Кіріспе

Джордж Харрисон жазған ән. "If I Needed Someone" – ағылшын рок-тобы The Beatles әні, оны топтың жетекші гитарисі Джордж Харрисон жазған. Бұл ән 1965 жылдың желтоқсанында "Rubber Soul" альбомында жарық көрді, Солтүстік Америкада болмаған жағдайда, 1966 жылдың маусымында "Yesterday and Today" альбомында шықты. Ән The Beatles пен американдық The Byrds тобы арасындағы өзара ықпалды көрсетеді. Жарыққа шыққаннан кейін, бұл Харрисонның осы күнге дейінгі ең жақсы әні деп есептелді. Hollies тобының жазбасы Британияда "Rubber Soul" альбомымен бір күні шықты және ұлттық синглдер тізімінде 20-шы орынға ие болды. Харрисон бұл әнді 1966 жылдың қаңтарында үйленген ағылшын модель Патти Бойдқа арнады. Дегенмен, әннің мәтіні күмәнді, сондықтан оны жай ғана махаббат хаты ретінде қарастыруға болады. Харрисон әннің тартылғыш гитара рифін The Byrds тобының Роджер МакГинннің "The Bells of Rhymney" әніне жасаған адаптациясында қолданған. "If I Needed Someone" әнінде үш бөліктен тұратын үйлесімді вокал және Rickenbacker он екі таспалы электр гитарасы бар – бұл аспап 1964 жылғы "A Hard Day's Night" фильмінде Харрисонның дыбысын қайталау үшін қолданылған. Әннің дрон мен миксолидиялық гармонияны пайдалануы Харрисонның үнді классикалық музыкасына деген қызығушылығын көрсетті. 1965 жылы Ұлыбританиядағы The Beatles гастрольдік бағдарламасына енгізілгеннен кейін, бұл топтың тікелей орындаған жалғыз Харрисонның шығармасы болды. The Hollies тобының әнмен жеткен табысы Харрисонға ән жазушы ретінде алғашқы хит-парадқа енуге мүмкіндік берді, бірақ олардың орындалуын сынауы екі топ арасында баспасөз беттерінде қысқа пікір алмасуға әкелді. Ән шыққаннан кейінгі бірінші жылда Stained Glass және Kingsmen сияқты бірнеше американдық топтар оны орындады. Харрисонның 1991 жылғы Эрик Клэптонмен бірге өткізген гастрольдік турнесінен алынған тікелей жазбасы "Live in Japan" альбомында бар. Клэптон да 2002 жылы Джордж Харрисонға арналған концертте бұл әнді орындады, ал МакГинн 2004 жылы "Limited Edition" альбомында кавер нұсқасын шығарды.

