Америкалық юморист Эйб Берроуз туралы

Кіріспе

Американдық юморист (1910–1985)

Абе Бэрроуз (шын аты Абрам Солман Боровиц; 18 желтоқсан 1910 – 17 мамыр 1985) – американдық юморист, жазушы және радио мен сахна режиссері. Ол «Тони» сыйлығын жеңіп алды және екі «Пулитцер» сыйлығына ие болды, бірақ олардың тек біреуі ғана табысталды.

Алғашқы жылдар

Нью-Йорк қаласында Абрам Солман Боровиц болып дүниеге келген Бэрроуз Бруклиндегі Нью-Утрехт орта мектебін бітіріп, кейін Сити колледжі мен Нью-Йорк университетінде оқыды. Нью-Йорк университетінде оқып жүргенде Уолл-стритте елші болып жұмыс істей бастады, сонымен қатар есептеу фирмасында да жұмыс істеді. 1938 жылы Франк Галленмен танысқаннан кейін, олар Руди Валле радио бағдарламасында өнер көрсеткен мимге әзілдер жазып сатты.

Радио

Оның радиодағы мансабы, радионың аңызға айналған «Даффидің тавернасының» жазушысы және жұлдызы Эд Гарднермен бірлесіп жұмыс істеген кезде нығайды. Екеуі Гарднердің Арчи кейіпкері «This Is New York» радио бағдарламасында алғаш рет көрсетілгеннен кейін сәтті сериал жасады. 1941 жылы Берроуз шоудың бас жазушысы болды және ол өзінің тәжірибесін «Қаршылар мен қуыршақтар» үшін ойлап тапқан Руниондық көше кейіпкерлерімен байланыстырды. «Осы шоудағы адамдар», - деп бірде Берроуз «Даффидің тавернасы» туралы айтты, «Нью-Йорк жұрттары, жақсы жұрттар, тәтті жұрттар, және (Дэмон) Руньонның жұрттары сияқты, олардың бәрі әйелдер мен ерлердей сөйлейтін. «Жігіттер мен қуыршақтар» фильміндегі кейіпкерлерге де осылай қарадық». Берроуз сонымен қатар Дэнни Кейдің 1940 жылдардың ортасында қысқа ғана уақытқа созылған радио комедиялық шоуы үшін жазды, Кейге арналған материалды жасауға бас жазушы Гудман Эйсқа көмектесті, сондай-ақ Эва Арден мен Лайонел Стэндермен бірге ойнады. Ол 1945 жылы «Paramount Pictures» компаниясында жұмыс істеу үшін «Duffy's Tavern» шоуын тастады, бірақ көп ұзамай радиоға оралды. 1947 жылы «Here’s Morgan» бағдарламасында қонақ ретінде Берроуз «Мен сенің қазір кешірім сұрайтыныңа сенемін, Токио Роза, жасағандарың үшін кешірім сұраймын» әнін орындады. Осы уақытта ол Голливудтағы кештерде танымал қонаққа айналып, өзінің сатирикалық әндерін орындады («Дәрім, неге сен жақсы тойынып көрінбеуің керек, өйткені сен менің жүрегімді жедің?» және «Үш көк көзді қыз»). Мұндай бейресми өнер көрсетулері түнгі клубтағы өнер көрсетулеріне және CBS радио бағдарламаларында орындаушы ретінде тұрақты түрде пайда болуына әкелді, содан кейін 1947 жылдан 1949 жылға дейін CBS радиосында өзінің жеке радио бағдарламасын жүргізді, ол 15 минуттық апталық комедияны жазып, режиссерлік етті. Ол бірнеше жылдан кейін еске алғандай, оның шоуы Джоан Дэвис үшін радио шоуының сценарийін жазып жатқанда пайда болды, сол кезде Джордж Джессел одан: «Қашан кәсіби боласың?» деп сұрады. Берроуз өзінің жеке шоуын жасағанда Дэвистің бас жазушысы болып қалды. Комикстік әңгімелерді («Мен сізге қалай көрінетінімді айта аламын, бірақ бұл жігіт туралы айтудың жаман нәрсесі деп ойлаймын») өзінің тапқыр комедиялық әндерімен үйлестіріп, «The Abe Burrows Show» тыңдаушылар мен сыншылардың көңілін жақты, бірақ оның демеушісі «Lambert Pharmaceutical», сол кезде «Listerine» ауыз суын өндіруші, бірақ шоуда «Listerine» тіс пастасын насихаттады. Берроуздың айтуынша, «Lambert» компаниясы шоуда тіс пастасының көп сатылмағанына шағымданған. «Менің жанкүйерлерім жамандық жасап жатқан сияқты», - деп жазды ол. «Олар менің әзілдеріме күлгенде, тіс пастама қарап ұсқынсыздықпен қарады». Нью-Йорк қалалық кітапханасында Эйб Берроуздың қолжазбалары сақталады, олар «The Abe Burrows Show» (CBS, 1947–48) және «Breakfast with Burrows» (CBS, 1949) бағдарламаларының толық жиынтығын, сондай-ақ басқа радио бағдарламаларындағы өнер көрсетулерін қамтиды. Берроуздың екі радиошоуы да CBS-тің Лос-Анджелестегі филиалы «KNX» станциясынан шыққан, оның бағдарлама директоры Эрни Мартин, Берроузды, кино саласында жұмыс істегендіктен, пьеса жазу туралы ойлауға шақырған. «Мен оған менің күлкілі заттарым радиоға жарамды деп ойлайтынымды айттым, бірақ адамдар оны тыңдау үшін театр бағасын төлемейді деп ойламаймын», - деп еске алды Берроуз.

