Кіріспе

1969 жылы Билли Престонмен бірге The Beatles тобының синглы. The Beatles тобының "Get Back" әні, ағылшын рок-тобы The Beatles және Билли Престон орындауында, Пол Маккартни жазған, ал авторлық құқығы Леннон-Маккартни серіктестігіне тиесілі. Әуен алғаш рет 1969 жылдың 11 сәуірінде сингл ретінде жарық көрді және "The Beatles with Billy Preston" деп аталды. Бұл ән Джон Леннонның жетекші гитарист ретінде ең жарқын орындауының бірі. Әннің альбомдық нұсқасы әртүрлі микстейді қамтиды, оның кіріспесінде Пол Маккартни мен Джон Леннонның студиядағы әңгімесі бар, ол ән басталар алдында 20 секундқа созылады, сондай-ақ сингл нұсқасындағы кодадан айырылады және The Beatles тобының төбедегі концертінен алынған соңғы диалогпен аяқталады. Бұл нұсқа топ тарағаннан кейін жарық көрген "Let It Be" (1970) альбомының соңғы трегі болды. Кейіннен әннің бұл нұсқасы "1967–1970", "20 Greatest Hits", "Past Masters" және "1" жинақ альбомдарына енді. Сингл Ұлыбритания, АҚШ, Ирландия, Канада, Жаңа Зеландия, Нидерланды, Австралия, Франция, Батыс Германия, Мексика, Норвегия, Швейцария, Австрия және Бельгияда бірінші орынға шықты. Бұл The Beatles тобының өтініші бойынша басқа орындаушының есімін атаған жалғыз синглы болды. "Get Back" – The Beatles тобының АҚШ-та шыққан алғашқы толық стерео синглы. Ұлыбританияда The Beatles тобының синглдары келесі шығарылымға дейін, яғни "The Ballad of John and Yoko" әніне дейін моно форматта сақталды. Бұл сонымен қатар The Beatles тобының Ұлыбритания сингл тізімінде бірден бірінші орынға шыққан жалғыз синглы.

Музыкалық дамуы

"Get Back" Битлз тобының репертуарындағы ерекше ән, себебі оның эволюциясының әр сәті – бастапқы импровизациялық рифтен бастап, әртүрлі нұсқаларда араластырылуына дейін толыққанды құжатталған. Бұл туралы пираттық жазбаларда, кітаптарда, 1970 жылғы «Let It Be» деректі фильмінде және 2021 жылғы Питер Джексон түсірген «The Beatles: Get Back» деректі фильмінде айтылады. Әннің мелодиясы 1969 жылдың 7 қаңтарында Твикенхэм студиясындағы репетиция кезінде болған жаттығулар барысында туындаған. Маккартни Höfner бас-гитарасында басты рифтің ырғағы мен гармониясын анықтағаннан кейін, ән мәтініне бірнеше жолдар қосты, Джордж Харрисонның «Sour Milk Sea» әнінен алынған «Get back to the place you should be» деген сөздерді «Get back to where you once belonged» деп өңдеді. Маккартни бұрын, бірнеше айға дейін Джеки Ломакстің «Sour Milk Sea» әнін орындағанда бас-гитарада ойнаған болатын. 9 қаңтарда Маккартни «Get Back» әнінің жақсырақ дамыған нұсқасын топқа ұсынды, онда «Sweet Loretta» шумағы аяқталған түріне жақын болды. «Get Back» синглін жарнамалау мақсатындағы баспасөз хабарламасында Маккартни былай деп жазды: «Біз студияда отырдық, әуеден тудырдық, сол жерде сөздерді жаза бастадық, аяқтаған соң Apple Studios-та жаздырып, одан керемет ән жасадық». «Let It Be» әнінің басында Леннон әзілдеп: «Сүйкімді Лоретта Періш (Леннонның айтылуына байланысты көбінесе «толпақ» деп қате түсініледі), ол өзін тазалаушы деп ойлады, бірақ ол табақ болды» дегенді айтқанды естиміз. Әннің студиялық нұсқасы Леннонның «Топтың және өзімнің атынан алғыс айтқым келеді, біз кастингтен өттік деп үміттенемін» деген сөзімен аяқталады. (Ол бұл сөзді 1969 жылдың 30 қаңтарында Apple Studios төбесінде өткен концерттің соңында айтқан, бірақ Фил Спектор оны «Let It Be» альбомында шыққан «Get Back» әнінің студиялық нұсқасына қосып өңдеген). 1980 жылы «Playboy» журналына берген сұхбатында Леннон «Get Back» әнін «Lady Madonna» әнінің жақсырақ нұсқасы» деп сипаттады. «Білесіз бе, қайта жазылған ән сияқты». Леннон сондай-ақ «онда Йоко туралы жасырын мәселе бар» деді, Маккартни «Get back to where you once belonged» әнін орындаған сайын студияда Йоко Оноға қарағанын айтты.

