Ағылшын көлдерінің Ред Скрис тауы

Кіріспе

Тау Англиядағы көлдер ауданында, Камбрияда орналасқан.

Қызыл Скриз – Англия көлдер ауданындағы Паттердейл және Амблсайд ауылдары арасында жатқан құлау. Оны Шығыс Феллс тобындағы Фэрфилдтың бөлігі деп санауға болады, бірақ ол төмен қыраттар арқылы көршілес таулардан бөлінген. Бұл Қызыл Скризге дербестік береді, ол оның биіктігінде көрінеді.

Топография

Қызыл Скриз – Амблсайд қаласынан шамамен солтүстік-солтүстік-шығыс бағытта созылатын биік қырқа. Бұл қырқа екі басында да тарылып, ұзын көтерілген қайық пішінін алады. Ол көршілес таулардан батыстағы Скандейл асуы (шамамен) және шығыстағы Киркстоун асуы арқылы бөлінеді. Осы екі төменгі асу Қызыл Скризді Көлдер аймағының оңтүстігінен қарағанда тәуелсіз тау ретінде көруге мүмкіндік береді. Сондай-ақ, олар осы таудың Мэрилин ретінде жіктелуіне қажетті биіктік көрсеткішін қамтамасыз етеді. Қырқада екі кішігірім қосалқы шың бар: оңтүстік жотадағы Снаркер Пайк және солтүстік жотадағы Орта Додд. Дегенмен, олардың әрқайсысы қырқадан аса биік емес (ден аз). Қызыл Скриз Көлдер аймағының негізгі суайдырының бөлігі болып табылады, ол шың мен екі іргелес асу арқылы шығыстан батысқа қарай созылады. Солтүстікке қарай ағатын барлық өзендер Солуэй фьордына құяды, ал оңтүстікке қарай ағатындары Морекамб шығанағына құяды. Қызыл Скриздің шекарасын жақын орналасқан аңғарлардағы төрт өзен анықтайды. Оңтүстік жағында Скандал Бек батыс беткейлерін, ал Сток Гилл шығыс беткейлерін кептіреді. Бұл екеуі де Амблсайдтың батысындағы шамалы жерде Ротай өзеніне қосылады. Солтүстік жағында Кейстон Бек батыс беткейлерін, ал Киркстоун Бек шығыс беткейлерін кептіреді, олар қырқаның соңындағы тегіс жерге жеткенде бірігеді. Осылайша, Қызыл Скриздің шекаралары төрт аңғармен симметриялы түрде қалыптасады, ал тау олардың арасында орналасқан, ешқайсысының басында көтерілмейді. Кең оңтүстік жота Амблсайдтан басталып, бірте-бірте көтеріледі. Төменгі беткейлерге аралас орман отырғызылған және құрғақ тас қабырғалармен кеңінен бөлінген. Шыңның солтүстігінде жота Смолтвейт Бендте тарылып, кейін Орта Доддтың шыңына дейін қайтадан кеңейеді. Бұдан әрі төмен түсу тік және қиын, бірақ көбінесе шөпті. Батыс жақтары да қалың, негізінен шөпті, кейбір тау жыныстарымен, Скандал және Кейстон Гленнен тік көтеріледі. Шығыс жағы екі тік шатқалмен (Кумбриядағы шығанақтарда белгілі) эрозияға ұшыраған. Бұл оған көбірек жартасты көрініс береді, екі шақырымдық скрейстелл Киркстоун асуының барлық ұзындығынан жоғары көтеріліп, асуды кесіп өтетін A592 тас жолынан жақсы көрінеді. Осы көріністен тау өзінің атын алған. Орданс Survey карталарында Килншоу шаңғысы белгілі, бірақ шындығында ол шыңның астындағы тар шатқал ғана.