His radio career gained strength when he collaborated with Ed Gardner, the writer and star of radio's legendary Duffy's Tavern. The two created the successful series after Gardner's character, Archie, premiered on This Is New York, an earlier radio program. Burrows was made the show's head writer in 1941, and he credited his experience with inventing the Runyonesque street characters he fashioned for Guys and Dolls. "The people on that show," Burrows once said about Duffy's Tavern, "were New York mugs, nice mugs, sweet mugs, and like (Damon) Runyon's mugs they all talked like ladies and gentlemen. That's how we treated the characters in Guys and Dolls." Burrows also wrote for Danny Kaye's short lived mid 1940s radio comedy show, helping head writer Goodman Ace fashion material for Kaye and co stars Eve Arden and Lionel Stander. He quit Duffy's Tavern in 1945 to work at Paramount Pictures but soon returned to radio. As a guest on Here's Morgan in 1947, Burrows performed "I'll Bet You're Sorry Now, Tokyo Rose, Sorry for What You Done." Meanwhile, he became a popular guest on the Hollywood party circuit, performing his own satirical songs ("Darling Why Shouldn't You Look Well Fed, ‘Cause You Ate Up a Hunka My Heart?" and "The Girl with the Three Blue Eyes"). Such informal performances led to a nightclub act and regular appearances as a performer on CBS radio programs, and to his eventually hosting his own radio program on CBS Radio from 1947 to 1949, a 15 minute weekly comedy that Burrows wrote and directed as well. As he recalled years later, his show came about while he was scripting a radio show for Joan Davis when George Jessel asked him, "When the hell are you gonna become a professional?" Burrows continued as Davis' head writer while doing his own show. Mixing comic patter ("I guess I could tell you exactly what I look like, but I think that's a lousy thing to say about a guy") with his clever comic songs, The Abe Burrows Show was popular with listeners and critics but not with its sponsor, Lambert Pharmaceutical, then the makers of Listerine mouthwash, but promoting a Listerine toothpaste on the show. Lambert, according to Burrows, complained that the show wasn't selling much of the toothpaste. "It seems that my fans were being naughty," he wrote. "While they were laughing at my jokes, they were sneering at my toothpaste." The New York Public Library holds the Abe Burrows papers, which include complete runs of both The Abe Burrows Show (CBS, 1947–48) and Breakfast with Burrows (CBS, 1949), as well as appearances on other radio shows. Both of Burrows' radio shows originated from KNX, CBS's Los Angeles affiliate, whose program director Ernie Martin encouraged Burrows, who had done some film work, to think about writing plays. "I told him I felt my funny stuff was okay for radio, but I didn't think people would pay theater prices to hear it," Burrows recalled.

