Қасқырларды аулау тарихы

Кіріспе

Адамдардың қасқырларды аулау практикасы. Қасқыр аулау – адамдардың қасқырларды аулауы.

Қасқырлар көбінесе ойын-сауық үшін, терілері үшін, мал қорғау мақсатында және сирек жағдайларда адамдардың қауіпсіздігі үшін ауланады. Қасқырларға 8000-10000 жыл бұрын, неолиттік қауымдардың малдарына алғашқы қауіп туған кезден бері белсенді түрде аң ауы жүргізілген.

Еуропа мен Ресей

Біздің заманымыздан бұрынғы VI ғасырда, бірінші қасқырға ақшалай сыйлық тағайындалған кезде Афинылық Солон кез келген еркек қасқырды өлтірген аңшыға бес күміс драхма, ал әрбір ұрғашысына біреуін ұсынды. Ежелгі Римде қасқырларға қарағанда басқа ірі жыртқыштарға басқаша қатынас жасалған. Римдіктер қасқырларға қасақана зиян келтірмеген сияқты. Мысалы, олар ойын үшін ауланбаған (тек жайылымдағы малды қорғау үшін ғана), және олар да ареналарда көрсетілмеген. Қасқырдың ерекше статусы ұлттық идеологияға емес, римдіктер үшін қасқырдың діни маңыздылығына байланысты болды.

Британ аралдары

950 жылы Англияда король Ательстан Уэльс королі Хайвел Ддаға жыл сайын 300 қасқыр терісін салық ретінде салды, бұл талап Нормандтар Англияны басып алғанға дейін күшінде болды. Сол кезде көптеген қылмыскерлер өлім жазасынан гөрі, жыл сайын белгілі бір мөлшерде қасқыр тілі тапсыруға міндеттелді. Норман патшалары (1066-1154 жылдары билік еткен) қасқыр аулаушылар ретінде қызметкерлерді жұмысқа алды, және олардың көптегені осы міндетті орындаған жағдайда жер алды. Вильгельм Жеңімпаз Роберт де Умфравиллге Нортумберлендтегі Риддсдейл иелігін берді, оның шарты – сол жерді жаулардан және қасқырлардан қорғауы керек еді. Король Джон екі қасқырды ұстаған әркімге 10 шиллинг сыйлық тағайындады. Алайда, халық арасында кең таралған әңгімелерде 1743 жылы Морейширдегі Финдхорн аңғарындағы Палл-а-Хрокейндегі Маккуин есімді қарт соңғы қасқырды өлтіргені айтылады. Ирландияның 17 ғасырдың бірінші жартысындағы қасқырлардың саны кемінде 400-ге жететін, ал кейде 1000-ға дейін баратын. Ирландиялықтар қасқырларды аулағанмен, құжаттардан олардың ағылшындар сияқты қасқырларды құрту қажеттігін сезбегені анық көрінеді. Қасқырлар қауіпті жануарлар ретінде қарастырылса да, олар Ирландия ландшафтының бір бөлігі саналды. Оливер Кромвельдің үкіметі Ирландияны басып алғаннан кейін (1649-1653) белгіленген сыйлықтар мен сыйақылар Ирландияға, әсіресе Англиядан бірнеше кәсіби қасқыр аулаушыларды әкелді. Саяси жағдайды ескеретін болсақ, қарулы ирландтардың елді аралап қасқырларды аулауы қауіпті болар еді, себебі ирландтар мен жаңа ағылшын қоныс аударушылары арасындағы қақтығыс жалғасып жатқандықтан, ағылшын билігі өз халқының қасқыр мәселесімен айналысуын қауіпсіз деп санады. Қасқырлар Ирландияда 18 ғасырдың соңында, көбінесе 1786 жылы жойылды.

Батыс және Орталық Еуропа

9 ғасырда Францияда Шарль Ұлы корольдік қаржымен қамтамасыз етілген люпарийлер деп аталатын элиталық корпус құрды, оның мақсаты – орта ғасырлардағы Францияда қасқырлар популяциясын бақылау. Лупарийлер Францияда қасқырлардың алғашқы азаюына жауапты болды, олар кейінгі ғасырларда қырып тасталды. Бүгінде люпарий лауазымы «Жәбірленуші Рояль» деп белгілі. Италияда қасқырларды аулау үшін сыйлық XII-XIII ғасырларда және 1950 жылдарға дейін төленді. 14-19 ғасырлар аралығында 600 қасқыр ауланғаны туралы мәліметтер бар. Қаза тапқан қасқырды билік органдарына міндетті түрде тапсыру қажет болды. Билік өкілдері ұсынылған жануар туралы нақты куәлік беруі керек еді (жынысы, салмағы, өлшемдері, түсі, шамамен жасы және т.б.), сондай-ақ, құтыру ауруының белгілерін анықтау қажет болды. Кейін қасқырдың аяғы кесіліп, құлақтары балауызбен жабылып, олжаның басқа жерге әкетілуіне жол берілмеді. Алдамшылықтың бір ғана жағдайы 1834 жылы тіркелді, ол тұтқындаумен жазаланды. Италиялық қасқыр аулаушылар француз әріптестерінің ұйымдастырылуы мен жігерлілігіне ие болған жоқ, себебі олар арнайы аң аулау топтарын құрмады. 19 ғасырда қасқырлар Альпі тауларынан жойылды, бірақ олар түбетейде толыққанды жойылған жоқ. 19 ғасырдағы Испанияда Астурия княздығы 1816 жылдың наурыз және желтоқсан аралығында 76 ересек және 414 жас қасқырды өлтіргені үшін 160 реаль және жас қасқыр үшін 32 реаль сыйлық төлеген заң қабылдады. Қасқыр аулау жергілікті халық үшін маңызды табыс көзі болды, лоберо немесе қасқыр аулаушы – аудандағы құрметті тұлға саналды. 1856 жылғы брошюрада венгр ұлтшыл эмигрант Истван Тюрр өзінің еліндегі Габсбургтер билігіне қарсы көптеген наразылықтарының арасында: «Венгрияда аң аулау еркіндігі шектеліп, барлық қару-жарақ тәркіленгеннен кейін жабайы аңдар көбейді, егістіктерге, малға және құстарға зор зиян келтірді, қасқырлар ауылдарға ғана емес, қалаларға да кіріп, қорқынышты қарақшылықтар жасап, тіпті адамдарға да шабуыл жасайды. Үкімет тағайындаған аудандық аңшылардың саны оларды жоюға жеткіліксіз; және мемлекеттік қызметкерлерге деген жалпы наразылық, олардың мажар еместігіне байланысты, жер иелері оларға өздерінің жерлерінде аң аулауға рұқсат бермейді. Осы аңшылардың бірі маған бір ақсүйек адам, оның орманндағы қасқырларды өлтіруге рұқсат сұрағанда, «Жоқ, мырза! Қасқырлар маған тиесілі, үкіметке емес» деген жауап бергенін айтты. Хорватияда 1986 жылдан 2004 жылға дейін 115 қасқырдың өлімі тіркелді, оның 54% атудан болды. Осы кезеңде табылған қасқырлардың саны жылына 0-ден 15-ке дейін ауысты. Ең төменгі өлтіру көрсеткіші 1980-ші жылдардың соңы мен 1990-шы жылдардың басында тіркелді, бұл Хорватияның Тәуелсіздік соғысының басталуымен сәйкес келді.

In 9th century France, Charlemagne founded an elite corps of crown funded officials called luparii, whose purpose was to control wolf populations in France during the Middle Ages. Luparii were responsible for the initial reduction of wolf populations in France, which would become decimated in later centuries. The office of luparius is today known as the Wolfcatcher Royal. Wolf bounties were regularly paid in Italy during the 12th and 13th centuries and as recently as the 1950s. 600 wolves are recorded to have been bountied between the 14th and 19th centuries. Presentation of the killed wolf to the authorities was obligatory. The authorities had to give an accurate testimony with a description of the presented animal (gender, weight, measurements, color, estimated age, etc.) and the symptomatic ascertainment of any rabies infection. The wolf's paw was then amputated and/or its ears were sealed in wax in order to avoid the spoils being represented elsewhere. Only one case of fraud occurred, in 1834, which was punished by arrest. Italian wolf hunters lacked the organisation or determination of their French counterparts, having not formed any special hunting teams. Wolves were exterminated from the Alps in the 19th century, though they were never fully exterminated in the peninsula. In 19th century Spain, the Principality of Asturias passed an act between March and December 1816 paying out bounties for the death of 76 adult and 414 young wolves at 160 reales for an adult wolf and 32 for a wolf cub. The hunting of wolves represented a considerable source of wealth for local populations, with the lobero or wolf hunter being a respected county figure. In an 1856 brochure, the Hungarian nationalist exile István Türr noted, among many other grievances against Habsburg rule in his country, that "Since the restriction of the liberty of hunting and the seizure of all arms in Hungary, wild beasts have so multiplied, that, besides an enormous damage done to the crops, the flocks, and the poultry, the wolves venture, not only into villages, but into the very towns, and besides doing fearful depredations, attack even people. The number of italic=no (district huntsmen appointed by the government) is not sufficient to destroy them; arid in consequence of the universal dislike to public functionaries, increased still more by the circumstance that they are not Hungarians, the landed proprietors do not allow them to hunt on their grounds. One of these huntsmen told me that a nobleman, being requested to allow him to kill some wolves which were in his forest, refused by saying, "No, sir! the wolves belong to me, not to the
government." In Croatia, between 1986 and 2004, 115 wolf deaths were recorded, of which 54% were due to shooting. During that period, the number of dead wolves found ranged from 0 to 15 annually. The lowest kill rates occurred in the late 1980s and early 1990s, coinciding with the start of the Croatian War of Independence.