Алғашқы наразылық әндері

Маккартни әнді топқа Твикенхэмдегі репетиция кезінде ұсынғанда, "Get Back" корусынан басқа, мәтіні көбінесе толық емес еді. Маккартни түрлі уақытша мәтіндерді импровизациялап, осылайша "No Pakistanis" нұсқасын жасады, ол "The Beatles" фольклорында белгілі болды. Бұл нұсқа парламент депутаты (MP) Энох Пауэллдің иммигранттарға қарсы көзқарастарын пародизациялады, оның нәсілдік шиеленіске толы сөздері, әсіресе "Қан өзендері" сөйлегені, жақында көптеген БАҚ назарын аударды. Мәтін АҚШ және Ұлыбританиядағы иммигранттарға қатысты көзқарастарды қамтыды: "АҚШ-та пуэрторикалықтардың қажеті жоқ"; және "Пакистандықтар халықтың жұмыстарын тартып ала береді" деген сөздер айтылды, бірақ бұл мәтін иммигранттарға деген предубиениешілдікті пародизациялау және сынау мақсатында жазылған. Содан кейін сол сессияда иммиграция тақырыбы тағы да көтерілді, бұл "Commonwealth" деп аталған импровизациялық джем-сессияда орын алды. Мәтінде "Өз Ұлт Достастығыңызға оралып кеткеніңіз жақсы" деген жол бар еді.

Жазулар мен пост-өндірістік жұмыстар

Билли Престон, Битлз тобының ескі досы, Англияда бірнеше теледидар бағдарламасына қатысты. 22 қаңтарда ол Битлз тобымен бірге клавиатурада ойнады. Престонның Fender Rhodes электр фортепианосында орындауымен топ 23 қаңтарда шамамен он рет жазба жасады. Олар 27 қаңтарда "Get Back" әнін жетілдіруге күш салып, шамамен 14 рет жазды. Осы кезде әнге жалған аяқталу және қайталау кодисы қосылды. Көптеген тырысқаннан кейін, топ бірнеше ескі әндерді орындап, содан кейін "Get Back" әнін соңғы рет жазуға қайта оралды. Бұл орындалу (Take 11) ең жақсысы деп есептелді: ол музыкалық тұрғыдан дұрыс және қатесіз болды, ән қайтадан басталмай аяқталды. Сессия таспасында Джордж Харрисон: "[Б]із соңғы бөлікті жіберіп алдық"; осы нұсқасы Let It Be Naked альбомында естіледі. 28 қаңтарда топ өткен күнгі орындалуды қайта жасауға тырысып, кодисы бар бірнеше жаңа жазба жасады. Бұл жазбалар жақсы болғанымен, алдыңғы күнгі ең жақсы жазбалардың сапасына жете алмады. "Get Back" әнінің жарыққа шыққан нұсқаларында Пауль Маккартни – жетекші вокал және бас; Джон Леннон – жетекші гитара және қосымша вокал; Джордж Харрисон – ритм-гитара; Ринго Старр – барабан; және Билли Престон – электр фортепиано орындады. Харрисон, әдеттегі жетекші гитарист, 10 қаңтарда топтан уақытша шығып кеткендіктен, Леннон жетекші гитара бөлігін жасап, жазбаларда орындады. The Beatles компаниясы 4 сәуірде Джефф Джарретт ремиксімен EMI компаниясына моно ремикс жасады. The Beatles бұл ремикстен қанағаттанбады, ал 7 сәуірде Маккартни мен Глин Джонс Olympic Studios-та жаңа ремикстер жасады. Олар 27 қаңтардағы әннің негізгі бөлігінің ең жақсы жазбасын (Take 11) және 28 қаңтардағы 'ең жақсы кодисын' пайдаланып, өңделген нұсқа жасады. Бұл өңдеу өте дәл болды, сондықтан ол үздіксіз жазба сияқты естілді, Битлз ұзақ уақыттан бері армандаған аяқталуға жетті. Бұл студиялық айла-шарғысыз тікелей орындау тұжырымдамасынан айырмашылық болды, бірақ салыстырмалы түрде шағын және Let It Be Naked альбомындағы нұсқаның сәл кенеттен аяқталуынан сақтады. The Beatles "Get Back" әнін (альбомдағы басқа әндермен бірге) 1969 жылдың 30 қаңтарында Лондонның Савилл Роу көшесіндегі Apple Studios төбесінде өткен концерттік қойылымның бөлігі ретінде орындады, оның өңделген нұсқасы "Let It Be" фильміне енгізілді. "Get Back" әні үш рет орындалды. Үшінші орындалу, үйдің төбесіндегі концерттің соңы болды, Битлз полиция тарапынан тоқтатылды, олар жақын жердегі кеңселерден шағымдар алды. Полиция Мал Эванспен сөйлескеннен кейін, ол Леннон мен Харрисонның күшейткіштерін өшірді, бірақ Харрисон оларды қайта қосып, әнді аяқтауды талап етті. Маккартни: "Сіздер қайтадан үйдің төбесінде ойнап жүрсіздер, бұл жақсы емес, сіздер білесіздер, сіздердің аналарыңыз ашуланып, сіздерді тұтқындататынын ұнатпайды! Артқа қайтыңыз!" "Get Back" әнінің үшінші сахналық орындалуы Anthology 3 альбомында қол жетімді: бұл Битлз тобының соңғы тікелей орындалуы. "Get Back" әнінің соңғы сахналық орындалуының соңында көрермендер қол шапалақтап, Маккартни Морин Старкидің ынтасымен "Рахмет, Мо" деді. Леннон қосты: "Біздің және топтың атынан рахмет айтамын және біз сынақтан өттік деп үміттенемін". Спектор 27 қаңтардағы мастер-жазбаның алдындағы сөздерді пайдаланып, осы пікірлерді өңдеп, альбомдық нұсқаның синглден өзгеше болуын қамтамасыз етті. Стерео сингл нұсқасы және "Don't Let Me Down" B-жағы – Старрдың барабан жиынтығын шынайы стереода, сол және оң арналарда араластырған алғашқы Битлз жазбалары болды. Бұл сол кездегі жаңа 8 тректі жазу технологиясын пайдаланды және монодан стереоның танымалдылығының артуының нәтижесі болды. Бұл әдісті қолданған жалғыз Битлз трегі – "The End" Abbey Road альбомы.

