Гватемалалық антрополог Мирна Мак Чанг: Әділет үшін күрес және құрбандық
Myrna Mack
Гватемалалық антрополог Мирна Мак Чанг қазасы: үкіметтің қатігездігіне сын айтқандықтан әскерилердің қолынан қаза тапты. Әділет үшін күрес, сот процесі, өтемақы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гватемалалық антрополог Мирна Мак Чанг (24 қазан 1949 жыл - 11 қыркүйек 1990 жыл) – Гватемалалық антрополог. 1990 жылы Гватемала армиясының өкілдері оны Гватемала үкіметінің үнді майя халқына қатысты саясатын және жалпы адам құқықтарын бұзуын сынағандықтан пышақтап өлтірді. Оның қарындасы әділет іздеуінің нәтижесінде Макты өлтірген адам сотталды, ал жоғары лауазымды басшылар Коста-Рикадағы Америкааралық адам құқықтары сотында алғашқы рет қарастырылған істе сотқа тартылды. 2004 жылы Гватемала үкіметі өз кінәсін мойындап, оның отбасына материалдық өтемақы төледі.
Guatemalan anthropologist
Myrna Mack Chang (24 October 1949 – 11 September 1990) was a Guatemalan anthropologist. In 1990, she was stabbed to death by elements in the Guatemalan military due to her criticism of the Guatemala government's treatment of the indigenous Maya, and human rights abuses against the people in general. Due to her sister's pursuit of justice, Mack's killer was convicted and upper level superiors tried in precedent setting cases before the Inter American Court of Human Rights in Costa Rica. In 2004 the government of Guatemala acknowledged its responsibility and paid her family financial compensation.
Өмірбаян
Мирна Мак Чанг Гватемаланың оңтүстік-батысындағы Реталхулеу департаменті Сан-Николас ауылында дүниеге келді. Оның анасы қытай, әкесі майя тайпасынан. Мырнаның Хелен есімді кіші қарындасы болған. Жергілікті мектептерді бітіргеннен кейін, Мак жоғары білім алу үшін шетелге кетті. Ол Ұлыбританиядағы Манчестер және Дарем университеттерінде антропологияны оқыды. Гватемалаға қайтқан соң, Мак Азамат соғысы кезінде қоныс-жайларынан күшпен шығарылған майя шаруаларының көптеген қауымдастықтарында зерттеу жұмыстарын жүргізді. Ол олардың жағдайын жақсы түсініп, олардың мүддесін қорғауға және адам құқықтарын қорғауға белсенді түрде кірісті. Жергілікті тұрғындармен тығыз байланыста болғандықтан, ол үкімет күштері жасаған шабуылдар туралы білді.
Myrna Mack Chang was born in Barrio San Nicolás, Retalhuleu Department, in southwest Guatemala. Her mother was Chinese and her father was Mayan. Myrna had a younger sister, Helen. After attending local schools, the elder Mack went abroad for college. She studied anthropology in the United Kingdom, at both the University of Manchester and Durham University. Upon returning to Guatemala, Mack conducted fieldwork among several of the many Maya campesino communities who were uprooted during the Civil War. She became sympathetic to their cause and became more of a human rights activist. As she was working closely with the indigenous peoples, she learned about the attacks made against them by government forces.
Өлім
1990 жылы 11 қыркүйекте Мак Гватемала қаласындағы кеңсесінің алдында қаныпешене өлтірілді. Ол қарулы күштердің өлім отряды (демек, Америка мектебінде оқытылған) тарапынан 27 рет пышақталды, себебі ол үкіметті жергілікті халықтардың адам құқықтарын бұзуы үшін сынаған болатын. Ол 40 жаста еді. Оның қарындасы, анасы және жақындары оның өлімі үшін әділдік табуға бел буды. Бейбітшілік келісімдері мен ашық азамат соғысының аяқталуынан кейін Гватемала азамат соғысы кезіндегі зұлсалыстарды құжаттауға кірісті, бұл үшін Ұлттық комиссия куәліктер жинады. Оның әпкесі Хелен Мак Вашингтондағы Америкааралық адам құқықтары жөніндегі комиссияға, содан кейін Коста-Рикадағы Америкааралық адам құқықтары жөніндегі сотқа шағым түсірді. 1993 жылы ол қудалауды қолдау және адам құқықтары саласындағы басқа жұмыстарды жүзеге асыру үшін Fundación Myrna Mack-ті құрды. 2003 жылғы 25 қарашада сот Макты үкіметтік күштердің өлтіргенін анықтады. 2004 жылғы сәуірде Америкааралық адам құқықтары жөніндегі соттың шешімінен кейін Гватемала үкіметі өзінің агенттерінің Мырна Макты өлтіргенін ресми мойындады. Соттағы келісім аясында оның жақындарына қаржылық өтемақы төленді. Оның әпкесі Хелен 1992 жылы "әділдік іздеудегі жеке батылдығы мен табандылығы және саяси қылмыскерлердің жазасыз қалғандығына толық нүкте қоюы үшін" Right Livelihood Award сыйлығымен марапатталды. Ол адам құқықтары үшін жұмысын жалғастыруда және осы саладагы еңбектері үшін тағы да бірнеше марапат алды.
On 11 September 1990, Mack was assassinated outside her office in Guatemala City. She was stabbed 27 times by an armed forces death squad (allegedly trained at the School of the Americas) because she had criticized the government for its human rights abuses of the indigenous communities. She was 40 years old. Her sister, mother and associates took up her case, determined to win justice for her death. Following the Peace Accords and end of the overt civil war, Guatemala was beginning to take actions to document abuses during the civil war, with testimony collected by the National Commission. Her sister Helen Mack filed a case with the Inter American Human Rights Commission in Washington, DC and later with the Inter American Court of Human Rights in Costa Rica. In 1993 she set up the Fundación Myrna Mack to support the prosecution and to do other work for human rights. On 25 November 2003, the court ruled that Mack had been killed by government forces. In April 2004, following the judgment issued by the Inter American Court of Human Rights, the Guatemalan government publicly acknowledged that its agents had committed the killing of Myrna Mack. It provided her next of kin with a financial compensation package as part of the court settlement. Her sister, Helen, was honored with a Right Livelihood Award in 1992 "for her personal courage and persistence in seeking justice and an end to the impunity of political murderers." She continues to work for human rights and has received other recognition for it.
Мұрасы мен марапаттары
1993 жылы оның әпкесі Хелен Мак Чанг, оның естелігін сақтау, Мактың өлімі үшін сот арқылы әділдік табу және адам құқықтарын қорғау жұмысын жалғастыру мақсатында Fundación Myrna Mack қорына негіз салды.
In 1993, her sister Helen Mack Chang established the Fundación Myrna Mack to honor her memory, pursue justice through the courts for Mack's death, and continue work in defending human rights.