Солтүстік және Шығыс Еуропа

Швед корольдері Магнус Эриксон мен Бавариялық Кристофер қасқыр аулауды азаматтық борыш деп жариялады, тек дін қызметкерлері, приходтық хатшылар және жерсіз әйелдер босатылды. Швецияның алғашқы қасқыр сыйақысы 1647 жылы тағайындалды. 1734 жылдан бастап сыйақылар Швеция Корольдігінің жаңа заңдарында күшінде болды. Самилердің жүздеген өкілдері бұғыларын қорғау үшін қасқырларды өлтірді. 1960 жылдары қасқырлардың саны аң аулауда қолданылатын қар көліктерінің пайда болуымен күрт азайды. Швециядағы соңғы қасқыр 1966 жылы өлтірілді, содан кейін түр заңмен қорғалатын болып жарияланды және аймақты қайта мекендеді. Коммунистік Румынияда 1955-1965 жылдар аралығында 2800-ге жуық қасқыр өлтірілді. Патшалық Ресейде 1861 жылғы эмансипациялық реформаға дейін қасқыр аулауды тек қана рұқсат етілген қару ұстаушылар, әдетте полиция, әскерлер, бай жер иелері немесе ақсүйектер жүргізді. Мал мен адамдарға шабуылдардың жиілігін білгеннен кейін, Ішкі істер министрлігі Батыс Еуропаға агенттерді жіберіп, ондағы адамдар қасқыр мәселесін қалай шешкенін білуге тырысты. Қайтып келгеннен кейін, Ішкі істер министрлігі 1846 жылы қасқырлармен күресу жоспарын жасады, ол қасқырларға сыйақы тағайындау және мемлекеттік аңшыларды тағайындауды қамтыды. Әрбір аңшыға бір ауданда аң аулау құқығы берілді, ал үлкен аумақтарда бірнеше аудан берілді. Аңшылар еркек қасқырдың әрбір басына 3 рубль, ал әрбір күшікке 1,5 рубль алды, ал құйрық дәлел ретінде ұсынылды. Әрбір аңшы жылына 15 ересек қасқыр мен 30 күшік өлтірген жағдайда жылына 60 рубль жалақы алды. Алайда, шаруа аңшыларына сирек ақы төленді, себебі жемқор шенеуніктер ақшаны ұрлап алып отырды. 1858 жылы Орталық Ресейдегі миллионнан астам қасқыр үшін 1 250 000 доллар төленгеннен кейін, шенеуніктер күдікке түсіп, кейбір аңшылар қасқыр терісін арзанға сатып алып, оларды кесіп, билерге қасқырдың құйрығы ретінде ұсынғанын анықтады. 19 ғасырдың соңында орыс аңшылық қоғамдары қасқырларға қарсы белсенді науқанды бастады. 1897 жылы Мәскеу аңшылық қоғамының мүшелері алғашқы 1000 қасқырды өлтірді, бірақ сол кезде кәсіби қасқыр аулаушылардың саны өте аз болды. Бұрынғы крепостнойлар 1861 жылы бостандық алғаннан кейін қасқыр аулауды бастады, бірақ көбінесе сәтті болмады, себебі азаматтық қарулар өте қымбат болды, ал арзандары көбінесе примитивті және қасқырларды өлтіруге қажетті ауыр оқ-дәрілерді көтере алмады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қасқырлардың саны көбейді, бірақ нацистік Германия жеңілгеннен кейін қасқыр аулау қайта басталды. Соғыс аяқталғаннан кейін әуеден аң аулау басталғанда, КСРО 1945 жылы 42 300 қасқырды, 1946 жылы 62 700 қасқырды, 1947 жылы 58 700 қасқырды, 1948 жылы 57 600 қасқырды, 1949 жылы 55 300 қасқырды жойды. 1950-1954 жылдары жыл сайын орташа есеппен 50 мың қасқыр өлтірілді. 1966 жылы РСФСР-дің 30 облысында қасқырлар жойылды. Осы кезеңде қасқырдың адамдар мен малға жасаған шабуылдары он есе азайды. Алайда, Фарли Моваттың "Ешқашан қасқырға жылама" кітабының орыс тіліне аудармасы жарық көргеннен кейін, қасқыр аулауға деген қызығушылық азайды. Халықтың наразылығынан патшалық және кеңестік деректерде қасқырдың мал мен адамдарға жасаған шабуылдары ескерілмеді, қасқыр аулау азайды, бұл қасқырлардың көбеюіне әкелді. 1978 жылы РСФСР-де 15 900 қасқыр өлтірілді, ал екі жыл бұрын 7900 қасқыр өлтірілген. 1980 жылдары қасқырлардың саны өткен онжылдыққа қарағанда екі есе өсті. 1984 жылы РСФСР-де 15 000 аңшыдан тұратын 2000-нан астам қасқыр аулау бригадасы болды, олар 16 400 қасқырды өлтірді.

The Swedish kings Magnus Eriksson and Christopher of Bavaria decreed wolf hunting a civic duty, with only priests, parish clerks and landless women exempted. Sweden's first wolf bounty was opened in 1647. The bounties remained in force in the new laws of the Kingdom of Sweden from 1734. Hundreds of Sami killed wolves in order to protect their reindeer herds. In the 1960s, wolf numbers rapidly declined with the onset of snow mobiles used for hunting. Sweden's last wolf was killed in 1966, after which, the species was declared legally protected and eventually recolonized the area. In Communist Romania, up to 2,800 wolves were killed between 1955 and 1965. In Czarist Russia, before the emancipation reform of 1861, wolf hunting was done solely by authorized firearm holders, usually police, soldiers, rich landowners or nobles. Upon learning of the frequency of attacks on livestock and humans, the Ministry of the Interior sent agents to Western Europe in order to learn how the people there dealt with wolf problems. Upon returning, the Ministry of the Interior developed a plan in 1846 to deal with wolves involving the opening of wolf bounties and appointment of government hunters. Each hunter was given jurisdiction to hunt in one district, with more than one for large areas. Hunters were given 3 rubles for each male wolf killed and 1.5 for each cub, with a tail presented as proof. Each hunter would receive an annual salary of 60 rubles a year, provided he killed 15 adults and 30 cubs a year. Peasant hunters, however, were rarely rewarded, because of corrupt bureaucrats stealing the money. In 1858, after paying the equivalent of $1,250,000 for over a million wolves in Central Russia, officials became suspicious, and discovered that some hunters bought wolf pelts for low prices, cut them up and handed them to magistrates as wolf tails. In the later years of the 19th century, Russian hunting societies began an energetic campaign against wolves. In 1897, members of the Moscow Hunting Society killed their first 1000 wolves, though the number of professional wolf hunters at the time was rather low. Former serfs began hunting wolves after their emancipation in 1861, though rarely with success, as civilian firearms were highly expensive, and the cheaper ones were usually primitive and unable to bear the heavy ammunition necessary to kill wolves. During World War II, wolf populations increased, though after Nazi Germany's defeat, wolf hunts resumed. With the end of the war and the onset of aerial hunting, the USSR destroyed 42,300 wolves in 1945, 62,700 wolves in 1946, 58,700 wolves in 1947, 57,600 in 1948, and 55,300 in 1949. From 1950 to 1954, an average of 50,000 wolves were killed annually. In 1966, wolves had been successfully exterminated in 30 oblasts of the RSFSR. During this time, wolf predation on humans and livestock had dropped by a factor of ten. However, with the publishing of a Russian translation of Farley Mowatt's book Never Cry Wolf, wolf hunts decreased in popularity. Amid public outcry, Czarist and Soviet records of wolf attacks on both livestock and people were ignored and wolf hunts decreased in number, allowing wolves to multiply. 15,900 wolves were reportedly culled from the RSFSR in 1978, compared to 7,900 two years prior. With an increase in population, twice as many wolves were culled in the 1980s than in the prior decade. In 1984, the RSFSR had over 2,000 wolf hunting brigades consisting of 15,000 hunters who killed 16,400 wolves.

Азия

Үндістанда индустар тіпті қауіпті қасқырларды да аулауды тыйым салып келген, жаман екіншіктерге алып келуінен қорқып. Бірақ Сантал тайпасы оларды, орманды мекендейтін басқа жануарлар сияқты, рұқсат етілген аң деп санаған. 1876 жылы Британдық Үндістанның Солтүстік-Батыс провинциялары мен Бихар штатында 721 адамның қаза болуына себеп болған шабуылдарға жауап ретінде 2825 қасқыр өлтірілді. Екі жылдан кейін 624 адамның өліміне әкелген шабуылдарға жауап ретінде 2600 қасқыр өлтірілді. 1920 жылдарға дейін Солтүстік-Батыс провинциясы мен Авадта қасқырларды жою басымдыққа ие болды, себебі қасқырлар аймақтағы басқа жыртқыштарға қарағанда көбірек адамдарды өлтірген. Аналық күшіктер үшін 12 индийлік анна, ал еркектер үшін 8 анна төленген. Жауынпурда әрбір ересек қасқыр үшін 5 рупия, ал әрбір күшік үшін 1 рупия сыйлық тағайындалған. Адам өлімі ең көп тіркелген жаз айларында Горакхпурда ересек қасқыр үшін 4 рупия, ал күшік үшін 3 рупия төленген. Сыйлық аңшылары алтын шақалдарды ұсынып немесе өлтірілген қасқырлардың денелерін қайтадан қазып алып, оларды білмейтін судьяларға сыйлық алу үшін ұсынған жағдайлар жиі кездесетін. Барлығы 1871 мен 1916 жылдар аралығында Британдық Үндістанда шамамен 100 000 қасқыр өлтірілген деп есептеледі. Жапониядағы қасқырлар Мэйдзи қайта жаңғыру кезеңінде жойылып кетті, бұл құрып кету ōkami no kujo деп аталды. Қасқырлар Мэйдзи үкіметі қолдаған мал шаруашылығына қауіп төндіретін деп есептелді және сол кездегі американдық науқандарға ұқсас сыйлық жүйесі мен тікелей химиялық жою науқаны арқылы жойылды. 1875 жылдың тамыз айынан бастап Иватэ префектурасының үкіметі еркек қасқырлар үшін 7 йен, ал аналықтары үшін 8 йен сыйлық (shōreikin) ұсынды. 1878 жылы Саппорода этникалық айна халқын, бұрын олар үшін қасиетті саналған қасқырларды өлтіруге ынталандыру үшін қасқырларға аюлардан жоғары сыйлық белгілеу туралы шешім қабылданды. Соңғы жапон қасқыры 1905 жылдың 23 қаңтарында Васикагучи (қазіргі Хигаси Йоширо) маңында өлтірілген еркек болды. Оның денесі Бедфорд герцогының қызметкері сатып алып, кейіннен Британдық Табиғи Тарих Мұражайында көрмеге қойылды. 1976 жылы Монголияда жылына 4000-4500 қасқыр өлтірілді.