Бір нұсқа

1969 жылғы 11 сәуірде Apple Records "Get Back" әнін Ұлыбританияда "Don't Let Me Down" әнімен бірге, B-жағында сингл ретінде жариялады. Сингл 23 сәуірде хит-парадқа еніп, 17 апта бойы No. 1 орында тұрды. Бұл Beatles тобының британдық синглдар тізіміне бірден көшкен алғашқы синглы болды. АҚШ-та "Get Back" 10 мамыр күні аяқталған аптада Billboard Hot 100 хит-парадында 12 апталық саяхатын бастады. Ән хит-парадқа енгеннен кейін екі апта өткен соң, ол No. 1 орынға көтеріліп, бес апта бойы сол деңгейде қалды. "Get Back" Billboard тізімінде топтың 17-ші No. 1 әні болды, бұл бұрынғы рекордты ұстаған Элвис Преслинің көрсеткішімен теңесті. Ұлыбританияда да, АҚШ-та да синглді Apple шығарды, бірақ EMI келісімшарт бойынша әнге құқықтарды сақтап қалды. "Get Back/Don't Let Me Down" әнін "The Beatles with Billy Preston" деп атап көрсеткен Beatles тобының жалғыз синглы осы болды. Apple де, Capitol Records та синглге арналған суретті мұқаба жасаған жоқ – ол қара түсті мұқабада, әдемі қаріппен жазылған "The Beatles on Apple" деген жазумен ғана шықты. Apple әннің жарыққа шығуымен бірге "The Beatles as Nature Intended" слоганымен топтың суретін көрсеткен баспа жарнамалық кампаниясын іске қосты, бұл "Get Back" әнінің дыбысы топтың ертерек кезеңдеріне ұқсас екенін білдірді. Әннің сингл нұсқасында кең камералық реверберация әсері және жалған аяқталудан кейін кода бар, онда "Лоретта, қайтып кел / Анаң сені күтіп отыр / Биік өкшелі туфлі киіп / Төмен мойынды свитермен / Лоретта, үйге қайтып кел" деген сөздер айтылады. Бұл альбомдық нұсқада жоқ; сингл нұсқасы алғаш рет үш жылдан кейін, 1967–1970 жинағында LP форматында жарық көрді. Бұл нұсқа 20 Greatest Hits, Past Masters және 1 альбомдарында да пайда болды. Ол сондай-ақ 1969 жылдың күзінде шығуы жоспарланған Get Back альбомының бастапқы құрамына енді. Ұлыбритания мен Еуропада "Get Back/Don't Let Me Down" Beatles тобының моно форматта шыққан соңғы синглы болды, бірақ АҚШ-та сингл стерео форматта жарық көрді. Бұл 1969 жылы күшейіп келе жатқан "тек стерео" қозғалысының аясында Beatles тобының нағыз стерео форматта шыққан алғашқы синглы болды. Екі нұсқада да Леннонның жетекші гитарасы сол жақ каналда, ал Харрисонның ырғақты гитарасы оң жақ каналда дыбысталады. Сингл 1960 жылдардың соңында Americom компаниясымен бірлесіп, Apple және Capitol арқылы PocketDisc эксперименталды форматында да жарық көрді.

