Кіріспе

Мұздатып кептіру арқылы суы алынған мұздық.

Мұздатып кептірілген мұздық, сондай-ақ астронавт мұздығы немесе ғарыш мұздығы деп аталады, мұздықтың көп бөлігі мұздатып кептіру процесінде алынып тасталған. Қалыпты мұздықпен салыстырғанда, оны бөлме температурасында ерімейтіндей сақтауға болады, құрғақ және сынғыш, бірақ тістегенде жұмсақ болады. Оны NASA-мен келісімшарт бойынша Whirlpool Corporation компаниясы Аполлон миссиясы үшін жасады. Дегенмен, ол ешбір Аполлон миссиясында қолданылмады. Мұздатып кептірілген тағамдар ұзақ мерзімді ғарыш сапарларына (мысалы, Айға) және су мен оттегінің салмағын азайту үшін (олардың екеуі де тағамның бұзылуында маңызды рөл атқарады) әзірленді. Мұздатып кептіру (немесе лиофилизация) ауа қысымын мұздың қатты күйден газға тікелей сублимацияланатын деңгейге дейін төмендету арқылы мұздықтың суын жояды. Мұздық алдымен вакуумдік камераға салынып, қалған су мұзданатынға дейін тоңдырылады. Содан кейін ауа қысымы судың үштік нүктесінен төмендетіліп, жартылай вакуум құрылады, бұл камерадан ауаны шығарып тастайды; содан кейін жылу қолданылып, мұз сублимацияланады; соңында тоңдыру спиральдары буланған суды ұстап алып, мұзға айналдырады. Бұл процесс бірнеше сағатқа созылады, нәтижесінде мұздатылған құрғатылған мұздық шығады. Өнім қаптамасында ғарышқа шыққан астронавттардың суреттері болғанына қарамастан, мұздатылған құрғатылған мұздық ғарыш костюмі қолданылған ешбір миссияға қосылмады. Мұздатылған құрғатылған мұздық ғарышқа ұшқандығының жалғыз дәлелі – Аполлон-7 миссиясының мәзірі, онда ол бір тағам ретінде тізілген. Алайда, Аполлон-7-нің жалғыз тірі қалған мүшесінен сұрағанда, ол оны ұшу кезінде берілгенін есіне алмады. Бір NASA тағам ғалымының айтуынша, мұздатылған құрғатылған мұздық сұраныс бойынша жасалса да, "оны көп адам ұнатқан жоқ". Астронавт Майк Массимино мұздатылған құрғатылған мұздықты ұнатпайтынын айтып, оны "қорқынышты" және "тағам емес, құрылыс материалына көбірек ұқсайтын" деп сипаттады.

Ғарыштағы дәстүрлі балмұздақ

1970 жылдары ғарышкерлер Skylab ғарыш станциясында әдеттегі мұзжұмсақ жеді; оны Халықаралық ғарыш станциясында да жеді. Skylab-та әдеттегі мұзжұмсақты сақтауға арналған тоңазытқыш болды, ал кейде Space Shuttle және Халықаралық ғарыш станциясының ғарышкерлері де әдеттегі мұзжұмсақты ғарыш станциясына алып өтеді.

Қоғамдық тұтыну

Калифорниядағы Эймс зерттеу орталығы 1973 жылы адамдарға ғарышкер тағамын татып көруге мүмкіндік беру үшін зерттеулер жүргізе бастады. Олар American Outdoor Products және Backpacker's Pantry компанияларымен байланысқа түсті, соның ішінде Backpacker's Pantry қатаң жағдайларда саяхат жасайтындар үшін кептірілген тағамдар, тіпті дәмді қайнатылған тағамдар мен макарон сияқты тағамдардың танымал көзіне айналды. NASA/AMES американдық American Outdoor Products компаниясымен бірлесіп әлемдегі алғашқы мұздатылған кептірілген балмұздақ пен Astronaut Foods өнімдерін жасады, мақсаты – адамдарға ғарыш тағамының қандай екенін сезіндіру.