In India, Hindus traditionally considered the hunting of wolves, even dangerous ones, as taboo, for fear of causing a bad harvest. The Santals, however, considered them fair game, as with every other forest dwelling animal. In 1876, in the North West Provinces and Bihar State of British India, 2,825 wolves were killed in response to 721 fatal attacks on humans. Two years later, 2,600 wolves were killed in response to attacks leaving 624 humans dead. Wolf exterminations remained a priority in the NWP and Awadh through to the 1920s, because wolves were reportedly killing more people than any other predator in the region. Female cubs were bountied for 12 Indian annas, while males for 8. Higher rewards of 5 rupees for each adult and one for each cub were favored in Jaunpur. In Gorakhpur, where human fatalities were highest in summer, the reward for an adult wolf was 4 rupees, with 3 for a cub. Acts of fraud were quite common, with some bounty hunters presenting golden jackals or simply exhuming the bodies of bountied wolves and presenting them to unsuspecting magistrates for rewards. Overall, it is thought that up to 100,000 wolves were killed in British India between 1871 and 1916. Wolves in Japan became extinct during the Meiji restoration period, an extermination known as ōkami no kujo. The wolf was deemed a threat to ranching which the Meiji government promoted at the time, and targeted via a bounty system and a direct chemical extermination campaign inspired by the similar contemporary American campaign. Starting August 1875, the Iwate Prefecture government offered bounties (shōreikin) of 7¥ for male wolves and 8 for females. In 1878 in Sapporo, it was decided to set higher bounties for wolves than bears in order to further motivate the ethnic Ainu people into killing wolves, which were once considered sacred to them. The last Japanese wolf was a male killed on 23 January 1905 near Washikaguchi (now called Higashi Yoshiro). The carcass was bought by a man working for the Duke of Bedford, and was subsequently put on display in the British Museum of Natural History. 4,000–4,500 wolves were killed annually in Mongolia in 1976.

Солтүстік Америка

Көптеген түпкілікті американдық аңшы-жинақшылар қоғамында қасқырлар көбінесе ырым-жырымдарда қолданылатын дене мүшелері үшін немесе оларды азық-түлік қоймаларына шабуыл жасаудан тоқтату үшін өлтірілді. Квакиутл қасқырды өлтіргенде, жануарды жамылғыға жайып, оның етінің бөліктерін қылмыскерлер жейді, ал одан кейін оны жерлейтін болды. Ахта тайпасы өлген қасқырды үйге алып келіп, оны отыратын күйге қойып, алдына шаман дайындаған дастарқан жаяр еді. Кейбір инуит тайпаларының ер адамдары қасқырды өлтіргенде, үйлерін төрт рет айналып, өкініш білдіріп, әйелдерімен төрт күн бойы қарым-қатынас жасамауға уәде беретін. Солтүстік Америкаға саяхат жасаған алғашқы еуропалық отарлаушылардың кейбіреуі қасқырлардың Жаңа әлемде Еуропаға қарағанда көп екенін хабарлады. Американы еуропалықтар отарлауынан кейін, алғашқы американдық қасқырға сыйлық беру туралы шешім 1630 жылдың 9 қарашасында Массачусетс шығанағы колониясында қабылданды. 1632 жылдың 4 қыркүйегінде Вирджиния штатының Джеймстаун қаласында және басқа да колонияларда қасқырға сыйлық берілді. Ақ қоныс аударушыларға ақшалай төлем, темекі, шарап және жүгері берілді, ал түпкілікті американдықтарға төсеніштер мен әсем әшекейлер сыйланды. 1697 жылы Нью-Джерсиде қабылданған заңда, қасқырдың денесін әкелген ақ христианға 20 шиллинг төленетін, ал түпкілікті американдық немесе қара нәсілді адамға соның жартысы төленетін. Кейіннен түпкілікті американдықтар жылына екі қасқыр терісін тегін беруді әдетке айналдырды. 1688 жылы Вирджиния заңына сәйкес, қасқырдан алынатын алым-салық әрбір тайпадағы аңшылар санына сәйкес төленеді, 725 аңшы жылына 145 қасқырды өлтіруді талап етеді. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында қасқыр аулау мәдени шараға айналуы мүмкін, өйткені көптеген адамдар қасқыр аумағынан жануарларды қуып шығару үмітімен алға жылжитын. Мұндай аңшылықтарда атыс қаруы мен иттерге тыйым салынды, ал қасқырлар сойылмен немесе қолмен өлтірілді. 1916 және 1926 жылдар аралығында Ұлттық саябақтар қызметінің жыртқыштарды бақылау бағдарламасы 1926 жылға қарай Йеллоустоун ұлттық саябағындағы қасқырлардың тұрақты топтарын жоюға әкелді. Америкада қасқыр аулау 1920-1930 жылдары ең жоғары деңгейге жетті, онда жылына 21000-ға жуық қасқыр өлтірілді. Қасқыр популяциясының қалпына келуіне жауап ретінде Акті бойынша Балық және жабайы табиғат қызметі 2013 жылы сұр қасқырларды ЕКА-дан алып тастауды ұсынды, бірақ бұл ұсыныс жеткілікті ғылыми негіздемесіз сәтсіз аяқталды. Тізімнен шығарылған жағдайда, федералды қорғау алынып тасталады және штаттар өз қасқыр популяцияларын басқаруға қалдырылады. Кейбір штаттарда қасқырлардың саны өте аз, мысалы, Айдахода сұр қасқырларға арналған қоржын шегі жоқ, ал жыл бойы аң аулауға рұқсат етіледі. Құрама Штаттардың қасқырлардың шоғырланған популяциялары бар аймақтарында Балық және жабайы табиғат қызметі қасқырларды әр қасқыр популяциясының қалпына келтіру жағдайына байланысты қорғауға мүмкіндік беретін ерекше популяциялық сегменттерге (DPS) бөлуі мүмкін. Қазіргі уақытта тек Солтүстік Роки таулары аймағы ғана қалды, ол 6 штат арасында бөлінеді. Бұл аймақтағы қасқырлар саны жойылып бара жатқан түрлер қатарына жатқызылмайды және оларды аңшылықтан қорғау мүмкін емес. Канадада тұңғыш қасқыр сыйлығы 1793 жылы Онтарио мен Квебекте ұсынылды. Қасқырлар 1870 жылдары Шығыс Канадада сирек кездеседі, 1880 жылы Нью-Брансуикте жойылып, 1900 жылы Новая Шотландияда және 1913 жылы Ньюфаундлендтен жоғалып кетті. Толық масштабтағы жою бағдарламалары Канаданың батыс және солтүстік бөлігінде 1950 жылдары ресурстарды дамыту көбірек адамдарды бастапқыда аз қоныстанған жабайы табиғатқа әкелгенге дейін шыңына шықпады. 1948 жылы Солтүстік территорияларда карибу қораларының саны күрт төмендеп, адамдар тұратын аймақтарға жақын оңтүстікке қарай көшіп бара жатқан қасқырлардың құтыру ауруына байланысты үкімет қолдауымен қасқырларды жою бағдарламасы басталды. 39 960 цианидті тапанша, 106 100 цианидті патрон және 628 000 стрихнинді гранула таратылды. 1955 - 1961 жылдар аралығында Канадада 17 500-ге жуық қасқыр уланды. 1950 жылдардың ортасында батыс провинцияларда қасқырларға сыйлық беру тоқтатылып, провинциялық аңшылар жалдауға берілді. Квебектің қасқыр сыйлықтары 1971 жылы, ал Онтарио 1972 жылы тоқтатылды. Жалпы алғанда, 1935 және 1955 жылдар аралығында Британдық Колумбияда 20000 қасқыр, 1942 және 1955 жылдар аралығында Альбертада 12000 және 1947 және 1971 жылдар аралығында Онтариода 33000 қасқыр ұсталды. Еуропалық қасқыр аулаудан айырмашылығы, әдетте ақсүйектерге арналған, Солтүстік Американың қасқыр аулауына қарапайым азаматтар қатысты, олардың көпшілігінде атыс қаруы болды, сондықтан төменгі 48 штатта қасқырларды жою Еуропадағыдан гөрі әлдеқайда жылдам жүзеге асты. 1960 жылдарға қарай қасқырлардың саны күрт төмендеді, өйткені Солтүстік Америкадағы адамдар қасқырларды әртүрлі мақсаттарда аулады. Мысалы, қасқыр аулау адамдарға тері алуға мүмкіндік берді, ол әрі қарай әртүрлі практикалық мақсаттарда қолданылды. Сондай-ақ, бұл адамдарға жануарлар таратып жүзетін аурулардың таралуын бақылауға және малдарына жақсырақ қорғауға мүмкіндік берді. Жағдай 1960 жылдары өзгере бастады, өйткені адамдар қасқыр популяциясы өте төмен деңгейге жеткенін және оны сақтап, үкіметтің заңдық қорғауына алу қажет екенін түсіне бастады. Қоршаған орта қозғалысы қоғамдық пікірді өзгертіп, қасқыр популяциясын қалпына келтірудің бастапқы нүктесі болды. АҚШ федералды үкіметі мәселені өзінің бақылауына алып, 1973 жылғы Түрлерді қорғау туралы заңды қабылдады, ол қасқырларды қорғауға және қалпына келтіруге көмектеседі. 1973 жылғы Түрлерді қорғау туралы заң қасқырларды өлтіруге тыйым салып, оларды 48 құрлықтағы штаттарда жойылып бара жатқан жануарлар деп белгіледі. Қасқырларды қалпына келтіру жолы басталғаннан бері, заңның қорғауымен қасқырлардың саны Солтүстік Американың солтүстік бөлігінде өсті. Дегенмен, қой шаруалары қасқыр аулауды құптады, өйткені қасқырлар қойлар мен иттің үлкен қаупі болып табылады. 2005 жылы Норвегия үкіметі Норвегияның қасқыр популяциясының 25% жою мақсатымен тағы бір қырқым жасауды ұсынды. 2015 жылдың мәліметтері бойынша, Скандинавиялық популяцияда шамамен 460 қасқыр болды, олардың көп бөлігі Швецияда орналасқан. Швецияда қасқыр аулау даулы мәселе болып табылады, өйткені 2010 жылдан бері жыл сайын аң аулау маусымын санкциялау туралы мемлекеттік органдардың шешімдері Еуропалық комиссия мен ҮЕҰ-лар тарапынан заңдық шағымдарға әкелді. Испанияда қасқырлар Дуэро өзенінен солтүстікке қарай малға келтірілген зиянды бақылау үшін қатаң шарттармен ауланды, бірақ оңтүстік шетінде қатаң қорғалды. Жақында қасқырлар Мадрид тауларына дейін кеңейді, бұл Кастилия және Леон автономдық қауымдастығында Дуэро өзенінен оңтүстікке қарай да аң аулауға рұқсат ету туралы үлкен дау тудырды. 2021 жылдың мәліметтері бойынша, Испанияның барлық аймақтарында қасқыр аулауға тыйым салынды. Еуропалық Одақ Эстонияға, ЕО-дағы қасқырлардың ең жоғары тығыздығына ие болған мемлекетке, қасқырлардың жалпы саны тұрақты болғанша қасқыр аулауды жалғастыруға ерекше рұқсат берді. 2010 жылы 173 қасқырды қырқуға рұқсат берілді, бірақ тек 130-ы ұсталды. 2011 жылы рұқсат етілген 150 қасқырдың 149-ы қырқылды. Берн конвенциясына сәйкес Франциядағы қасқырлар жойылып бара жатқан түрлер тізіміне енгізілген және оларды өлтіруге тыйым салынған, бірақ шаруашылық жануарларын қорғау үшін ресми қырқымдарға рұқсат етіледі, егер түрдің толық жойылу қаупі болмаса. Украинада қасқырлардың саны артқанмен, олар әлі де қорғалмайды және рұқсат алу арқылы жыл бойы аулауға болады. Табиғат қорықтарындағы үлгілерді қоспағанда, Беларусьтегі қасқырлар көбінесе қорғалмайды. Олар аңшылық түрлері ретінде белгіленген, ал әрбір өлтірілген қасқыр үшін аңшыларға 60 мен 70 еуро арасында сыйлық төленеді. Бұл орташа айлық жалақысы 230 еуро болатын елде едәуір сома. Ресейде кеңес одағының құлауынан бері үкімет қолдауымен қасқырларды жою бағдарламалары көбінесе тоқтатылды. Нәтижесінде, олардың саны тұрақтап, артып келеді, бірақ олар...

