Кіріспе

Хисар ауданы – Үндістанның Харьяна штатындағы 22 ауданның бірі. Хисар қаласы аудан орталығы болып табылады. Хисар ауданында төрт бөлімше бар: Хисар, Барвала, Ханси және Нарнауд. Әр бөлімшені SDM басқарады. Аудан сондай-ақ Хисар облысының құрамына кіреді. Хисар қаласын Фируз Шах Туғлак құрған. 1966 жылғы қайта ұйымдастыруға дейін Харьянаның ең үлкен ауданы болған Хисардың бір бөлігі жаңадан құрылған Жинд ауданына берілді. 1974 жылы Бивани және Лохару аудандары Бивани ауданына қосылды. Сирса ауданы құрылғанда Хисар тағы екіге бөлінді. Кейіннен Фатехабад ауданы да құрылды. Хисар – Хисар облысының әкімшілік орталығы, сонымен қатар Полиция департаментінің бас штабы. Бұл жерде Б.С.Ф. 3-ші батальонының, жедел жәрдем және командалық күштердің де бас штабы орналасқан. Осы ведомстволардың барлығын орналастыру үшін бес қабатты аудандық әкімшілік кешен салынды, кеңселер 1980 жылы осы кешенге көшірілді. Ол жаңа сот кешенімен іргелес орналасқан, ол да пайдалануға берілді. Бұл әкімшілік және сот кешені Харьянаның ең ірі кешені болып табылады; аудандық орталық ретінде ол елдегі ең ірі кешендердің бірі болуы мүмкін. Хисар – Сарасвати өркениетіне жататын бес қаланың бірі, ал оның аты тарихи кітаптарда Синд өркениетімен байланысты және жалпы білім кітаптарында Банавали орналасқан жер ретінде көрсетілген, ол бес қой шаруашылығының бірі. 2011 жылғы мәліметтер бойынша, Хисар Харьянаның 21 ауданы ішінде Фаридабадтан кейін екінші ең көп халқы бар аудан. Хисар қаласы «болат қаласы» деп те аталады, себебі мұнда Жиндалдың тот баспайтын болат зауыттары орналасқан. Сонымен қатар, ол Үндістандағы гальвандалған темірдің ең ірі өндірушісі болып табылады.

География

Солтүстік Хисар ауданы Фатехабад ауданы арқылы ағатын Гхаггар өзені мен Нарнаул аймағы арқылы ағатын Дришадвати өзенінің ежелгі арнасы арасында орналасқан. Шығыс, орталық және оңтүстік-шығыс Хисар ауданы Дришадвати өзені мен Ямуна өзені арасында жатыр. Батыс Хисар ауданы Багар аймағының бір бөлігі. Өзендерге жақын орналасқан егістік жерлер су тасқынына бейім, бірақ әдетте өте құнарлы хадир топырақтарынан тұрады, ал өзендерден алыс жатқан жоғары жатқан жерлер бангар топырақтарынан құралған, олар су тасқынына аз бейім, бірақ орташа есепте құнарлылығы төмен. Суару мақсатында Хисар ауданы 5 аймаққа бөлінген: барани (жаңбыр аз жауатын аймақ, онда жаңбырға тәуелді құрғақ шаруашылық жүргізіледі, қазіргі уақытта суару үшін түтікше құдықтарына сүйенетін аймақ) және Рангой аймағы (Гхаггар өзенінің тасқынын құрғақ жерлерге жеткізу үшін салынған Рангой каналымен суарылатын аймақ). Хисар құнарлы аллювийлік топыраққа ие, арасында өте өткір құмды жерлер кездеседі. Багар аймағында жер асты суы 100 футтан астам тереңдікте орналасқан, көбінесе тұзды және адам тұтынуға жарамсыз, ал сәуір айынан шілде айының соңына дейін құмды дауылдар жиі болады, осы кезде муссон басталады. Бұрын Хисар тек жаңбырға тәуелді болған, ал суару тек Солтүстік Хисардағы Гхаггар өзені ағатын Нали аймағында ғана мүмкін болды. 1963 жылы Бхакра-Нангал тоған-канал жүйесінің ашылуы, сондай-ақ Батыс Ямуна каналы Харьянаның көп бөлігін, оның ішінде батыс шекарасындағы Багар аймағын суарды. 1983 жылы Индира Ганди каналының (әсіресе Ханси-Бутана тармақтары) ашылуы Сатледж және Биас өзендерінің суын Раджастанның егістік жерлеріне, оның ішінде Багар аймағына жеткізіп, құмды төбелерді тұрақтандырды және шөлдің кеңеюін болдырмау арқылы топырақ эрозиясын тоқтатты.

Климат

Хисардың климаты жылы.