Негізгі деректер мен ойлар

Джордж Харрисонның үнді классикалық музыкасына деген қызығушылығын көрсетуден бөлек, "Егер маған біреу қажет болса" әні Byrds тобының музыкасынан шабыт алды, олар өз кезегінде 1964 жылы The Beatles тобының "A Hard Day's Night" фильмін көргеннен кейін өз дыбысы мен имиджін олардың үлгісінде құрды. Музыкалық журналист Дэвид Фрике айтқандай, бұл композиция "Битлз бен олардың сүйікті жаңа тобы – Byrds арасындағы әсерлер алмасудың" нәтижесі болды. Екі топ 1965 жылдың тамызында достық қарым-қатынас орнатты, ол кезде Byrds тобы Боб Диланның "Мистер Тамбурин Мэн" әнінің фолк-рок нұсқасымен халықаралық табысқа ие болды, ал Харрисон мен Джон Леннон Лондондағы олардың алғашқы концерттеріне қатысты. Британ музыка баспасөзінде концерттерге жағымсыз пікірлер берілгенімен, Харрисон топты "америкалық Битлз" деп атады. Тамыз айының соңында Byrds тобының мүшелері Джим (кейін Роджер) МакГинн мен Дэвид Кросби Лос-Анджелесте Битлзбен кездесіп, Леннон мен Харрисонмен үнді ситашысы Рави Шанкар мен америкалық үнді джаз сарындасының негізін қалаушы Джон Колтрейннің музыкасын талқылады. Осы кездесу Харрисонның Леннонның "Norwegian Wood" әнінде ситарды пайдалануына, ал Кросби мен МакГинннің "Why" және "Eight Miles High" әндеріне үнді музыкасының элементтерін енгізуіне әкелді. Харрисон "Егер маған біреу қажет болса" әнін гитарашының D мажор аккорды төңірегінде саусақтарымен ойнауына негізделген "мыңдаған басқа әндерге" теңеді. Ән Rickenbacker 360/12 гитарасында ойналған рифке негізделген, бұл МакГинн Харрисонның "A Hard Day's Night" фильмінде ойнағанын көргеннен кейін Byrds тобының айрықша белгісі ретінде қабылдаған он екі таспалы электр гитарасы болды. МакГинн Лос-Анджелесте осы туралы айтқаннан кейін Харрисон оның танылуын бағалады, әсіресе оның Битлзге қосқан үлесі Леннон мен Пол Маккартнидің ықпалымен көлеңкеде қалғандықтан. 1965 жылдың соңында Харрисон "Егер маған біреу қажет болса" әніне Byrds тобының әсерін мойындады, ол Битлздің жаңа альбомының көшірмесін, "Rubber Soul" альбомын, МакГинн мен Кросбиге арналған хабарламамен бірге Byrds тобының жарнамашысы Дерек Тейлорға жіберді. Өзінің хатында Харрисон рифтің Byrds тобының "The Bells of Rhymney" әнінде МакГинннің ойнаған рифіне негізделгенін және ырғақтың "She Don't Care About Time" әніндегі барабан бөлігіне негізделгенін айтты. Кейінірек МакГинн былай деп есіне алды: "Жорж бұл туралы ашық айтты. Ол бізге алдын ала [жазбаны] жіберіп, былай деді: "Бұл Джим үшін, өйткені ол ["Римнидің қоңыраулары" әніндегі] осылай ойнады". "The Beatles Anthology" кітабында Харрисон "Rubber Soul" кезеңінде Леннон мен Маккартниге қарағанда, жаңа ән жазудағы қиындықтарын айтты, олар екеуі де "үш жасынан бері" ән жазып келеді. "Rubber Soul" альбомынан бұрын Харрисон Битлз тобына үш ән ғана үлестірген: "Don't Bother Me" ("With the Beatles", 1963), және "I Need You" мен "You Like Me Too Much" ("Help!", 1965). Ән фолк-рок стилінде, бірақ негізгі музыкалық фразаның үстіндегі тұрақты дыбыс пен жартылай Mixolydian гармониясы арқылы үнді музыкасының элементтерін қамтиды. Харрисон көбірек ынталы көзқарас білдіреді. "If I Needed Someone" әнінде, "Girl" әні сияқты, сессияның соңында жазылған Леннонның композициясында, аспаптың мойнының ортасындағы гитара капосының қолданылуы топтың гитаралық дыбысына жарқын тон қосты. Олардың әнде үш бөлімді гармонияларды қолдануы "Rubber Soul" альбомында қол жеткізген жылы, толысқан дыбысқа тән болды. The Beatles тобы "If I Needed Someone" әнінің ырғақты трегін 1965 жылдың 16 қазанында Лондонның EMI студиясында бір реттен жазды. Жазу түн ортасына дейін, олардың келесі синглы "Day Tripper" сеансының соңында аяқталды. Харрисон әнде өзінің жаңа, 1965 жылғы Rickenbacker 360/12 гитарасын ойнады. Музыка зерттеушісі Уолтер Эверетт айтқандай, Харрисонның гитарасының дыбысы Леннонның Fender Stratocaster ырғақ бөлігімен бірігіп, "Битлздің ең жарқын гитаралық дыбысын" жасады және "Byrds тобына лайықты құрмет" болды. Жаңа Rickenbacker 4001S басын пайдаланып, Маккартни 1966 жылы топтың жазбаларында, әсіресе "Rain" әнінде маңызды болатын остинато ауыр стилін бастады. Топ 18 қазанның түстен кейін вокалдық аудармаларын орындады. Инструментальдық үзіліс пен аутрода, үйлесімділіктер Маккартнидің Харрисонның қос жолды вокалынан үш саты жоғары ән айтуынан және Леннонның он саты төмен ән айтуынан тұрады. Сол сеанс кезінде Ринго Старр домбыраның бір бөлігін қосты. Кейбір авторлар Мартиннің гармонияда ойнағанын айтса да, Фонтенот бұл үлес аяқталған жазбада естілмейді дейді. Джексон "If I Needed Someone" әнінің дыбысы "екі Byrds әнінің және Битлздің "көтерілген гармонияларының" және гитаралық бай гитаралық бөліктерінің үйлесімінде" өте керемет болғанын, сондықтан Леннон оны өзінің "Nowhere Man" Rubber Soul трекінде пайдаланды деп жазды. Әннің моно-миксі 25 қазанда, ал стерео-миксі 26 қазанда жасалды – Битлз тобы Бэкингем сарайынан MBE орденін алған күні.

