Кіріспе

Ұлыбританияда дінге қарсы сөз айтқаны үшін өлім жазасына кесілген соңғы адам (1697 жылы қайтыс болды) Томас Эйкенхед (28 наурыз 1676 – 8 қаңтар 1697 күндері шайылған), отбасының төртінші баласы және тұңғыш ұлы. Оның үш үлкен қарындасы (Джонет, Кэтрин және Маргарет) оның тууына дейін кемінде біреуі, мүмкін екі еуі қайтыс болған.

Қылмыстық іс

Эдинбург университетінде оқып жүрген кезінде ол достарымен дін туралы пікір алысып, кем дегенде бес досының куәліктері айыптау негізіне алынды. Айкенхедке 1696 жылдың желтоқсан айында айып тағылды. Айыптамада мыналар жазылған: Айыпталушы әңгімелерде теологияның жаман ойдан туған ақылсыздық екенін, оның ішінара философтардың моральдық ұстанымдарынан, ішінара поэзиялық қиялдар мен арсыз ойлардан құралғанын бірнеше рет айтқан; Ол қасиетті кітаптарды, әсіресе Ескі Ғидатты Езраның ертегілері деп атап, осылайша Езоп ертегілеріне құрметсіздік көрсеткен; Ол Мәсіхті қаралап, Оның Мысырда сиқыр өнерін үйренгенін, соның арқасында «ғажайаты» деп аталатын әрекеттер жасағанын айтқан; Жаңа Ғидатты алдамшы Мәсіхтің тарихы деп атаған; Мұсаны жақсы суретші және саясаткер деп бағалаған; Мұхаммедті Мәсіхтен жоғары қойған; Қасиетті кітаптардың ақылға сыймас, мағынасыз және қайшылыққа толы екенін айтып, әлемнің оларға осы уақытқа дейін алданып келуіне таңырқанған; Үштік құпиясын сынауға лайық емес деп есептеп, Мәсіхтің денеге кіруін қысыммен мойын бұруға келмейтін нәрсе деп мазақтаған.

Көркем шығармаларда

Томас Эйкенхедтің ісі Дилис Роуздың "Айтуға келмейтін" (2017 ж.) романына ой салуға түрткі болды. Айкенхед Хизер Ричардсонның "Күмәнді Томас" (2017) романындағы маңызды кейіпкер ретінде бейнеленеді.