Кіріспе

Free Zone – Амос Гитайдың 2005 жылы түсірген фильмі. Израиль мен Иорданияда түсірілген бұл израильдік-бельгиялық-француздық-испандық туындысында израильдік еврей актриса Ханна Ласло, палестиналық актриса Хайам Аббас және израильдік-америкалық актриса Натали Портман рөл сомдайды. Бұл Гитайдың "Шекара" немесе "Алдыңғы қатар" трилогиясының екінші фильмі. Фильм 2005 жылғы 19 мамырда Канн кинофестивалінде тұңғыш рет көрсетілді. Израильде 2005 жылғы 9 маусымда шықты, содан кейін жыл бойы көптеген кинофестивальдерде көрсетілді және 2005 жылғы 16 желтоқсанда АҚШ-та шектеулі прокатқа шықты.

Сюжет

Ребекка (Натали Портман) – бірнеше айдан бері Иерусалимде тұратын жас американдық әйел. Ол еврей жігіті Брейтбергпен некелерін ажырастырды, себебі ол әскери қызметте болғанда палестиналық әйелді зорлағанын мойындады. Ребекканың әкесі еврей, ал анасы – басқа ұлттан, сондықтан еврейлік тәрбие алғанына қарамастан, діни дәстүр бойынша оны еврей деп санамайды. Ашық жылап, Ребекка Холокосттан аман қалғандардың қызы, еврей-израильдік Ханна (Ханна Ласло) басқаратын туристік таксиге отырады. Ханна Иорданияның Сирия, Ирак және Сауд Арабиясымен шекарасына жақын орналасқан еркін сауда аймағына, немесе "еркін аймаққа" барады, ол күйеуіне тиіс ақшаны алу үшін барады, ол жақында ракета шабуылында жараланған. Еркін аймаққа жеткенде олар Лаиламен (Хиам Аббас) кездеседі, ол Ханнаның күйеуінің "америкалық" деп танылатын адаммен қара нарықтағы серіктестігінде байланысшы ретінде жұмыс істейтін палестиналық әйел. Үш әйел Ханнаның ақшасын қайтарып алу және америкалықтың ұлы Валидті табу үшін қауіпті сапарға шығады, ол ақшамен қашып кеткен болуы мүмкін. Фильмнің басы мен соңы Чава Альберштейн орындаған дәстүрлі Пасха әні "Хад Гадья"мен аяқталады. Сонымен қатар, фильмнің соңында таксиде Шотей Ханевуаның "Айн Ани" әні ойнайды.

Актерлік құрам

Натали Портман Ребекка рөлінде. Ол жартылай израильдік, жартылай американдық, Нью-Йорк қаласынан Иерусалимге көшіп келді, бірақ онда өз отбасысы жоқ. Ханна Ласло Ханна рөлінде. Синайдан қуылғаннан кейін ол күйеуімен бірге Негевке қоныстанды. Хайам Аббас Лейла рөлінде. Палестиналық араб, өзінің ұлынан қазіргі заманғы мінез-құлқы үшін қабылданбаған. Кармен Маура миссис Брейтберг рөлінде. Хулионың анасы. Фильмнің соңғы нұсқасында ол тек бір-біріне қосылған естелік кадрларда ғана көрінеді. Макрам Хури – америкалық Самир. Тексаста босқын болған палестиналық жетім. Қазір ол еркін экономикалық аймақтағы оазисте автокөлік саудасымен айналысады. Аки Авни – Хулио. Ребекканың испандық-еврей тегіндес бұрынғы күйеуі. Олар ол әскери операция кезінде палестиналық босқынға зорлық көрсеткенін айтқаннан кейін ажырасып кетті. Лирон Лабу – Иордания шекарасындағы әскери офицер.

Қабылдау

"Еркін аймақ" сыншылардан жағымсыз пікірлер алды. Rotten Tomatoes шолу агрегаторының мәліметінше, 46 шолудың негізінде сыншылардың 26% фильмге оң баға берген, ал орташа бағасы 5/10 құрады. Сайттың консенсусы былай делінеді: "Орта Шығыстағы қақтығыстар туралы жасалған бұл кинолық метафорадағы символизм соншалықты ауырлықпен берілгендіктен, кейіпкерлер мен олардың тағдырына бейжай қарау қиын".

Марапаттар

2005 жылғы Канн кинофестивалінде Ханна Ласло үздік әйел актер сыйлығын жеңіп алды, ал фильм «Алтын пальма» сыйлығына үміткер болды. Фестиваль төрағасы кейіннен «Еркін аймақ» фильмінің үш актрисасын да ең үздік актерлік тобы үшін марапаттауды қарастырғанын мәлімдеді.

Дау

2005 жылғы 23 ақпанда Иерусалимнің Батыс қабырғасында түсірілім кезінде Израиль полициясы актерлер мен түсірілім тобынан Натали Портман мен израильдік актер Аки Авни арасындағы сүйісу көрінісін түсірген кезде, онда дұға етіп тұрған ортодоксал яһудилердің наразылығынан кейін кетуді сұрады. Бұл көрініс фильмнің түпкілікті нұсқасына қосылмады.