Шығару және қабылдау

EMI Parlophone лейблі 1965 жылғы 3 желтоқсанда Rubber Soul альбомын шығарды, ал "If I Needed Someone" әні соңғы алдындағы трек ретінде тізімделді. АҚШ-та, Capitol Records әдетте The Beatles альбомының мазмұнын өзгертіп, әндердің санын қысқартып, жаңа альбомдар жасау үшін A және B жақтарын пайдаланғандықтан, бұл трек 1966 жылғы маусымда Солтүстік Америкадағы Yesterday and Today альбомында пайда болды. Ән Гаррисонның осы уақытқа дейінгі ең жақсы туындысы деп есептелді; музыка сыншысы Ричи Унтербергердің сөзіне сүйенсек, "If I Needed Someone" және Rubber Soul альбомының британдық нұсқасында келген "Think for Yourself" әндері – Гаррисон жазған алғашқы әндер, "адамдардың назарын аударуға лайық". Маккартни кейіннен бұл ән Гаррисонның топ үшін жазған "маңызды" әндерінің біріншісі деп санағанын айтты. 1965 жылғы желтоқсандағы британдық гастрольдерінен бастап "If I Needed Someone" әні Карл Перкинстің "Everybody's Trying to Be My Baby" әнін Гаррисонның жетекші вокалы ретінде ауыстырды. Осылайша "If I Needed Someone" әні Beatles тобының 1963-1966 жылдар аралығындағы концерттік кезеңінде орындалған Гаррисонның жалғыз композициясы болды. Сонымен қатар, топ студиядағы жазбаларын концертте қайталауда қиындықтарға тап болғандықтан, бұл Rubber Soul альбомынан орындалған екі әннің бірі болды, екіншісі – "Nowhere Man". 1966 жылғы концерттерінде Маккартни "If I Needed Someone" әніне үнділік стильдегі мелизматты қосты, бұл Гаррисонның Revolver альбомынан шыққан "I Want to Tell You" әнінің жазбасында қолданған дауыстық әшекейлемесіне ұқсас болды. 1982 жылғы The Compleat Beatles деректі фильмінде "Beatlemania goes sour" деген тақырыптағы бөлімде Токиодағы Будокан залындағы Beatles тобының орындауынан алынған видеоклип, топтың студиялық әртістері мен концерттік орындаушылары арасындағы өсіп келе жатқан айырмашылықты көрсету үшін пайдаланылды. 1995 жылғы қарашада "If I Needed Someone" әні "Norwegian Wood" әнінің B жағы ретінде, жасыл винилге басылған джукбокс синглі ретінде шығарылды. Бұл шығарылым Capitol компаниясының CEMA Special Markets бөлімі шығарған Beatles джукбокс синглдерінің сериясының бір бөлігі болды. Бұл ән сондай-ақ Capitol компаниясының 1976 жылы Гаррисонның EMI-мен келісімшарты аяқталғаннан кейін шығарған The Best of George Harrison жинақ альбомына енгізілген Beatles әндерінің бірі болды.

Холидің нұсқасы

1965 жылдың қазан айының соңында Холлилерге продюсер Рон Ричардс, Джордж Мартиннен алған демо жазбаны әкелді, ол "Егер маған біреу керек болса" әні болатын. Олардың мансабының осы кезеңінде Холлистің көптеген синглдері сыртқы авторлардың туындыларынан тұрды, бірақ екі топтың туған қалалары – Ливерпуль мен Манчестер арасындағы дәстүрлі бәсекелестікті ескере отырып, Битлз әнін жазу туралы топ мүшелері арасында пікір қақтығысы болды. Грэм Нэш пен Аллан Кларк әнді жазуға ынта білдіргендіктен, Холлилер оны жақындағы хиті "Look Through Any Window" әнінен кейінгі шығарылым ретінде қабылдады. Топ әнге 1965 жылдың 17 қарашасында, Битлз жазған студияда үш рет үн таспасына түсірді. Кларк-Хикс-Нэш жазған "I've Got a Way of My Own" әнімен бірге шығарылған сингл 3 желтоқсанда Parlophone лейблы арқылы, "Rubber Soul" альбомымен бір күні жарық көрді. "Егер маған біреу керек болса" Харрисонның хитке айналған алғашқы композициясы болды, бұл Холлилердің осы әнді орындауының нәтижесінде мүмкін болды. Бірақ сол кездегі топтың стандарттары бойынша, бұл олардың ең сәтті синглдерінің бірі емес еді. Көптеген тыңдаушылар бұл синглді Холлилердің Битлзбен жақындасу әрекеті ретінде қабылдады, және "олар әндерін жасайтын тәсілімен, олар бір-бірін бұрын көрмеген, студияда кездейсоқ жиналған сессиондық музыканттар сияқты естіледі. Техникалық тұрғыдан жақсы, әрине. Бірақ одан артығы емес." Леннон да олардың әнге жасаған қатысын сынады.