Red Screes is a ridge of high ground which runs for nearly in a north north easterly direction from the town of Ambleside, and reaches a maximum height of This ridge narrows at either end, giving it the shape of a long upturned boat. It is separated from neighbouring fells by Scandale Pass to the west (c.) and Kirkstone Pass to the east These two low cols mean that Red Screes is seen as an independent fell when viewed from the south of the Lake District. They also give the fell sufficient prominence to be classified as a Marilyn. There are two minor subsidiary tops: Snarker Pike on the south ridge and Middle Dodd on the north ridge. Each of these, however, has very little prominence above the ridge (less than ). Red Screes forms part of the main watershed of the Lake District, which runs in an east west direction across the summit and the two adjacent cols. All streams to the north eventually flow into the Solway Firth, and those to the south flow into Morecambe Bay. The boundaries of Red Screes are formed by the four streams in the adjacent valleys. To the south, Scandale Beck drains the western slopes and Stock Ghyll the eastern ones. These both join the River Rothay a few yards apart just to the west of Ambleside. To the north, Caiston Beck drains the western slopes and Kirkstone Beck the eastern ones, and these join where they reach more level ground at the end of the ridge. Thus the boundaries of Red Screes are formed symmetrically by four valleys, with the fell between them, rather than rising at the head of any one of them. The broad southern ridge rises gently for from Ambleside. The lower slopes have been planted with small areas of mixed woodland and are extensively compartmentalised by an array of dry stone walls. North of the summit, the ridge narrows at Smallthwaite Band, before widening again to the summit of Middle Dodd. Beyond this, the descent is steep and rough though mainly grassy. The western flanks are also rough, mainly grassy with some rock outcrops, rising steeply from Scandale and from Caiston Glen. The eastern side has been eroded by two steep corries (known at coves in Cumbria). These give it a more rocky appearance, with two miles of screeslope looming above almost the full length of Kirkstone Pass, and well seen from the A592 road which crosses the pass. It is from this view that the fell takes its name. Prominent on Ordnance Survey maps is Kilnshaw Chimney, although in reality this is just a narrow gully beneath the summit.

Саммит

Басты жері – кең жазық, беті шөп пен тастармен жабылған. Шығыс бетінде екі белгісіз шағыр ойылып, олардың арасында жалпақ үстіне орналасқан мүйіс шығып тұрады, оның ең биік нүктесі солтүстік шетінде. Бірнеше ірі қазаншұңқырлар салынған және жақын жерде триангуляциялық бағана орнатылған. Оның жанында дөңгелек таспен қаланған паналау бар. Оңтүстікке қарай бірнеше метрде Ред Скрис Тарн көлі орналасқан, ол өсімдік өмірі жоқ, тұрақты су айдыны. Жаңбырдан кейін кішкентай көлдерді табуға болады. Көрініс барлық бағытта да керемет. Хелвеллин жақсы көрінеді, Dove Crag және Fairfield жартастарының артында, Deepdale Hause-тан жоғары. High Street және Қиыр Шығыс Феллз Каудейл Мурдың ірі бөлігінен көрінеді. Батыста алысқа созылған Coniston, Bowfell және Scafell төбелері көкжиекті құрайды. Киркстоун тавернасына қарайтын шығыс беткейден көрініс әсерлі. Құлаудың төменгі (және ең көне) тау жыныстары, оның түбінде және оңтүстік қырқаның оңтүстік жартысында, Seathwaite Fell құмтас формациясына жатады. Бұл негізінен вулкандық белсенділіктің соңғы сатысында қалыптасқан құмтас пен сазтас шөгінділерінен тұрады. Снаркер Пайктің оңтүстігінде осы шөгінділердің 800 метрден астамы бар. Бір-бірімен араласқан пирокластикалық тау жыныстары, жұқа туф қабаттарынан бастап, қалың брекчия бірліктеріне дейін өзгереді, бұл шөгінділер қалыптасқан кезде вулкандық белсенділіктің болғанын көрсетеді. Бұл шөгінділердің үстінде Lincomb Tarns туф формациясы орналасқан, ол құлаудың шығыс және батыс жақтарында, сондай-ақ оңтүстік жотаның жоғарғы бөлігінде кездеседі. Қазіргі уақытта Burlington Stone үш түрлі тас сатады: Kirkstone Brathay көк/қара, Kirkstone Sea Green және Kirkstone Silver Green. Seathwaite Fell құмтас формациясында карьерлік жұмыстар жүргізілген. Жасыл шифер осы формациядағы ұсақ түйірлі шөгінді жыныстардан пайда болған, кейін метаморфозға ұшырап шиферге айналған. Сонымен қатар, шығыс беткейінде мыс іздеу жұмыстарының іздері бар, қазіргі тас жолға жақын жерден 120 фут (37 м) тереңдікке дейін ойылып жасалған шахта бар. Киркстоун асуының үстіндегі тік шығыс беткейлерді жабатын таулы құмдар қызыл түсті болып көрінеді. Снаркер Пайк, ескі ағылшын тіліндегі "snaca" (жылан) және "pike" (шың) сөздерінен құралған "жылан шыңы" деген мағынаны білдіреді. 1764 жылы оның аты Snake Pike деп тіркелген. Алғашқыда ол "жылан төбесі" (snaca және төбе/үйіндіні білдіретін диалекті how(e) сөздерінен) болған болуы мүмкін, кейін Snarker-ге қысқартылып, содан кейін "pike" сөзі қосылған. Дегенмен, көлікте жыландар жиі кездеседі. Pike сөзі шың немесе төбе үшін қолданылатын диалектік сөз, ол ескі ағылшын тіліндегі pīc немесе ескі норвег тіліндегі pík сөздерінен шыққан. Бұл көбінесе құлаудың шыңына, содан кейін құлаудың өзіне қолданылады. Олардың кейбіреулері ежелгі, ал көптегені заманауи.