Бұл болсын нұсқасы

Фил Спектор "Get Back" әнін ремикске түсіргенде, оны сингл ретінде шыққан нұсқадан өзгеше етуді қалады, бірақ екі нұсқа да бір түсірілімнен алынған болатын. Жарық көрмеген "Get Back" альбомдарында студиядағы әңгімелердің фрагменттері тіркелген, осылайша жазбаға тікелей эфирдегі атмосфера қосылған. Осыған орай, Спектор 27 қаңтарда түсірілімге дейін жазылған студиялық әңгіменің бір бөлігін алды, оны 27 қаңтарда жазылған түпкі нұсқаның басына біртіндеп қосты, ал 28 қаңтарда жазылған коданды алып тастады. Оның орнына, Маккартни мен Леннонның үйдің шатырындағы концерт аяқталғаннан кейінгі сөздерін қосты. Бұл сингл мен альбомдық нұсқалардың әртүрлі түсірілімдерден алынған сияқты әсерін тудырды. Бұл ремиксте синглдегі дыбыс қайтарылу эффектісі де қолданылмады.

"Бұл болсын" - жалаңаш нұсқасы

2003 жылы "Get Back" әні "Let It Be Naked" альбомында қайта жарық көрді, оны тәуелсіз продюсерлер Пол Маккартни мен Ринго Старр, сондай-ақ Джон Леннон мен Джордж Харрисонның жұбайларының қолдауымен ремикстеді. "Get Back" әнінің "Naked" нұсқасы – 1969 жылғы 27 қаңтарда жазылған, сингл және альбомдық нұсқаларында қолданылған материалдың ремиксі. Онда келесі күні жазылған ко́дасы, сондай-ақ студиядағы және шатырдағы концерттен алынған диалогтар альбомдық нұсқасына қосылмады. Бұл ремиксте синглдегі дыбыс қайтарылу эффектісі де жойылды, ән соңғы "ууу" дыбысынан бұрын бірден тоқтатылады. Apple компаниясы 2003 жылы осы альбомды насихаттау мақсатында әннің "Let It Be Naked" нұсқасы үшін арнайы музыкалық бейнеролик дайындады. Бұл бейнеролик топтың архивтік кадрларымен, Билли Престон, Джордж Мартин және басқа да музыканттардың түсірілімдерінен монтаждалған.

Махаббат нұсқасы

2006 жылы Джордж Мартин мен оның ұлы Джайлс жасаған "Get Back" әнінің жаңа араластырылған нұсқасы Love альбомына қосылды. Бұл нұсқаға "A Hard Day's Night" (кіріспе аккорды), "A Day in the Life" (импровизацияланған оркестрлік крещендосы), "The End" (Ринго Старрдың барабан солосы, Пол Маккартнидің екінші гитара солосы және Джон Леннонның соңғы гитара солосы) мен "Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band (Reprise)" (1-ші нұсқаның барабанмен кіріспесі) элементтері енгізілген. Дегенмен, бұл туындыда бірнеше өңдеулер бар, оның ішінде ұзартылған кіріспе, ал екінші шумақ толығымен жойылған.

Битлз: Get Back нұсқалары

Universal Music "Let It Be" әнінің 50 жылдығына арналған және 2021 жылғы "Get Back" деректі мини-сериалын насихаттау үшін жазу студиясынан алынған 8-ші нұсқасын жариялады. Бұл нұсқада Маккартни көпір бөлігінде басқаша сөздерді қосып айтады, оны "Сағат беске шақырды, анаң сен үшін шай дайындады" деген сөздермен бастайды. 1969 жылғы 30 қаңтардағы импровизациялық шатыр концертінде топ әнді үш рет орындағандықтан, осы үш нұсқа да мини-сериалдың соңғы бөлімінде толық көлемде көрсетіледі. Шатыр концертінің 3-ші нұсқасы 1996 жылы "Anthology 3" жинағында жарық көрді, ал алғашқы екеуі 2022 жылдың қаңтарында жарияланды.

