Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Іс-әрекеттің тәуекелін оның әлеуетті пайдасына талдау
Analysis of the risk of an action to its potential benefits
Тәуекел мен пайда арақатынасы (немесе пайда-тәуекел арақатынасы) – бұл іс-әрекеттің тәуекелі мен оның әлеуетті пайдасының шамасының салыстырылуы. Тәуекел-пайда талдауы (немесе пайда-тәуекел талдауы) – тәуекел мен пайданы сандық тұрғыдан бағалауға және олардың арақатынасын анықтауға бағытталған талдау. Тәуекелді талдау адам факторына өте байланысты болуы мүмкін. Өмірімізде белгілі бір деңгейдегі тәуекел, белгілі бір пайдаға қол жеткізу үшін қажет деп есептеледі. Мысалы, автомобиль жүргізу көптеген адамдардың күнделікті қабылдайтын тәуекелі, себебі олар осы тәуекел тудыратын жағдайды басқару қабілеттерін бағалау арқылы оны азайтады. Адамдар қалаусыз тәуекелге (олар бақылай алмайтын тәуекелге) ұшырағанда, тәуекелден қашуды басты мақсат етеді. Мұндай жағдайларда, адамдар тәуекелдің ықтималдығын өздерінің бақылауындағы жағдайға қарағанда мың есе төмен болуын қажет етеді (ұшу мен автомобиль жүргізудегі тәуекелді қабылдаудағы кең таралған бұрыстылықтың көрнекті мысалы).
A risk–benefit ratio (or benefit risk ratio) is the ratio of the risk of an action to its potential benefits. Risk–benefit analysis (or benefit risk analysis) is analysis that seeks to quantify the risk and benefits and hence their ratio. Analyzing a risk can be heavily dependent on the human factor. A certain level of risk in our lives is accepted as necessary to achieve certain benefits. For example, driving an automobile is a risk many people take daily, also since it is mitigated by the controlling factor of their perception of their individual ability to manage the risk creating situation. When individuals are exposed to involuntary risk (a risk over which they have no control), they make risk aversion their primary goal. Under these circumstances, individuals require the probability of risk to be as much as one thousand times smaller than for the same situation under their perceived control (a notable example being the common bias in the perception of risk in flying vs. driving).
Медициналық зерттеулер
Зерттеу қатысушыларға минималды зияннан артық тәуекел тудырса, зерттеуші пайданың мөлшері тәуекел мөлшерінен анық басым екеніне көз жеткізуі керек. Тек қана жағдай жағымды тәуекел-пайда арақатынасы болғанда ғана зерттеу этикалық деп есептелуі мүмкін. Дүниежүзілік медициналық қауымдастық қабылдаған Хельсинки декларациясында биомедициналық зерттеулер мақсатының маңыздылығы қатысушыға төнетін тәуекелге пропорционал болмаса, заңды түрде жүзеге асырыла алмайды делінген. Хельсинки декларациясы және CONSORT мәлімдемесі жағдайға сай тәуекел мен пайда арақатынасын қатаң сақтауды талап етеді.
For research that involves more than minimal risk of harm to the subjects, the investigator must assure that the amount of benefit clearly outweighs the amount of risk. Only if there is a favorable risk–benefit ratio may a study be considered ethical. The Declaration of Helsinki, adopted by the World Medical Association, states that biomedical research cannot be done legitimately unless the importance of the objective is in proportion to the risk to the subject. The Helsinki Declaration and the CONSORT Statement stress a favorable risk–benefit ratio.