The summit area is a broad plateau with a dressing of grass and stones. Two unnamed corries are cut into the eastern face and between them a flat topped promontory juts out with the highest point on its northern edge. A number of large cairns have been built and an Ordnance Survey triangulation column stands nearby. Adjacent to that is a circular stone shelter. A few yards to the south is Red Screes Tarn, a small permanent waterbody with no plant life in evidence. A number of smaller pools can be found after rain. The view is excellent in all directions. Helvellyn is seen to good advantage, beyond the crags of Dove Crag and Fairfield and over Deepdale Hause. High Street and the Far Eastern Fells are seen over the immediate bulk of Caudale Moor. To the west the skyline is formed by the distant Coniston, Bowfell and Scafell fells. The immediate view down the eastern face to the Kirkstone Inn is spectacular. The lowest (and oldest) rocks, around the base of the fell and on the southern half of the south ridge, belong to the Seathwaite Fell Sandstone Formation. This consists mainly of deposits of bedded volcaniclastic sandstone and siltstone, deposited rapidly in shallow water at a late stage during the volcanic activity. South of Snarker Pike there are more than 800 m of these sediments. Interbedded pyroclastic rocks vary from thin beds of fine tuff to thick units of breccia, and reveal some ongoing volcanic activity during the period of deposition. Overlying those deposits are rocks of the Lincomb Tarns Tuff Formation, found on the eastern and western sides of the fell and the top of the southern ridge. At present Burlington Stone markets three types of stone called Kirkstone Brathay Blue/Black, Kirkstone Sea Green and Kirkstone Silver Green. Quarrying took place within the Seathwaite Fell Sandstone Formation. The green slate was formed from fine grained sedimentary rock within that formation, which was later metamorphosed to form slate. There are also the remains of a trial for copper on the eastern flank, a 120 feet (37 m) level being driven into the fell from close to the modern road. The screes which cover the steep eastern slopes above the Kirkstone Pass appear to have a reddish colouration. Snarker Pike is probably ‘snake peak’ from Old English snaca, a snake, plus pike. In 1764 its name was recorded as Snake Pike. Originally it may have been Snake How (from snaca plus dialect how(e), a hill or mound), which became contracted to Snarker and then had ‘pike’ added. though adders are not uncommon in the Lake District. Pike is a dialect work for a peak or summit, from either Old English pīc or Old Norse pík. This is frequently used for the summit of a fell, and then for the fell itself. Some of these names are ancient, but many are more modern.