Лоундес Армс пабы қазір жабылып қойған. Сол кезде жаңа ғана құрылған Miramax Films киностудиясы фильмді АҚШ-та насияттауға шешім қабылдады, нәтижесінде фильм күтпеген сәттілікке ие болды. Есімде қалған жарнамалық кампания көрермендерден Дильдің жыныстық идентификациясына қатысты фильмнің «сырын» жарияламауды сұрап, көпшіліктің қызығушылығын ояртты. Джордан фильмнің табысының себебі американдық көрермендерге британдық-ирландтық саясаттың жақсы белгілі болмауы немесе мүлдем белгісіз болуында екенін айтты, олар «жыныстық саясат» деп аталатын нәрсе үшін фильмге ағылып келді. Фильм сыншылардың мақтауына ие болды және алты «Оскар» сыйлығына ұсынылды, оның ішінде «Үздік фильм», «Үздік монтаж», «Үздік актер» (Риа), «Үздік қосалқы актер» (Дэвидсон) және «Үздік режиссер» номинациялары бар. Сценарист-режиссер Джордан ақыры «Үздік түпнұсқа сценарий» номинациясында «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Фильм бүкіл әлемде, соның ішінде Ұлыбритания мен Ирландияда қайта экранға шықты.

Neil Jordan first drafted the screenplay in the mid 1980s under the title The Soldier's Wife, but shelved the project after a similar film was released. A 1931 short story by Frank O'Connor called Guests of the Nation, in which IRA soldiers develop a bond with their English captives, whom they are ultimately forced to kill, partly inspired the story. Jordan sought to begin production of the film in the early 1990s, but found it difficult to secure financing, Derek Jarman eventually referred Jordan to Jaye Davidson, The film included full frontal "male" nudity on Davidson's part; he was filmed nude in the notable bedroom scene in which Dil's sexual anatomy was revealed. The film went into production with an inadequate patchwork of funding, leading to a stressful and unstable filming process. The producers constantly searched for small amounts of money to keep the production going, and the unreliable pay left crew members disgruntled. Costume designer Sandy Powell had an extremely small budget to work with and ended up having to lend Davidson some of her own clothes to wear in the film, as the two happened to be the same size. The bulk of the film's London scenes were shot in the East End, specifically Hoxton and Spitalfields. Dil's flat is in a building facing onto Hoxton Square, with the exterior of the Metro on nearby Coronet Street. Fergus's flat and Dil's hair salon are both in Spitalfields. Chesham Street in Belgravia was the location for the assassination of the judge, with the now defunct Lowndes Arms pub just around the corner. The then fledgling film studio Miramax Films decided to promote the film in the U. S. where it became a sleeper hit. A memorable advertising campaign generated intense public curiosity by asking audiences not to reveal the film's "secret" regarding Dil's gender identity. Jordan also believed the film's success was a result of the film's British–Irish politics being either lesser known or completely unknown to American audiences, who flocked to the film for what Jordan called "the sexual politics". The film earned critical acclaim and was nominated for six Academy Awards, including Best Picture, Best Film Editing, Best Actor (Rea), Best Supporting Actor (Davidson) and Best Director. Writer director Jordan finally won the Academy Award for Best Original Screenplay. The film went on to success around the world, including re releases in Britain and Ireland.