Әкімшілік бөлімшелер

Хисар 1966 жылы қайта ұйымдастырылғанға дейін штаттың ең ірі ауданының аудандық орталығы болып келді. 1966 жылы ауданның бір бөлігінен жаңа Джинд ауданы құрылды. Кейіннен Бивани және Лохару теңіздері 1974 жылы Бивани ауданы құрылғанда Бивани ауданына берілді. Сирса ауданы Хисар ауданының толық құрамынан бөлініп шықты. Қазіргі уақытта Фаттабад ауданы да осы ауданнан бөлінді. Хисар ауданы Адампур, Агроха, Барвала, Хисар, Ханси 1, Ханси 2, Нарнаунд және Укланаманди сегіз теңізінен, сондай-ақ Балсаманд және Басс екі кіші теңізінен тұрады. Хисар ауданының көлік құралдарын тіркеу нөмірлері: Хисар HR 20 және HR 39 (коммерциялық нөмір), Ханси HR 21 және Барвала HR 80. Хисар – дивизиялық комиссардың дивизиялық орталығы, сонымен қатар полиция департаментінің орталығы. Бұл жерде Шекаралық қауіпсіздік күштерінің батальондық штабы, Харьяна қарулы полициясының 3-ші батальоны және полицияның арнайы жасағы да орналасқан. Бұл барлық департаменттер қазір 1980 жылы салынған бес қабатты аудандық әкімшілік кешенінде орналасқан, ол жаңа сот кешенімен іргелес жатыр. Ауданның жеті Видхан Сабха сайлау округі бар: Адампур, Уклана, Нарнаунд, Ханси, Барвала, Хисар және Налва. Бұлардың барлығы Хисар сайлау округінің құрамына кіреді.

Дін

+ Хисар ауданындағы дінДіндарлық тобы20111911192119311941Халық саны (% пайыздық)Халық саны (% пайыздық)Халық саны (% пайыздық)Халық саны (% пайыздық)Халық саны (% пайыздық)Индуизм 544,799 541,720 548,351 583,429 652,842Ислам 202,009 218,600 215,943 253,784 285,208Сикхизм 28,642 38,508 45,615 55,169 60,731Джайнизм 6,003 5,767 5,874 5,988 6,126Христиандық 253 0.03 273 0.03 1,024 1,107 1,292Зороастризм 11 0.00 10 0.00 3 0.00 2 0.00 4 0.00Иудаизм 0 0.00 8 0.00 0 0.00 0 0.00 1 0.00Буддизм 0 0.00 3 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00Басқалар 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 505 0.05Жалпы халық саны 781,717 100.00 804,889 100.00 816,810 100.00 899,479 100.00 1,006,709 100.00

+ Хисар ауданының кіші аудандарындағы дін (1941)Кіші ауданИндуизмИсламСикхизмХристиандықДжайнизмБасқаларыЖалпы халық саны (% пайыздық) (% пайыздық) (% пайыздық) (% пайыздық) (% пайыздық) (% пайыздық)Хисар кіші ауданы 157,058 65.48 64,499 26.89 15,712 6.55 572 0.24 1,992 0.83 24 0.01 239,857 100.00Ханси кіші ауданы 175,761 78.34 45,551 20.30 165 0.07 56 0.02 2,836 1.26 1 0.00 224,370 100.00Биуани кіші ауданы 127,740 80.55 29,554 18.64 533 0.34 169 0.11 587 0.37 4 0.00 158,587 100.00Фаттахабад кіші ауданы 94,122 55.53 67,556 39.86 7,664 4.52 18 0.01 124 0.07 7 0.00 169,491 100.00Сырса кіші ауданы 98,161 45.78 78,048 36.40 36,657 17.10 420 0.20 587 0.27 531 0.25 214,404 100.00

Белгілі тұлғалар

Өткен үш ғасыр ішінде Хисар қаласы Сардар Ишри Сингх, Сардар Харжи Рам және Раи Бахадур Сардар Нау Нихал Сингх сияқты тәуелсіздікке дейінгі Хисардың құрметті судьяларына отан берген. Ерекше тұлғалардың ішінде Лала Ладжпат Раи (бостандық күрескері, Хисар қалалық комитетінің сайланған мүшесі, 1986 жылы Хисар аудандық конгресінің, Арья қоғамының және аудандық адвокаттар кеңесінің негізін қалаушы), Капитан Абхиманю Синду (кәсіпкер, журналист, БЖП ұлттық өкілі және Нарнаунд сайлау округінен Харьяна штатының министрі), марқұм доктор Гопи Чанд Бхаргава (біртұтас Пенджабтың алғашқы бас министрі), Ома Пракаш Джиндал (Джиндал Индустриясының бұрынғы төрағасы және Харьяна үкіметіндегі министр) және оның әйелі Савитри Джиндал (Джиндал Индустриясының төрағасы және Харьяна үкіметіндегі министр), Субхаш Чандра (Эссель тобы мен Zee Network төрағасы және Раджья Сабхадағы БЖП депутаты), Амит Мунджал (Doctor Insta негізін қалаушы және бас директоры, сондай-ақ Citi Holdings-тің бұрынғы бас қаржы директоры), Яш Тонк (Болливуд актері), Маниш Джоши Бисмил (театр режиссері), генерал В. К. Сингх (бұрынғы Армия бастығы және БЖП-данғы Одақтың министрі), генерал Далбир Сингх Сухаг (бұрынғы Армия бастығы) бар.