Маккартнидің тікелей концерттері

Маккартни 2009 жылдың 15 шілдесінде Дэвид Леттерменнің кешкі шоуында "Get Back" әнін орындады. Леттерменнің шоуы Эд Салливан театрында түсірілді, бұл театр 1964 және 1965 жылдары "Эд Салливан шоуында" The Beatles тобының өнер көрсетулерін қабылдаған. Алайда Маккартни сахнада орындаған жоқ. Оның орнына ол Бродвей көшесіне қарап тұрған театрдың төбесінде орындады. Орындауға дейін Леттерман Маккартниден бұрын-соңды маризада ойнаған ба деп сұрады. "Мен төбеде орындадым", - деп жауап берді Маккартни, бұл 1969 жылы Лондонның Apple Corps ғимаратының үстінде өткен The Beatles концертіне сілтеме жасады. Маккартни 2010 жылдың 11 желтоқсанында "Saturday Night Live" бағдарламасында да осы әнді қосымша нөмір ретінде орындады. Бұл орындау шоу үшін ерекше болды, себебі Маккартни музыкалық қонақтар орындайтын екі стандартты әнді орындағаннан кейін үшінші әнді ("A Day in the Life" / "Give Peace a Chance") орындады. Шоудың әдеттегі аяқталуында, жүргізуші Пол Радд актерлерге алғыс айтқанда, Маккартни "Get Back" әнімен сахнаға қайта оралды, бірақ эфир уақыт шектеулеріне байланысты толық көрсетілмеді. Маккартни бұл әнді 1989/1990 жылдарғы әлемдік турнесі барысында орындады, және ол толық нұсқасы мен таңдаулы әндерінен құралған келесі тікелей концерттік альбомы "Tripping the Live Fantastic" (1990) альбомында жарық көрді. 2009 жылы оның бір орындауы "Good Evening New York City" альбомына енді. 2005 жылы ән оның Супер Боулдың бірінші тайм шоуының бір бөлігі болды. Маккартни мен Foo Fighters тобы 2021 жылғы Рок-н-ролл даңқы залының салтанатты жиынында осы әнді орындады.

Белгілі мұқаба нұсқалары

Род Стюарт 1976 жылы «All This and World War II» музыкалық деректі фильмінде әнді орындады. Ән жеке таспа ретінде шығарылып, Ұлыбритания хит-парадында 11-орынға жетті. Билли Престон (алғашқы нұсқада Rhodes фортепианосында орындаған), «Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band» фильмінде ойнады және «Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band: Оригиналды фильм саундтрегі» (Әртүрлі орындаушылар, 1978) альбомында жарық көрді. Ол Billboard Hot 100 хит-парадында 86-орынға ие болды. Стив Уэринер 1995 жылы Beatles-ке арналған құрмет альбомы «Come Together: America Salutes the Beatles» үшін әнді орындады. Уэринердің нұсқасы Billboard Hot Country Singles & Tracks хит-парадында 72-орынға жетті.

Мәдени сілтемелер

2007 жылы Джули Таймор режиссерлік еткен «Across the Universe» фильмінде кейіпкерлердің көпшілігі The Beatles әндерінің мәтінінен алынған есімдермен аталады. Маңызды кейіпкерлердің бірі – Джоджо, оны Мартин Лютер Маккой сомдады. 2010 жылдың ақпан айында NBC телеарнасы Джей Леноның «The Tonight Show with Jay Leno» бағдарламасына 23:35 уақыт белдеуіне оралуын жарнамалау үшін осы әннің кавер нұсқасын пайдаланды. Хирохико Аракидің 1987 жылғы «JoJo’s Bizarre Adventure» мангасы, әсіресе бірінші бөлімнің басты кейіпкері Джонатан Джоэстарды жасау үшін осы әннен шабыттанған болуы мүмкін, ол бастапқыда жалғыз өмір сүргенімен, саяхаты барысында достар табады. Сериалдың үшінші бөлімі «Жұлдызды шаң жорығы» соңында Джозеф Джоэстар өзінің Walkman-і арқылы осы әнді тыңдап отырғаны көрінеді.