In the majority of Native American hunter gatherer societies, wolves were usually killed for body parts used in rituals, or to stop them raiding food caches, When the Kwakiutl killed a wolf, the animal would be laid out on a blanket and have portions of its flesh eaten by the perpetrators, who would express regret at the act before burying it. The Ahtna would take the dead wolf to a hut, where it would be propped in a sitting position with a banquet made by a shaman set before it. When men from certain Inuit tribes killed a wolf, they would walk around their houses four times, expressing regret and abstaining from sexual relations with their wives for four days. Although some of the first European colonists traveling to North America would report back that wolves were more populous in the New World than in Europe,

After the European colonization of the Americas, the first American wolf bounty was passed by the Massachusetts Bay Colony on November 9, 1630. Further wolf bounties opened in Jamestown, Virginia on September 4, 1632, and in other colonies. Payments to white settlers included cash, tobacco, wine and corn, while Native Americans were given blankets and trinkets. A New Jersey law started in 1697 stated that any white Christian who brought a wolf carcass to a magistrate would have been paid 20 shillings, while a Native American or Black person would have been paid half that much. It later became customary for Native Americans to provide two wolf pelts a year without payment. In 1688, a Virginia law abolished the requirement of tribute in wolves to be paid in accordance to the number of hunters in each tribe, demanding 725 hunters to kill 145 wolves a year. In the late 19th and early 20th centuries, wolf hunting could become a cultural event as large numbers of people advanced through wolf territory in hopes of flushing any animals from hiding. In these types of hunts, firearms and dogs were forbidden, and the wolves were killed with clubs or otherwise by hand. Between 1916 and 1926 the National Park Service predator control program resulted in the extermination of sustainable packs of wolves in Yellowstone National Park by 1926. American wolf hunts peaked in the 1920s 1930s, when up to 21,000 were killed annually. In response to recovery progress of wolf populations under the act, the Fish and Wildlife Service proposed in 2013 to delist gray wolves from ESA, though the proposal failed as it was not supported by adequate science. In instances of delisting, federal protection is removed and states are left to manage their own wolf populations. Some states with residing wolf populations have notably few regulations on wolf hunting, as in Idaho where there is no bag limit for gray wolves, and hunting is allowed throughout the year. In ranges of the United States where there are concentrated populations of wolves, the Fish and Wildlife service can divide wolves into Distinct Population Segments (DPSs) which allow protections to vary depending on the recovery status of each wolf population. The only remaining DPS is the Northern Rocky Mountain DPS, which includes a range shared between 6 states. The wolf population within this range is not listed as endangered and is not protected from hunting. The first Canadian wolf bounty was offered in 1793 in Ontario and Quebec. Wolves became rare in Eastern Canada by the 1870s, becoming extinct in New Brunswick by 1880, in Nova Scotia by 1900 and had disappeared from Newfoundland by 1913. Full scale eradication programs did not peak in western and northern Canada until the 1950s, when resource development brought more people into originally sparsely populated wilderness. A government backed wolf extermination program was initiated in 1948 after serious declines in caribou herds in the Northern Territories and a rabies concern due to wolves migrating south near populated areas. 39,960 cyanide guns, 106,100 cyanide cartridges and 628,000 strychnine pellets were distributed. Up to 17,500 wolves were poisoned in Canada between 1955 and 1961. In the mid 1950s, wolf bounties were dropped in the western provinces in favor of hiring provincial hunters. Quebec's wolf bounties ended in 1971 and Ontario in 1972. Overall, 20,000 wolves were bountied between 1935 and 1955 in British Columbia, 12,000 between 1942 and 1955 in Alberta and 33,000 between 1947 and 1971 in Ontario. Unlike European wolf hunts which were usually reserved for the nobility, North American wolf hunts were partaken by ordinary citizens, nearly all of them possessing firearms, thus the extermination of wolves in the lower 48 states was carried out in far less time than in Europe. By the 1960s the population of wolves decreased dramatically because people in North America have hunted wolves for a variety of purposes. For example, wolf hunting allowed people to acquire fur, which was further used in a variety of practical ways. It also allowed people to gain control over the spread of diseases transmitted by the animals and enabled people to better protect their livestock. The circumstances finally started to change in the 1960s, as people finally start to realise that the wolf population had reached a crucially low point and had to be saved and put under the legal protection of the government. Environmental movement was transforming the public views on the issue and that was the starting point of the wolf population recovery. United States federal government took the issue under its control and enacted the Endangered Species Act of 1973 to help protect and restore the wolf population. The Endangered Species Act of 1973 restricted the killing of wolves and labeled them as endangered animals in 48 contiguous states. Since the wolf recovery journey began, under the protection of the law, wolf population numbers went up throughout the northern United States. However, sheep farmers generally welcome wolf hunting, as the wolves are a great threat to sheep and dogs. In 2005, the Norwegian government proposed another cull, with the intent of exterminating 25% of Norway's wolf population. As of 2015, there were an estimated 460 wolves in the Scandinavian population, with the large majority located in Sweden. Wolf hunting is controversial in Sweden, where decisions by public authorities to authorize hunting seasons each year since 2010 have resulted in legal challenges by the European Commission and by NGOs. In Spain, wolves were hunted north of the Duero river under strict conditions to control damage over livestock, but strictly protected at the South margin. The recent Wolf expansion even to the mountains of Madrid, has generated a great controversy in Autonomous Community of Castile León over whether to allow hunting also south of the Duero river. As of 2021 the wolf hunt has been banned in all of Spain. The European Union has exceptionally permitted Estonia, which has the highest wolf density in the EU, to continue wolf hunting as long as the overall numbers remain stable. In 2010, 173 wolves were permitted to be culled, but only 130 were actually caught. In 2011, 149 wolves were culled of the permitted 150. Under the Berne Convention wolves in France are listed as an endangered species, and killing them is illegal, though official culls are permitted to protect farm animals as long as there is no threat to the species in its entirety. Though wolf populations have increased in Ukraine, wolves remain unprotected there and can be hunted year round by permit holders. With the exception of specimens in nature reserves, wolves in Belarus are largely unprotected. They are designated a game species, and bounties ranging between 60 and 70 Euros are paid to hunters for each wolf killed. This is a considerable sum in a country where the average monthly wage is 230 Euros. In Russia, government backed wolf exterminations have been largely discontinued since the fall of the Soviet Union. As a result, their numbers have stabilized and are increasing, though they are still hunted legally.