Бродвей

Бэрроуз өзінің театрдагы табысын театр аңызы Джордж С. Кауфманның жұмысына байланысты деп есептеді. Хауард Тейхманның Кауфманның өмірбаянында Бэрроуз өзінің (режиссер ретінде актерлік құрамға) айтқан сөздері Кауфманның "Жігіттер мен қуыршақтар" фильміндегі әріптестігінде айтқан сөздері екенін айтқан. Ақырында, Бэрроуз "Тілек тіле", "Екі жолшықта", "Жеймиге үш тілек тіле", "Сүйікті", "Жігіттер мен қуыршақтар", "Бизнесте тырыспай табысқа жетудің жолы", "Кактус гүлдері", "Бақта төрт", "Кенен", "Жібек шұлық", "Тиффанидегі таңғы ас", "Жақсы жаңалықтар" (1974 жылғы қайта жаңғыру) және тағы да көптеген шоуларды жазды, түзетті немесе режиссерлік етті. Бэрроуз өзінің әріптесі Фрэнк Лоссермен бірге "Бизнесте тырыспай табысқа жетудің жолы" атты еңбегі үшін Пулитцер сыйлығын жеңіп алды. Бэрроуз Джейн Остиннің "Гордость и предубеждение" романын қайта жазған "Бірінші әсерлер" романының алғашқы Бродвей музыкалық нұсқасын жазды және режиссерлік етті. 1959 жылы 84 қойылым өткізген шоу сәтсіздікке ұшыраған деп есептеледі. Бэрроуз сыншылардың неге комедиялық актер "ескі кезеңді драманы" қолға алуға тырысып жатыр деп таңғалғанын ойлады, бірақ сценарийде кейбір ерекше шешімдер бар екені көрінеді. Бэрроуз өзінің кейіпкері Элизабет Беннетті кейіпкер Мистер Дарсиді ұстап алу үшін үйленуге құштар анасымен бірігіп әрекет етуге мәжбүр етті. Бэрроуз сонымен қатар белгілі сценарийді түзетуші болды, сондықтан продюсердің "Маған Эйб Бэрроузды әкеліңдер!" деген сөзі көп жылдар бойы Бродвейде сценарийді жөндеу қажеттігінің қысқаша белгісі ретінде сақталды. Дегенмен, Бэрроуз өзінің мемуарларында бұл рөлді азайтып, "Тілек тіле" сериалдарын түзету туралы айтты: "Мен бірнеше шоуда операция жасадым, бірақ маған айтылғаннан гөрі азырақ. Мен 19 театрлық қойылымға қатыстым, сондай-ақ олардың гастрольдік филиалдарына қатыстым. Олардың тек азы ғана хирургиялық емдеуді қажет етті. Мен әдетте олар туралы сөйлемеймін. Менің ойымша, шоуды түзетуші адам пластикалық хирург сияқты этикалық ұстанымға ие болуы керек. Егер сіз пластикалық хирургпен бірге көшеде жүрсеңіз және әдемі қыз жақындаса, бұл жақсы болар еді. "Қандай әдемі қыз!" дейсіз. Пластикалық хирург: "Ол менің пациентім еді. Мен оның мұрнын түзеткенше, сіз оны көргенің жөн болар еді". Шоуды түзету көбінесе емдемейді. Ауру әдетте автор алғашқы қағазды машинкасына салған сәттен басталады. Негізгі оқиға дұрыс болмаса, барлық қайта бағыттау мен актерлерді ауыстырудың еш пайдасы жоқ. "Жігіттер мен қуыршақтар" әдебиет саласындағы Пулитцер сыйлығының жеңімпазы болып таңдалды. Алайда, Бэрроуздың Америкалық қызметтер комитетімен (HUAC) болған мәселелерінен кейін, 1951 жылы Пулитцер сыйлығы берілмеді, өйткені Колумбия университетінің қамқоршылары вето құқығына ие болды. Бэрроуз 1956 жылы "The Solid Gold Cadillac" фильмінің сценариін жазды, сондай-ақ "Abe Burrows' Almanac" (1950) және "The Big Party" (1959) телесериалдарын өндірді. 1980 жылы ол өзінің "Шыншыл, Абе: шоу бизнесі сияқты бизнес жоқ па?" атты мемуарларын жариялады, онда ол өзінің мансабының ең маңызды сәттерін еске алды. Ол бірнеше комедия жазушыларына кеңес берді, соның ішінде болашақ M*A*S*H жазушысы Ларри Гелбарт (бұрынғы Дюфидің тавернасының жазушысы), Нат Хикен, Дик Мартин және Бэрроуздың алыс туысы болған Вуди Аллен.

