Кіріспе

1968 жылғы The Beatles әні, The Beatles әні

"Dear Prudence" – ағылшын рок-тобы The Beatles-тың 1968 жылғы қос альбомынан (сонымен қатар "Ақ альбом" деп те аталады). Ән Джон Леннон жазған және Леннон–Маккартни серіктестігіне жатқызылған. 1968 жылдың басында Үндістанға саяхат жасаған кезде Ришикеште жазылған бұл ән актриса Миа Фарроудың әпкесі Пруденс Фарроудың Махариши Махеш Йогимен бірге медитациямен шұғылдануынан шабыттанды. Пруденс медитация курсында өзін-өзі оқшаулап алғандықтан, Леннон мен Джордж Харрисон оны осы жағдайдан шығаруға тырысты, нәтижесінде Леннон осы әнді жазды. Леннон "Dear Prudence" әнін әнші-сазгер Донованнан үйренген саусақпен тарту (finger picking) гитара техникасын қолдана отырып жазды. Әннің мәтіні қарапайым, әдемі және табиғаттың сұлулығын жұртқа жеткізеді. The Beatles әнді 1968 жылдың тамыз айының соңында Trident Studios студиясында үш мүшелі құрамда жазды, себебі Ринго Старр Маккартнидің "Back in the U.S.S.R." әніндегі оның ойнауына қатысты сынға наразылық білдіріп, уақытша топтан кетіп қалған еді. Жазбаның соңғы нұсқасында Мал Эванс, Джеки Ломакс және Джон Маккартнидің де үлесі бар. Альбомдық жазбалардан бұрын Джордж Харрисонның Kinfauns үйінде жазылған әннің демо-нұсқасы кейіннен 2018 жылғы Super Deluxe басылымда жарық көрді. "Dear Prudence" әні музыка сыншыларынан жоғары баға алды, көптеген сыншылар әннің мәтіні мен топтың орындалуын жоғары бағалады. Леннон кейіннен осы әнді The Beatles тобының өзінің сүйікті әндерінің бірі деп атады. Әнді көптеген әртістер орындаған, олардың ішінде Джерри Гарсия тобы, Рамсей Льюис және Siouxsie and the Banshees бар, олардың нұсқасы 1983 жылы Ұлыбританиядағы хит-парадтың бестігіне енді.

Негізгі деректер мен ойлар

Әннің шабыты және айқын тақырыбы – актриса Миа Фароудың әпкесі Пруденс Фароу. Битлз тобы Үндістанға Махариши Махеш Йогидің Ришикеш қаласындағы ашрамында оқуға барған кезде екеуі де қатысқан. Фароу галлюциногенді ЛСД есірткісімен болған қатты жағдайдан кейін Трансценденталды медитациямен және Махаришидің ілімдерімен танысқан. 1968 жылдың басында Ришикеште болған кезде Фароу медитация жасауға аса ден қойды, бірнеше күн бойы үйінен шығудан бас тартты. Битлз тобының барлық мүшелерінен Фароу Джон Леннон мен Джордж Харрисонға ең жақын болды, олар Махариши тарапынан оның "командалық достары" ретінде тағайындалды. Леннон мен Харрисон бұл жауапкершілікті қабылдады, себебі олар бұрын медитациямен айналысудан бұрын ЛСД-мен тәжірибе жасаған. Екі музыканттан Фароуды оқшауланудан шығарып, курстағы басқа студенттермен қарым-қатынас жасауын қамтамасыз етуді сұрады. Осының нәтижесінде Леннон "Dear Prudence" әнін жазды. Ән мәтінінде Леннон Фароудан "көзін ашуын" және "көк аспанды көруін" сұрайды, оған "барлық нәрсенің бір бөлігі" екенін еске салады. Әнші-сазгер Донован: "Біз өз ішімізге терең бойладық, таңертең және кешке 20 минут ғана емес, бірнеше күн бойы терең психиканы зерттедік. Сондықтан Пруденс те терең ойға берілген, ал бұл [ән] Джонның 'Сен жақсысың ба?' деп сұрау тәсілі болды." деді.