Солтүстік Америка

Аляскада қақпақпен қасқырды атуға тыйым салынған, себебі қасқырлар ірі аң жануарларының қатарына жатады. Мемлекеттік жыртқыштарды бақылау бағдарламасына әуеден ату кіреді. 2007 жылы мемлекеттік биологтардың мақсаты ерікті аңшылардың көмегімен 30 сәуірге дейін 407-ден 680-ге дейін қасқырларды өлтіру еді, бірақ жанармай бағасының өсуі және қиын ауа райы аңшылардың бұл мақсатына жетпеуіне себеп болды. Алясканың Балық және жануарлар дүниесі департаменті ұсынған бір қасқыр үшін 150 долларлық субсидия сот шешімімен жойылды, себебі тек Аңшылық кеңесі ғана сыйлық тағайындауға құқылы екендігі анықталды. Аляскада өткен ғасырдағы қарқынды аң аулау мен тұзақтарға қарамастан, қасқырлар материктің барлық дәстүрлі ареалдарында кездеседі. Қазіргі уақытта Аляскада мемлекеттік жер аумағының 9,4%-ын құрайтын бес қасқырларды бақылау бағдарламасы бар. Белгіленген аумақтарда қасқырларды жою үшін әуеден немесе ұшақтан атуға рұқсат беру жүйесі қатаң түрде бақыланады. Бұл аймақтарда қасқырлардың саны уақытша төмендейді, бірақ ешбір аймақтан толығымен жойылмайды. Солтүстік Америкадағы қасқыр популяциясы жыл сайынғы өнімділік немесе табиғи өлім-жітім көрсеткіші 20-40% деңгейінде сақталады, бұл олардың санының жылдан-жылға азаюына әкелмейді. Көптеген ғалымдар ойын жануарларының жасанды түрде көбейтілуі шын мәнінде карибу мен лось популяцияларына, сондай-ақ жалпы экожүйеге зиян келтіреді деп санайды; жасанды түрде көбейтілген популяциялар "лось пен карибудың мекендеу орындарын жоюға және соңында осы популяциялардың құлдырауына әкелуі мүмкін". Сондықтан көптеген адамдар 2009 жылдың шілдесінде Калифорния штатының өкілі Джордж Миллер Конгреске ұсынған Американың жабайы табиғатын қорғау туралы заңды (PAW) қолдайды. Бұл заң жобасына Алясканың Аңшылық және жабайы табиғат кеңесінің тоғыз бұрынғы мүшесі, соның ішінде жабайы табиғатты қорғау ұйымдары ресми қолдау білдірді. Миллердің сөзіне сүйенсек, "Аляска штаты федералды заңды, аляскалықтардың қарсылығын, ғылымды және тіпті өз жабайы табиғат сарптарын елемеген әуедегі аң аулау бағдарламасын жүзеге асырып келеді. Бұл қасқырларға қарсы әуе шабуылын тоқтату уақыты келді. PAW заңы федералды заңдағы олқылықты жабу және біздің елдегі жануарларды этикалық емес және спорттық емес аң аулаудан қорғау үшін шұғыл түрде қажет". PAW заңы Аляска заң шығарушылары мен лауазымды тұлғаларына әуеден аң аулауды жалғастыруға мүмкіндік берген Аэродромдық аң аулау туралы заңдағы олқылықты жабу мақсатында жасалды. Заң жобасында жануарлар дүниесін басқаруға көмек ретінде ұшақтарды пайдаланудың қандай жағдайларда рұқсат етілетіндігі нақты көрсетілген. Ол штаттарға аң түрлері қауіп төнгенде ғана аң аулауды жасанды түрде көтеру үшін әуеден аң аулауды пайдалануға тыйым салады және Аляскада қолданылып жатқан "жерден атып алу" аң аулауының бір бөлігі болып табылатын ұшақтан жануарларды қорлауға тыйым салуды нақтылайды. PAW заңы штаттардың жануарлар дүниесін басқару құқығын мойындайды, бұл жағдайда жануарлар дүниесі агенттіктері жануарлар дүниесінің заңды биологиялық төтенше жағдайларына жауап беру үшін ұшақтарды пайдалана алады деп нақты айтылған. Сондай-ақ, онда әуе кемесін жер, мал, су, үй жануарлары, егіндіктер немесе адам денсаулығы қауіпке ұшыраған жерлерде жануарларды бақылау үшін пайдалануға болатыны айтылған. 2012 жылдың қаңтар айында сұр қасқыр батыс Ұлы көлдер аймағындағы құрып кету қаупі төнген түрлер тізімінен шығарылғаннан кейін, Миннесотаның Табиғи ресурстар департаменті популяцияны басқару үшін аңшылық маусымын енгізді. Бұл жаңа маусым 2012 жылдың 3 қарашасынан бастап, кейбір аймақтарда 2012 жылдың 18 қарашасына дейін және 2012 жылдың 24 қарашасынан бастап, 2013 жылдың 31 қаңтарына дейін немесе тегтер шегіне жеткенге дейін жалғасты. Бұл шектеу штатта 400 қасқырдың болуына қойылды. Осы тұңғыш маусымда 412 қасқыр өлтірілді, ал мақсаттан 12 қасқыр артық өлтірілді. 2014 жылдың 19 желтоқсанында АҚШ-тың федералды соты Миннесота, Висконсин және Мичиган штаттарында қасқырларға аң аулауды тоқтатуға бұйрық берді. АҚШ-та қасқырларды аулау Трамп әкімшілігі құрып бара жатқан сұр қасқырларға арналған Құрып бара жатқан түрлер туралы заңның қорғауын алып тастағаннан кейін қайтадан заңды болды. Штаттар федералды үкімет қасқырларды қорғамайтындықтан сұр қасқырларға қарсы күресті қайта бастады. Қасқырларды аулауға рұқсат беру қасқырлардың топтарын және олардың экологиялық нишаларын жойды. Қасқырларды аулау олардың популяциясына зиян келтіруі мүмкін, себебі ол топтарды бөлшектейді. Кіші топтарға азық табу және тірі қалу қиынырақ, себебі олар үлкен жемтілерді ұстай алмайды. Топтың бір мүшесі ауланса, бұл топқа үлкен әсер етеді. 2014 жылы "Жануарлар экологиясы" журналында жарияланған зерттеу қасқырдың біреуінің жоғалтуының әсерін растады. Топтардың ыдырауы, альфа жетекшісінің жоғалтылуы және одан кейін ыдырау орын алғандығы анықталды. Сұр қасқырлардың тобы мен популяциясы көбеюге бейім. 2022 жылғы мәліметтерге сәйкес, Монтана штатында аңшылар 10-ға дейін қасқырды аулауға және 10-ға дейін қасқырды тұзаққа түсіруге құқылы, яғни барлығы 20-ға дейін қасқырды өлтіруге болады. Монтанада ауланған қасқырлардың көпшілігі қорғау аймағында қайта қоныстандырылған Йеллоустоун ұлттық паркінен шыққан, бірақ олар парктен шыққаннан кейін аң аулаудан аман қалмайды. Кейбір қасқырлар парктің шекарасынан 10 шақырымдай жерде ауланғаны туралы хабарлар бар, тіпті 2020 жылы ғылыми радиомойындық тағынған қасқыр да ауланған. 2022 жылдың 9 қаңтарына дейін Йеллоустоун паркінен шығып кеткен қасқырлардың саны 1995 жылы түрлерді қайта қоныстандырғаннан бергі жылдардың ішінде ең көп ауланған және өлтірілген. Кейіннен федералды судья АҚШ-тың көп бөлігінде сұр қасқырларға қорғау шараларын қайта орнатты. Бұл әрекет Трамптың құрып бара жатқан сұр қасқырларға арналған барлық қорғау шараларын жойған саясатын кері қайтарды. Қорғаумен сұр қасқырлар бұрынғыдан жақсы жағдайда. Алайда, бұл қалпына келтіру Солтүстік Роки тауларындағы қасқырларға қорғау шараларын қайта орнатпады. Сұр қасқырларға қорғау шараларын қайта орнатуға Калифорнияның Солтүстік округінің аға округ судьясы Джеффри С. Уайт рұқсат берді, ол қорғауды алып тастау Ұлы көлдер мен Солтүстік Роки тауларының шегінен тыс аймақтардағы қауіптерді ескермегенін мәлімдеді. Батыс штаттарында қасқырларды аулау заңдары әртүрлі. Орегонда сұр қасқыр, Canis lupus, штаттың құрып бара жатқан түрлер тізімінен даулы түрде шығарылғанымен, қасқырларды өлтіруге қатаң тыйым салынған. Бұл штаттың кез келген бөлігінде кез келген себеппен барлық тұзақтар мен аң аулауға тыйым салуды қамтиды. Орегонның қатаң заңдарына қарамастан, шығысқа орналасқан Айдахо штатында мүлдем басқа заңдар бар. Айдахода жеке меншікке алынған жерде қасқырларды тұзаққа түсіру жыл бойы заңды. Тұзақтарға қоса, қасқырларды аулаушылардың санына шектеу қойылмаған, сондықтан Айдахо штатында қасқырларды аулау жыл бойы заңды. Заңнамадағы өзгерістің нәтижесінде қасқырларды өлтіру қазіргі уақытта штаттың койоттары мен түлкілерін өлтірумен бірдей.