Burrows credited his success in the theatre to his work under the theatre legend George S. Kaufman. In the Kaufman biography by Howard Teichmann, Burrows is quoted as saying that what he said (as a director, to his cast) was what he heard Kaufman say in their collaboration on Guys and Dolls. Eventually, Burrows wrote, doctored, or directed such shows as Make a Wish, Two on the Aisle, Three Wishes for Jamie, Say, Darling, Guys and Dolls, How to Succeed in Business Without Really Trying, Cactus Flower, Four on a Garden, Can Can, Silk Stockings, Breakfast at Tiffany's, Good News (1974 revival), and many others. With his collaborator Frank Loesser, Burrows won a Pulitzer Prize for How to Succeed in Business Without Really Trying. Burrows wrote and directed the first Broadway musical version of a Jane Austen novel, First Impressions, a rewriting of Pride and Prejudice. The show, which ran for 84 performances in 1959, is widely described as a flop. Burrows thought that critics panned the show because they wondered why a comedy guy was taking on "tired period drama," but the script shows some unusual choices. Burrows had his version of heroine Elizabeth Bennet decide to join forces with her marriage hungry mother in order to snag hero Mr. Darcy. Burrows also became a famous script doctor, enough so that the desperate remark of a producer, "Get me Abe Burrows! ", remained for many years Broadway shorthand for a script that needed repair. Yet Burrows himself downplayed that role in his memoir, and discussed his fixing of Make a Wish:
I have performed surgery on a few shows, but not as many as I'm given credit for. I've been involved in 19 theatrical productions, plus their road company offshoots. Only a few of these have been surgical patients. And I don't usually talk about them. I feel that a fellow who doctors a show should have the same ethical approach that a plastic surgeon has. It wouldn't be very nice if a plastic surgeon were walking down the street with you, and a beautiful girl approached. And you say, "What a beautiful girl." And the plastic surgeon says, "She was a patient of mine. You should have seen her before I fixed her nose." Doctoring seldom cures a show. The sickness usually starts at the moment the author puts the first sheet of paper in his typewriter. All the redirecting and recasting can never help much if the basic story is wrong. Guys and Dolls was apparently selected as the winner for the Pulitzer Prize in Letters. However, because of Burrows' troubles with the House Un American Activities Committee (HUAC), no Pulitzer for Letters was awarded in 1951, as the Trustees of Columbia University had the right of veto. Burrows wrote the screenplay for The Solid Gold Cadillac in 1956 as well as produced a television series Abe Burrows' Almanac (1950) and The Big Party (1959). In 1980, he published his memoir, Honest, Abe: Is There Really No Business Like Show Business?, in which he recalled the meat of his career. He mentored several comedy writers, including future M*A*S*H writer Larry Gelbart (who was once a Duffy's Tavern writer), Nat Hiken, Dick Martin as well as Woody Allen, who was a distant cousin of Burrows.

Теледидар

Үш он жылдықтан астам уақыт бойы Берроуз CBS телеарнасында "Бұл – шоу-бизнес", "Менің жолым қандай?", "Шындықты айт" және "77-ші ойын" сияқты бағдарламаларда қатысушы ретінде пайда болды. Ол сондай-ақ NBC телеарнасының "Алдамшылықты мойында" бағдарламасында да қатысты. 1952 жылдың 27 қазанында ол CBS телеарнасының "Фей Эмерсонның ғажайып қаласы" бағдарламасында қонақ ретінде ойнады, осы телесериал Бронкс қаласына келген кезде. Ол ABC телесериалы "О. К. Краккерби!" сериалының авторының бірі болды.

Жеке өмір

Екі рет үйленген. Оның ұлы, Джеймс Берроуз, ықпалды теледидар режиссері болды, оның жұмыстарының ішінде "Мэри Тайлер Мур Шоуы" және "Шапағат" сериалдары бар. Оның қызы, Лори Берроуз Град, төрт аспаздық кітаптың авторы және The Learning Channel арнасында жеке аспаздық шоуының жүргізушісі. Эб Берроуз туған қаласы Нью-Йоркте Альцгеймер ауруынан көз жұмды.