Құрамы

Леннон "Dear Prudence" әнін гитарада саусақпен ойнау әдісін қолданып жазды, осы әдісті ол Донованнан үйренген, ол Битлзбен бірге Рышикешке Трансценденталды медитацияны оқуға келген еді. Бұл әдіс кейін Донованның айтуынша, "Картер отбасының саусақпен ойнау стилі" деп аталды. Автор Марк Херцгаард "Dear Prudence" әнін Леннонның туындыларына тән деп есептейді, себебі ол "өз бастауын асып түседі" және кең ауқымды хабарлама береді. Оның сөзіне қарағанда, әннің мәтіні Леннонның 1965 жылы "Nowhere Man" әнінде бірінші рет айтқан ойын дамытады: "Өмірден жасырма, күлімсіреуге себебің бар, оян және әлемнің үлкен жоспарында өз рөліңді атқар". Музыкалық сыншы Кеннет Вомак пікірінше, "Пруденс" – Ақ альбом үшін Битлз жасаған көптеген әдеби кейіпкерлердің бірі, сондай-ақ "Sexy Sadie" (Махаришині бейнелейді), "Bungalow Bill", "Rocky Raccoon" және олар Рышикеште болғанда жазған әндерінің аттарындағы басқа кейіпкерлер де бар. Ол осы кейіпкерлердің жиынтығын қос альбом аясында импрессионизм өнерімен салыстырады, онда әртүрлі элементтер біріктіріліп, біртұтас ән циклін құрайды. Музыкалық сыншы Тим Райли Фарроудың Леннонның мәтініне тигізген әсерін мойындайды, бірақ "ақырында бұл жыныстық ояну туралы ән, табиғи құмарлықтың керемет музыкалық аркамен шақырылған баурап алатын эйфориясы" дейді.

Эшердің бейнесі

"Dear Prudence" – 1968 жылдың мамыр айының соңында "The Beatles" тобы "Ақ альбомды" жазуға дайындалып жатқанда демо жазған 27 әннің бірі болды. Леннон акустикалық гитарада жеке орындаған ән Харрисонның үйінде, Суррейдегі Эшерде жазылды. Леннон өнер көрсетімі соңында қысқаша пікір білдіріп, әннің "[Ришикеште медитация курсын өткен қыз] туралы" екенін айтты. Герцгаард жазбаны сипаттағанда, Маккартни "Cuckoo!" деп сөз тігізгеннен кейін Леннон сарказммен: "Кім білген, ол Махариши Махеш Йогидің күтімінде толыққанды есінен шығады деп?" дейді. Дэвид Квантик өзінің "Революция: The Beatles-тің Ақ альбомының жасалуы" кітабында Леннонның айтуындағы "цинизм" олардың ұстазы Миа Фарроға қатысты жыныстық шабуыл жасады деген қауесеттерге байланысты Махаришиге деген көңілінің тоңғанын көрсетеді деп жазады. Ол Леннонның Пруденс эпизодын "Махаришиге қарсы бағытта" қайта қарастырғанын және "Dear Prudence" сондықтан "бастапқы мақсатынан толыққанды бөлініп кетті" деп қосады.

Студиялық жазба

The Beatles әнді 28-30 тамызда Лондонның Trident студиясында ресми түрде жазды. Бұл кезең топ ішіндегі шиеленіс пен жауыздыққа толы болды, бұл Ринго Старрдың Маккартнидің "Back in the U.S.S.R." әнін жазу кезінде уақытша топтан кетуіне себеп болды. 28 тамызда қалған үш Beatles "Dear Prudence" әнінің негізгі трегін аяқтады, ол Леннон мен Харрисонның түрлі гитаралық партияларынан тұрады. Әннің төртінші шумағы мен соңында Маккартнидің ұзартылған барабан соққысы және Харрисонның екі октавада орындалған көтеріңкі қарсы әуені бар, мұны автор Джонатан Гулд "он тактты барабан солосы" деп сипаттайды. Автор Иан Макдональдтың пікірінше, аранжировкадағы "ең құнды элемент" – Харрисонның "үнді" стиліндегі гитаралық партиялары.