In Alaska, it is illegal to shoot a wolf with a rimfire rifle because wolves are classified as big game. The state predator control program includes aerial shooting. In 2007 state biologists' goal was to have volunteer hunters kill 407 to 680 wolves by the time the predator control season ended April 30, but high fuel prices and poor flying conditions kept hunters from meeting that goal. A subsidy of $150 per wolf offered by the Alaska Department of Fish and Game was overturned by a judge on the grounds that only the Board of Game had the power to offer bounties. Despite relatively heavy hunting and trapping over the last century in Alaska, wolves occur on nearly all of their traditional habitat throughout mainland Alaska. Alaska currently has five wolf control programs that comprise about 9.4% of the state's land area. A closely controlled permit system is used in allowing aerial or airborne methods to remove wolves in designated areas. Wolf numbers are temporarily reduced in these areas, but are not permanently eliminated from any area. Wolf populations in North America commonly sustain annual harvests or natural mortality rates of 20–40% without experiencing a year to year decline in numbers. Many scientists believe that this artificial inflation of game populations is actually detrimental to both caribou and moose populations as well as the ecosystem as a whole; artificially boosted populations "could result in habitat destruction by moose and caribou, and ultimately, a crash in these populations". This is why large numbers of people support the Protect America's Wildlife (PAW) Act which was proposed to Congress by George Miller, the state representative of California in July 2009. This legislation has already received official support from nine former members of the Alaska Board of Game and Wildlife and conservation groups, including Defenders of Wildlife. According to Miller, "The state of Alaska has been operating an airborne hunting program that has blatantly ignored federal law, ignored Alaskans' opposition, ignored the science, and ignored even their own wildlife experts. It's time to ground this air assault on wolves. The PAW Act is urgently needed to close the loophole in federal law and protect our nation's wildlife from the unethical and unsportsmanlike practice of airborne hunting." The PAW Act has been created to close the loophole in the existing Airborne Hunting Act that has allowed Alaska legislators and officials to continue to aerial hunt. The bill would clarify under which conditions it is acceptable to use aircraft to aid in the management of wildlife. It would bar states from using aerial hunting to artificially boost game species when they are not at risk and to clarify the prohibition of harassing animals from planes which is part of the "land and shoot" hunting that is being utilized in Alaska. The PAW Act acknowledges the right of states to manage wildlife by clearly stating that wildlife agencies may use planes to respond to legitimate biological emergencies in wildlife populations. It also states that aircraft may be used for animal control where land, livestock, water, pets, crops, or human health are at risk. After the gray wolf was removed from the endangered species list for the western great lakes region in January 2012, the Minnesota Department of Natural Resources instituted a hunting season to manage the population. This new season ran from November 3, 2012, through the 18th, 2012 in some regions and continued November 24, 2012 and ran through January 31, 2013 or until the tag limit was reached. That limit was set at a target of 400 wolves across the state. The total number of wolves killed in this inaugural season was 412 wolves. Twelve more wolves were killed past the target number. On December 19, 2014, a US Federal Court ordered a stop to the hunting of wolves in Minnesota, Wisconsin and in Michigan. In the United States hunting wolves became legal again once Trump's administration issued the policy which took away Endangered Species Act protections for endangered gray wolves. States then resumed the fight against gray wolves as the federal government was no longer protecting wolves. Making the hunting of wolves legal destroyed packs of wolves, and niches. Hunting wolves can have destructive impacts on their population as it can break up packs. Smaller packs of wolves have a harder time finding food to survive as they cannot carry bigger prey. One pack member hunted has a tremendous impact on the pact. A research paper published in the Journal of Animal Ecology in 2014, confirmed the impact of the loss of one wolf. Findings included that where a pack broke apart, dissolution followed by a loss of an alpha. The grey wolf pack and population is highly susceptive to the fate of breeders. The current situation in the western United States allows for the hunting and trapping of wolves during designated seasons. As of 2022 in Montana, hunters can hunt up to 10 wolves and trap up to 10 wolves for a combined total of up to 20 wolves. The majority of wolves hunted in Montana were originally re introduced in the protected Yellowstone National Park but are not safe from hunting once the wolves exit the park's land. It has been reported that some wolves have been hunted merely 10 miles from the park's border with one in 2020 wearing a scientific radio collar. As of January 9, 2022 more Yellowstone wolves which have wandered outside of the Park have been hunted and killed than any season since their species reintroduction in 1995. A federal judge later restored protections for gray wolves in much of the United States. This action essentially reversed Trump's Policy where he eliminated all protections for endangered gray wolves. With protection, gray wolves are better off than they were previously. However, this restoration did not restore protections for wolves in the northern Rockies. The gray wolves were able to protected again Senior District Judge Jeffrey S. White, of the United States District Court for the Northern District of California declared removing protection did not consider threats outside of the Great Lakes and Northern Rocky Mountains. With regards to Wolf hunting in other Western States, the laws vary drastically. In Oregon although the gray wolf, Canis lupus, was controversially removed from the state's endangered species list, the killing of wolves remains strictly illegal. This includes a ban on all trapping and hunting of the species in any part of the state for any reason. Contrary to Oregon's strict laws, the state's neighbor to the east, Idaho, has very different laws. In Idaho, the trapping of wolves on private property is legal year round. In addition to trapping, there is no limit to the number of tags wolf hunters can possess, therefore making the hunting of wolves legal year round in the state of Idaho. As a result of the change in legislation, the killing of wolves is incredibly similar to that of coyotes and foxes in the state currently.

Кен қазбасы

Сұр қасқыр (Canis lupus) – ит тұқымдасының ең ірі өкілі. Бұрын Солтүстік Америка мен Еуразияның көп бөлігінде кең таралған, бірақ қазір сұр қасқыр өзінің бұрынғы ареалының өте шағын бөлігінде қоныстанды, себебі оның мекен ету ортасы кеңінен жойылды; кейбір аймақтарда ол жойылу қаупі төмендеп жатыр немесе қорғауға алынған. Бірақ, Халықаралық табиғатты қорғау одағының мәліметінше, жалпы алғанда, сұр қасқырдың жойылу қаупі төмен. Қасқырдың салмағы мен дене мөлшері әлемдік масштабта әртүрлі болуы мүмкін, Бергманның ережесіне сәйкес, ендік градусына пропорционалды түрде ұлғаяды. Қасқырлар көбінесе тығыз өсімдіктер арасында аң аулауға түседі және оларды аулау өте қиын, олардың жасырын мінезі мен өткір сезімталдығынан. Сұр қасқырлар өте ұялшақ және өлтіру қиын, оларды құмарларды аңдау сияқты қиын, ал уыт, тұзақ немесе иттің көмегімен аулау одан да қиын. Дегенмен, қасқырлар, әдетте, пумалар немесе аюлар сияқты тиімді қорғана алмайды. Кейбір қасқырлар ұзақ уақыт бойы қолға түспей, үлкен ептілік көрсетеді. Оңтүстік Дакота штатында "Хардинг округінің үш саусағы" деген лақап аты бар бір қасқыр 13 жыл бойын қуып жете алмаған соң ғана ұсталды. Колорадо штатының Микер қаласының жанында "Қазғыш Рагс" деген лақап аты бар тағы бір қасқыр тұзақтарды қазып шығару арқылы аң аулау жолдарын саботаждап, тұзақтардың жұмыс істемейтініне көз жеткізді. Спорттық аңшылықта қасқырлар көбінесе күздің соңы мен қыстың басында ауланады, өйткені олардың терісі ең жоғары сапалы болады және қалың қар қасқырларды іздеуді жеңілдетеді.

Қалпақ

Қасқырлар көбінесе терісі үшін ауланады. Қасқырдың түсі әртүрлі болуы мүмкін, ең ірілері Аляска қасқырларының таза ақ түсінен бастап, қызғылт қоңырға дейін. Тіпті «сұр қасқырлар» деп аталатындардың арасында да қара түсті балалар тууы мүмкін, бірақ сұр түс ең көп кездеседі. Қасқырдың екі түрлі түкі бар: сыртқы қабаты – «қорғау түктері» деп аталатын ұзын, қатаң түктер және «ішкі қабат» – жұмсақ жүн, ол қыста қалыңдап, денесін суықтан сақтайды; осы жүннің мұздамайтын қасиеті бар. Көктем мен жаз айларында түсетін ұзын қорғау түктері су өткізбейді, қасқырдың ішкі жұнын құрғақ және жылы ұстайды. Ішкі жүннің қалыңдығы шамамен 2,5 сантиметрге жетеді және температура -40 градусқа дейін төмендегенде де қасқырды жылы ұстауға көмектеседі. Жылы климаттағы қасқырлардың қорғау түктері қысқарақ және ішкі жұны тығыз емес. Ортағасырлық Еуропаның кейбір аймақтарында қасқырдың терісі ғана маңызды саналған. Териден көбінесе плащ немесе қолғап жасалған, бірақ қасқырдың күшті иісіне байланысты оны пайдалануға тартынған. Бұрынғы Кеңес Одағында 1976-1988 жылдар аралығында жыл сайын 30 000 қасқыр терісі өндірілген. CITES ұйымының соңғы статистикасы бойынша, жыл сайын 6 000-7 000 қасқыр терісі халықаралық саудаға шығарылады, Канада, бұрынғы Кеңес Одағы, Моңғолия және Қытай – ең ірі экспорттаушылар, ал АҚШ және Ұлыбритания – ең ірі импорттаушылар. Тери көбінесе шарфтар жасауға және әйелдер киімдерін безендіруге қолданылады, сондай-ақ кейде күрткелерге, қысқа плащтарға, пальтоларға пайдаланылады. Ортағасырлық Еуропада қасқырдың терісін пайдалы деп есептегенмен, оның жаман иісіне байланысты сирек қолданған. Скандинавия халықтарының фольклорында қасқыр терісінен жасалған белбеулер киген адамды қасқырға айналдырады деп сенген, ал бірнеше американдық тайпалар қасқыр терісін емдік мақсаттарда қолданған. Пауни тайпасы жау территориясын барлау кезінде қасқыр терісінен жасалған плащ киген. Екінші дүниежүзілік соғыс пен Корея соғысының соңғы кезеңдерінде АҚШ армиясы солдаттардың бетін аяздан қорғау үшін қасқыр терісінен паркалар жасаған. Қасқыр терісін аулау көптеген американдықтар үшін табысты табыс көзі болып табылады. Кейбір американдық тайпалардың мәдениетінде қасқырдың дене мүшелері белгілі бір рәсімдерге маңызды қосымша ретінде қарастырылған. «Қасқыр халықтары» деп аталатын пауни жауынгерлері аң аулау немесе барлау кезінде қасқыр терісінен жасалған плащ киген. Нез-Персе жауынгерлері мұрындарының кілкілінен қасқыр тістерін өткізген. Шайен сиқыршылары аңды құрылысқа бағыттау үшін қолданылатын қасиетті жебелерді қасқыр терісімен ораған. Арикара еркектері кішкентай қасиетті кілемдер жасау үшін қасқыр жұнын бизон жұнымен тоқыған. Нюксалк аналары ұлдарының арқасына қасқырдың өт қуысын бояған, осылайша олар аңшы ретінде қателік жібермей, діни рәсімдерді орындауға өседі деп сенген. Хидасан әйелдері қиын босанғанда қасқырдың туыстық күшін шақыру үшін қасқыр терісінен жасалған бас киімді қарнына сүртіп шақыратын. Эфиопиялық қасқырларды дәстүрлі түрде көп пайдаланбаса да, олардың бауырларын Эфиопияның солтүстігінде емдік мақсаттарда қолдануы мүмкін.

Wolves are commonly hunted for their fur. The color of a wolf's fur can vary, from the pure white of the largest, Alaskan wolves, through the range of reddish brown. Even the so called "grey wolves" can include pure black pups in a litter, although grey is the most common color. Wolves have two kinds of hairs; an outer coat of long, stiff hairs called "guard hairs" and an "undercoat" of soft fur which grows thick in the winter and helps to insulate their bodies from the cold; this fur has the advantage of not freezing. The long guard hairs which are shed in spring and summer are waterproof, keeping the wolf's underfur dry and warm. The fur of the undercoat may be nearly two and a half inches thick and help keep a wolf warm even in temperatures reaching 40 degrees below zero. Wolves in warm climates have shorter guard hairs and less dense underfur. In some areas of medieval Europe, pelts were the only considered practicality of wolves. Pelts were usually made into cloaks or mittens, though not without hesitation, because of the wolf's strong odor. In the former Soviet Union, between 1976 and 1988, 30,000 wolf pelts were produced annually. Recent statistics from CITES indicate that 6,000 7,000 wolf skins are internationally traded each year, with Canada, the former Soviet Union, Mongolia and China being the largest exporters, and the United States and Great Britain being the largest importers. and is primarily used for scarfs and the trimmings of women's garments, though it is occasionally used for jackets, short capes, coats, In Medieval Europe, pelts were considered the only practical aspect of wolves, though they were seldom used, because of the skin's foul odour. In Scandinavian folklore, wolf skin girdles assisted in transforming the wearers into werewolves, while several Native American tribes used wolf pelts for medicinal purposes. The Pawnee wore wolf skins as capes when exploring enemy territories. The United States Army used wolf skin for parkas during the later stages of World War II and the Korean War to protect the faces of soldiers from frostbite. Wolf trapping for fur remains a lucrative source of income for many Native Americans. In the cultures of certain Native American tribes, wolf body parts were considered important additions to certain rituals. Pawnee warriors, known as Wolf People, dressed in wolf skin cloaks when scouting or hunting. Nez Perce warriors wore wolf teeth pushed through the septums of their noses. Cheyenne medicine men wrapped wolf fur on sacred arrows used to motion prey into traps. Arikara men wove wolf fur with bison fur in order to make small sacred blankets. Nuxálk mothers painted wolf gall bladders on their young male children's backs, so they could grow up to perform religious ceremonies without making mistakes as hunters. Hidatsan women experiencing difficult births would call upon the familial power of wolves by rubbing wolf skin caps on their bellies. There are not many traditional uses for Ethiopian wolves, though their livers may be used for medicinal reasons in northern Ethiopia.

Ет

Қасқырларды азық үшін аулау сирек кездеседі, бірақ тарихта адамдар аштық кезінде немесе емдік мақсатта қасқыр етін жеуге мәжбүр болған. Көптеген американдық тайпалар, әсіресе Наскапилер, қасқыр етін жеуге жарамды, бірақ жеткіліксіз тамақ деп санады, себебі ол шөп жейтін жануар емес және сондықтан өсімдік жеушілерге тән деп есептелетін емдік қасиеттері болмады. Еуропалықтардың Батыс Американы отарлау кезінде қасқыр еті «әдетте жеуге жарамсыз» деп есептелді, бірақ аш адам үшін жақсы аң болды. Дегенмен, Мартин Шмитт сол кезде қасқыр етін жеу туралы айтылған нәрселердің шындығында койоттарға қатысты болуы мүмкін екенін айтты. 1913 жылы Вильхальмур Стефанссонның Арктика экспедициясында Джордж Х. Уилкинс пісірілген қасқыр етін татып, оның «тамаша дәмді» екенін және тауыққа ұқсас екенін атап өтті. Етте паразиттер кездесетіні туралы хабарлар бар. Ислам дінінде қасқыр еті харам саналады (Сахих Мұсылман, №: 1934). 1868 жылғы «Сант-Полс» журналында Энтони Троллоп қасқыр етінің дәмділігі және француз аңшылары арасында оны әзілдің нысаны ретінде қалай пайдаланғаны туралы айтқан. 1913 жылы Вильхальмур Стефанссонның Арктика экспедициясында қасқыр еті бірнеше рет желінді, әсіресе қасқырлар семіретін жаз айларында. Трансбайкалиядағы жергілікті тұрғындар басқа тағамдар жеткілікті болған кезде де қасқыр етін жеген. Қасқыр еті мен ішек-қарнының тұтынуы Азия халық медицинасында маңызды рөл атқарады: Монғолияда қасқыр еті мен өкпесін жеу суық тиюді жеңілдетеді, ал тағамды ұнтақталған қасқыр тік ішегімен себу геморройды емдейді деп есептеледі. Қасқыр етінің дәмі туралы айтылатын пікірлер әртүрлі: «қатаң», «шеміршек», «жағымсыз» және «иіссіз», сондай-ақ «майлы есік етінен әлдеқайда жақсы» сипаттамалары кездеседі.

Соқыр

Жылытылған қорап жалюзилері қазіргі Альбертада қасқыр аулаудың танымал әдісі болып табылады. Аулау алдында жем тастау орындары белгіленеді, ал жалюзилер қасқырлар жиі келетін жерлерге орнатылады. Бұл әдіс қасқырдың жасырындығының салдарынан, жаяу аулау кезінде қасқырды табудың көбінесе таза жақтан келген сәттілікке байланысты болғандығына жауап ретінде әзірленді. Оқтар әдетте қасқыр жалюзиге жақын келгенде атылады.

Шақыру

Шалқалау – Монғолиядағы қасқыр аулаудың дәстүрлі әдісі. Аңшылар таңертең ерте қасқыр тобының орналасқан жеріне барады және қасқырдың ұлығуын еліктейді. Аңшылар қасқырлармен үндесіп ұлысады және жануарлардың өздеріне келуін күтеді. Монғол қасқырларын аулау көбінесе жергілікті малшылардың көмегімен жүзеге асырылады.

Фладель

Қазіргі Еуропалық Ресейде қасқыр аулаудың дәстүрлі әдісі – табылған қасқыр үйірін фладримен қоршау, яғни әрбір бірнеше фут сайын кішкентай мата тігілген ұзын арқанмен. Мата көбінесе қызыл түсті болады, осылайша оны қар фонында жетекшілерге оңай көруге болады. Фладри бірнеше күнге адамның иісін сақтайды, сондықтан қасқырлар қоршалған аумақта қалуға бейім. Аңшылар келгенде, қасқыр үйірінен "белгіленген" болады.

Иттермен аң аулау

Қасқыр терісін аулауға арналған бірнеше ит тұқымдары, қасқыр иті деп белгілі, өсірілген, бірақ дәстүрлі аңшы иттер де пайдаланылған.

Бүркіттермен аң аулау

Қасқырларды аулауда жыртқыш құстарды қолдану негізінен Орталық Азияда кең таралған. Қырғыз халқы дәстүрлі түрде қасқыр аулау үшін беркут деп аталатын алтын бүркітті пайдаланады. Бұрын қасқыр терісі көшпелі халықтың қатал қыста өмір сүруіне қажетті киімдерге материал болған. Бүркіттер қасқырды бір аяғын мойнының артына, екіншісін жүрек және өкпеге жақын жаққа қойып, қозғалмайтын етеді. Аңшылар көбінесе бүркітті тек қана шағын қасқырларға қарсы қолданады, себебі ересек қасқыр тіпті тәжірибелі бүркітті де күресте жарақаттауы мүмкін. Тіпті бір ғана саусақ немесе тырнақ жоғалса, бүркіттің жемтіге шабуылдау қабілеті күрт төмендейді. Аяғының шекесіне ұсақ жарақат келсе де, бүркіт енді аң аулауға жарамсыз болып қалуы мүмкін. Қасқыр ең жақсы жаттықтырылған құсқа да қарсы тұра алатындықтан, соколов әрқашан жақын болады, алғашқы мүмкіндікте бүркітке көмектесуге дайын тұрады. Бұл өте сақтықпен жасалады, себебі қасқыр адамның жақын екенін сезіп, бүркіттің тырнақтарынан босану үшін күшпен күреседі, соның салдарынан бүркіт ауыр жарақат алуы мүмкін. Қасқыр аулау сипаттамасының қиындығына байланысты, қасқыр аулауға үйретілген бүркіттердің өмір сүру мерзімі қысқа болады.

Ұмтылу

19 ғасырда Ресей мен Скандинавияда шошқалар алдау үшін пайдаланылған және жылқымен тартылатын шаналарда мықты қаптарға салып тасылған. Қаптағы шошқалар қасқырларды тартып әкелу үшін қысқырып, шу шығаратын. Аңшылар шошқаны қуып шығарғанда қасқырларды ату үшін алыстан күтетін. Қасқырлар келген соң, аңшылар оларды атып өлтіретін немесе шошқаны және қапты қайтарып алатын. Екінші жағдайда, олар жолға шығып, қасқырларды өздерінен кейін ертіп келетін. Қасқырлар қоршауға түсіріліп, содан кейін атып өлтірілетін.

Улану

Тарихи тұрғыдан алғанда, улану қасқырлардың санын азайтуда өте тиімді болды, әсіресе Американың батысында және Жапония империясында. Стрихнин ең көп қолданылатын зат болды. Уды әдетте май немесе сары маймен араластырып, еттің кішкене бөліктеріне жағады немесе жемге жасалған тіліктерге салады. Бұл әдіс тиімді болғанымен, кемшілігі – өлген қасқырдың терісін тым босатып, оны оңай жұлып алуға болатын. Стрихнинмен уланған қасқырларды әдетте өлгеннен кейін дереу терісін сырып алатын, терінің уды көп сіңірмейтіні үшін. Стрихнин құрамындағы пестицидтер оны жегеннің бәрі үшін де қауіпті. Бірақ осы удың жануарларға қатты ауырсыну мен қатыгез өлімді келтіргендіктен, қасқырларды өлтіретін стрихнин қосылған жемдер 1972 жылы АҚШ үкіметімен, ал 2006 жылы Еуропалық Одақпен тыйым салынды.