Қабылдау және мұра

Apple Records 22 қарашада 1968 жылы The Beatles-ті шығарды, ал "Dear Prudence" қос LP-нің бірінші жағындағы екінші трек ретінде орналастырылды. Оның кіріспесі алдыңғы тректі аяқтаған реактивті ұшақтың қону дыбыстарымен біріктірілді, яғни "Back in the U.S.S.R." әнімен. The Beatles-тің 1967–1970 жылдардағы жинағының 2023 жылғы басылымында, біріктіру кесіліп қалдырылған, және трек бастапқы жазбаның басынан кейін күрт басталады, ән таза басталады, реактивті ұшақтың қону эффектісі жоқ. Альбом туралы заманауи пікірде Record Mirrors жазушысы былай деді: "Мені таң қалдырған екінші трек – ескі халықтық тырнақпен тартылған, ашық настройкадағы электр гитара. Джон "Dear Prudence" әнін орындайды, аспаптар көңілді тыныштықтан күркіреген қарқынға дейін астасқан күйде кіріп-шығады." The Beatles Diary журналында жақында жазған Питер Доггет, The Beatles-тің Старрсыз жазылған екі әнмен бастауын таңқаларлық деп атады. Ол сондай-ақ, Леннонның әнінің "дүние сұлулығының пантеистік көрінісін" қамтитын мазмұнды кеңейтуде, ол Ришикешке сапарынан келген "бірнеше оң пікірлердің бірі" болғанын айтты. Тим Райли оны "табиғат туралы маңызды Beatles әні" деп санайды және топтың бірлескен орындауын жоғары бағалайды. Ол Леннонның балалық шақ пен табиғат туралы жиі жазғанын, бірақ "ол бұл жерде басқа еш жерде естілмегендей, тыныш және ән салған нәрсеге құштар" екенін айтады. Бұл Леннонның ең жақсы әндерінің біріне жатады. Дэвид Квантик, Леннонның 1968 жылдың сәуірінде Махаришимен араздасқанын ескере отырып, "Dear Prudence" әнінің мәтіні "қосылуға немесе бас тартуға шақыру" болғанын жазады. Ол тректе "A Doll's House" фразасындағы мағынаға сәйкес келетін бір ерекшелік байқайды, бұл The Beatles үшін жоспарланған атау болған. Джулиан Леннон "Dear Prudence" әнін әкесінің жазған сүйікті әндерінің бірі деп атады. Леннон оны The Beatles тобының сүйікті әндерінің бірі ретінде таңдаған. Ән аукционда 19 500 долларға сатылды. 1978 жылы The Rutles тобының The Beatles тарихының пародияс "All You Need Is Cash" әні "Let's Be Natural" деп пародияланды. 2010 жылы Rolling Stone журналы "Dear Prudence" әнін "The Beatles' 100 Greatest Songs" тізімінде 63-орынға қойды. Mojo журналының 2006 жылы жасаған ұқсас тізімінде ән 44-орында болды. 1983 жылы ағылшын пост-панк тобы Siouxsie and the Banshees "Dear Prudence" әнінің кавер нұсқасын сингл ретінде шығарды. Сингл топ үшін қиын кезеңде жазылды; гитарист Джон МакГеох өзінің алкоголизм проблемасынан топтан кетіп, уақытша Cure тобының фронтмені Роберт Смитпен ауыстырылды. Сиукси Сиу былай түсіндірді: "Біз үшін бұл өте қарбалас кезең болды, тым көп жұмыс істедік. Біз тым белсенді болдық. Менің ойымша, бұл бір жылдан кейін салдарына жетті. Джон стрестен және тым көп жұмыс істегеннен ауруханаға түсті, сондықтан ол аздап қиналды. Роберт 1979 жылы да қатысқандай, екінші рет келіп, шоу жалғасты, гастрольдер өте қарқынды және шатастырды. Біз бірге Hyæna-ны жаздық, содан кейін ол да қиындыққа тап болды. Ол бұған төтеп бере алмады." Барабаншы Баджидің айтуынша, олар Смиттен басқа ақ альбомның барлық жанкүйерлері болды, және олар "Dear Prudence" әнін таңдады, өйткені ол білетін жалғыз ән болды. Басист Стивен Северин трек оған қатты ұнағанын еске алды, өйткені "Джон Леннонның нұсқасы аяқталмағандай сезіледі". Олар әнді 1983 жылдың шілдесінде Стокгольмдегі студияда жазды және оны Лондонның солтүстігіндегі Angel Recording Studios-та аяқтады, онда Смиттың қарындасы Джанет клавесин бөлігін қосты. Әннің бұл нұсқасы топтың Ұлыбританиядағы ең үлкен хиті болды, ол Ұлыбританияның сингл чартында 3-орынға жетті. Габор Сзабо; Бес баспалдақ (#66/49 АҚШ-та, #65 Канадада); Katfish, оның нұсқасы АҚШ-тың Billboard Hot 100 хит-парадында 53-орынды иеленді; және Лесли Уэст 1976 жылы. Сонымен қатар, Шон Леннон 1991 жылы шыққан жапондық CD-де Happy Birthday, John әнін қосты, ал Аланнис Морисетт 2001 жылы Леннонға арналған Come Together: A Night for John Lennon's Words and Music кешінде орындады. Гитарист Том Гэмбл 2021 жылы әнді соло гитараға аранжировкалады, ол Джон Леннонның 80 жылдық мерейтойына арналған шаралардың бір бөлігі болды.