Тұтқыр ор

Қаптардың үстінен қалың таяқ немесе жота жататын, ал оған тақтай бекітілген. Бұл тақтайдың бір жағына бұғы еті, екінші жағына тас қойылған. Тұзақтың қалай жұмыс істеуі тиіс еді: қасқыр етке келгенде, оны жеу үшін тақтайға шыққанда, тақтай аударылып, қасқыр орға құлап түсетін. Екінші жақтағы тастың салмағы тақтайды қайтадан көтеріп, келесі қасқырға жем ретінде дайындап қоятын.

Болаттан жасалған қасқыр тұзағы

Америка батысында жиі қолданылатын болат қасқыр тұзақтары ауыр болаттан жасалған, ені алты жарым дюйм болатын және әрқайсысы 100 фунт күшті екі серіппеге ие. Болат қасқыр тұзақтары көбінесе сусар, сілеусін және құндызды ұстау үшін қолданылатын модельдермен бірдей болды. Адамның иісін жасыру үшін аңшылар өз жабдықтарын қолғаппен ұстап, тұзақтарды ара балауызымен немесе қанмен жабатын. Қасқырдың иіс сезу қабілеті өте жоғары болғандықтан, тұзаққа адам терісі тисе, қасқыр сол жерден кетуі мүмкін. Қасқырлар тұзақты қазып шығаруы немесе серіппесін босатуы да мүмкін. Тұзақтар көбінесе жемнің төңірегіне төртеулеп қойылып, жасырын ағаштарға берік бекітіліп, бояу үшін шөп, сабан, мақта немесе құммен жабылатын. Кейде тұзақ пен жемді суға салып қоятын, осылайша қасқырға басқа жол қалдырмайтын.

Мал шаруашылығы мен егін шаруашылығына келтірілген зиян

Қарсыластарының пікірінше, кем дегенде Солтүстік Америкада қасқырлар малдың жалпы жоғалуына аз үлес қосады. 2005 жылы малдың барлық жоғалтуларының 0,11%-ы қасқырларға байланысты болды. Қасқырлар мекендейтін штаттарда қойлардың аулануының орташа есебі 2,5%-ын қасқырлар құрады. Қасқыр үйірін тұтқындықта өсірген кинорежиссер Джим Датчердің айтуынша, қасқырлар бұрын жемеген немесе басқа қасқырдың жегенін көрмеген етті жеуге өте тартыншақты. Бұл малға шабуыл жасау тек қиын жағдайларда ғана мүмкін екенін түсіндіруге болады. Вайоминг, Айдахо және Монтана штаттарында қасқырлардың шабуылы қой өлімінің 1%-ын құрайды. Қасқыр аулауды қолдайтындар қасқырлардың адамдар жасаған мал қораларында артық өлтіруге бейім екенін атап көрсетеді. Миннесота штатында қасқырлардың шамадан тыс өлтіруіне қатысты сирек оқиғалар тіркелді, олардың салдарынан бір үйірде 35-ке дейін қой өлтіріліп, жарақат алған, ал түйеқұс үйірлерінде 50-ден 200-ге дейін құс жоғалған. Миннесотада малға жасалған шабуылдардың үлесі төмен болғанына қарамастан, қасқырлардың мекендейтін аймақтарындағы шаруашылықтар белгілі бір жағдайларда жыртқыштарға көбірек ұшырауы мүмкін. Мұндай жағдайларға шаруашылықтың аумағының үлкендігі, ірі қара малдың санының артуы, адамдардың басқаруынан алшақтығы және мал өліктерін дұрыс тастамау жатады. Қасқырлардың малдан келген жоғалтуы Солтүстік Америкадағы жалпы жоғалтулардың шағын бөлігін құраса да, Еуразиядағы зерттеулер қасқырлардың жыртқыштық әрекеттерінің жиі кездесетін жағдайларын көрсетіп тұр. Бұрынғы Кеңес Одағының кейбір аймақтарында қасқырлар қарбыз егістіктеріне елеулі зиян келтіреді. Қасқырлар әдетте піскен қарбызды сынап көргеннен кейін ғана жейді, бұл тіпті піспеген жемістерді де болашақта пайдалануға жарамсыз етеді. Кейде бір шабуылда қарбыздың жалпы өнімінің 20%-ға дейін жойылуы мүмкін. Мысалы, Иберия түбегінде табиғатты қорғаушылар қасқырларды пайдалы деп санайды, өйткені олар жабайы шошқалардың популяциясын тұрақтандырады, соның салдарынан жоғалу қаупі төнген каперцайли популяциясына демалуға мүмкіндік береді, олар шошқалардың жұмыртқаларын және балаларын жеуден қатты зардап шегеді. Йеллоустоун ұлттық паркінде қасқырлардың жалпы экологиялық денсаулыққа және, демек, аңдар үйірлеріне үлкен оң әсері бар екені көрсетілді. Йеллоустондағы аңдар барлық жас, қол жетімді ағаш көшеттерін өлтіріп, бобр, әнші құстар, жәндіктер, балық және қосмекенділер популяциясын жойып, асыра пайдалану арқылы аштыққа ұшырау қаупін тудырды. Қасқырлар аңдардың санын азайтып, оларды көбірек жылдамдықпен қозғалуға мәжбүр етті, бұл көшеттердің өсуіне және жоғарыда аталған жануарлардың популяциясының өсуіне мүмкіндік берді. Қасқыр аулауды қолдайтындар қасқырлардың үлкен популяциясының аңдар үйірлеріне тигізетін зиянды әсерлерін жиі атап көрсетеді. Мысалы, 2008 жылы Алясканың Ойын кеңесі департамент қызметкерлеріне Аляска түбегінің оңтүстігіндегі Карибу үйірінің сақталуына көмектесу үшін Аляска түбегінің оңтүстігіндегі қасқырларды тікұшақтан атуға шақыратын жоспарды бекітті. Қасқырлардың Оңтүстік Аляска карибуларының санының күрт төмендеуіне себеп болғанына сендірілді, бұл 1983 жылы 10 000-ға дейін жеткен, ал 2008 жылы 600-ге дейін төмендеді. Қасқырлардың жыртқыштық әрекетінің салдарынан соңғы екі жылда жас бұзаулардың тірі қалмауына себеп болғаны да айтылды, жүктіліктің 70% деңгейіне қарамастан.

Opponents have argued that at least in North America, wolves contribute little to overall livestock losses. In 2005 0.11% of all cattle losses were due to wolves. In states with wolf populations, they were responsible for an average of 2.5% of predation on sheep. Jim Dutcher, a filmmaker who raised a captive wolf pack, observed that the wolves were very reluctant to try meat that they had not previously eaten or seen another wolf eat before, possibly explaining why livestock depredation is unlikely except in cases of desperation. In Wyoming, Idaho and Montana, wolf predation accounts for 1% of total sheep deaths. Wolf hunting proponents have drawn attention to the fact that wolves will on occasion commit acts of surplus killing when within the confines of human made livestock shelters. Rare incidents of surplus killing by wolves in Minnesota are reported to leave up to 35 sheep killed and injured in flocks and losses of 50 to 200 birds in turkey flocks. In spite of the low percentage of attacks on livestock in Minnesota, farms in wolf territories and environments may become more susceptible to depredation under certain conditions. These conditions include larger farm size, increased numbers of cattle, an increased distance from human management, and improper disposal of livestock carcasses. While loss of livestock by wolves makes up only a small percentage of total losses in North America, surveys in Eurasia show some instances where wolf predation was frequent. In some areas of the former Soviet Union, wolves cause serious damage to watermelon plantations. Wolves will usually only take ripe melons after giving test bites, which can render even unripe fruits worthless for future consumption. Sometimes, up to 20% of the total watermelon crop can be destroyed on one raid. In the Iberian Peninsula for example, conservationists consider wolves to be beneficial because they keep wild boar populations stable, thus allowing some respite to the endangered capercaillie populations which suffer greatly from boars eating the eggs and nestlings. In Yellowstone National Park, wolves were shown to have a hugely positive effect on general ecological health, and by extension, that of game herds. Game animals in Yellowstone killed off all young, reachable tree saplings, destroying beaver, songbird, insect, fish and amphibian populations, and threatening to starve themselves via overexploitation. Wolves reduced game animal numbers and forced them to be more mobile, allowing more saplings to grow and allowing the populations of aforementioned animals to increase. Proponents for wolf hunting often point out the apparently adverse effects large wolf populations have on game herds. An example occurred in 2008, in which the Alaska Board of Game approved plans calling for department staff to shoot wolves from helicopters on the southern Alaska Peninsula in order to assist the survival of the Southern Alaska Peninsula Caribou Herd. Wolves were believed to be responsible for a dramatic drop in the Southern Alaska Caribou Herd's population, which once numbered up to 10,000 in 1983, only to drop to a population of 600 animals in 2008. Wolf predation was also believed to be responsible for virtually no calves surviving for the two years prior the culling plans, despite a 70% pregnancy rate.

Адамдарға шабуыл жасау

Әлемдік сарапнаманың жоқтығы және халықаралық ақпарат ағынына тілдік тосқауылдар кедергі келтіргені кейбір халықаралық ұйымдарды қасқырларды қолдайтындарға сын бағыттауға алып келді. Олардың пікірінше, бұл қолдаушылар Америкада қасқырлармен байланысты теріс жағдайлардың аздығын әлемнің басқа бөліктеріне таратып, әртүрлі тарихы мен мәдениеті салдарынан жануарлармен болатын өзгеше қарым-қатынастарды ескермеген. Аң аулаушылар адаммен жағымсыз тәжірибесі жоқ қасқырлардың адамдарға мекендейтін жерлерге жақындауы және шабуыл жасауы мүмкін екенін айтады. Мысалы, Америка мен Еуразиядағы қару-жарақ таратпау саясатындағы айырмашылықтар екі құрлықтағы қасқырлардың шабуылдауы туралы әртүрлі мәліметтерге себеп болғанын атап көрсетеді.