Ол және Харрисон кейінірек "жақын достарға" айналғанмен, Нэш синглдің төменгі сатысын Харрисонның топтың орындалуын сынаптауымен байланыстырды. Автор Ян Инглис Crosby, Stills & Nash тобының құрамына – The Byrds тобынан Кросби, Холлилерден Нэш және Buffalo Springfield гитарисі Стивен Стиллс кіргенін, олардың біріккені "Егер маған біреу керек болса" әнінің артындағы байланыстарды "толық айналымға" жеткізгенін жазды. Эверетт үш бөлімді параллель гармониялық ән салу, Crosby, Stills & Nash тобының "құрметке ие" болған ерекшелігі, "Егер маған біреу керек болса" әнінің ықпалын көрсетеді деп түсіндірді.

Ретроспективті бағалау және мұра

2002 жылдың қаңтар айында Rolling Stone журналында жазған Грег Кот «Егер маған біреу қажет болса» әнін 1965 жылғы Харрисонның «соңғы күйі» деп сипаттады. Сол басылымда Дэвид Фрике оны «25 ең маңызды Харрисон орындауы» тізіміне қосты. Фрике тректі «халық-рок алмазы» және «Байрдс-қа жасалған ең үлкен мақтау» деп атады. Q журналына жазған Джон Харрис «Rubber Soul» альбомын Харрисонның ән жазудағы «алғашқы шешуші қадамы» деп мойындады, ал «Егер маған біреу қажет болса» әні Леннон мен Маккартни деңгейіне жете алатынын алғаш рет көрсетті. AllMusic-тің Брюс Эдер әнді Харрисонның Rickenbacker гитарасымен байланысы Byrds сияқты топтардың халық-рок дыбысын қалыптастыруға көмектескен кезеңде жазған «жартылай классикалық» туынды деп сипаттайды. 2002 жылы Mojo журналына берген «Rubber Soul» альбомына жазған рецензиясында Ричард Уильямс оны «кішкентай гауһар, мәңгілікке жететін күшті поптың ерте классикасы» деп бағалады. All About Jazz журналының Даг Коллетт «Егер маған біреу қажет болса» және «Think for Yourself» әндерін «оның ең сәнді әндері» деп, Харрисонның Beatles тобындағы өрлеуінің мысалы ретінде келтірді, бірақ «Norwegian Wood» әніндегі гитаристтің ситарды қолдануын шығармашылық тұрғыдан маңызды үлес деп атады. Роб Шеффилд «Rubber Soul» альбомының 50 жылдығына арналған мақаласында осы альбомды Beatles-тің нағыз жазушы-суретшілерге айналған жұмысы деп атады. Ол «Егер маған біреу қажет болса» әнін қазіргі заманғы, тәуелсіз ойлы әйелдерге назар аударатын, «Битлздің өміріндегідей күрделі және түсініксіз әйелдерді» бейнелейтін әндердің бірі деп атады. Beatles туралы өмірбаян жазған Иан Макдональд әнге Byrds-тан гөрі үнді классикалық музыкасының әсері тигенін мойындайды. Ол оны Харрисонның 1965 жылға дейінгі «ең сәтті әні» деп есептесе де, ән куплетер мен бридждер арасындағы контрасттың болмауы оны «бірқалыпты» етеді деп санайды, бұл Харрисонның көптеген әндеріне тән «қатыгездік сапасын» көрсетеді. Тим Райли келіспейді, бриджтің «қозғалысқа келтіретінін» мойындайды, ал куплеттің «толқыны мен қайтуы» бар екенін айтады. Топтың орындалуына, әсіресе Старрдың VII аккордының өзгеруінен туындаған кернеуді сейілту үшін қолданған сақтығына риза болған Райли «Егер маған біреу қажет болса» әнін «әр гитаристтің арманы» деп сипаттайды. Барри Майлздың «The Beatles Diary» кітабында Питер Доггет оны Харрисонның сол кезге дейінгі ең жақсы әні деп санайды және топтың үйлесімді ән айтуын «керемет» және «олар жазбадағы ең тығыз үйлесімділікке жеткені» деп сипаттайды. 2011 жылы Rolling Stone журналы «Егер маған біреу қажет болса» әнін «Битлздің 100 ең ұлы әнінің» тізімінде 51-орынға қойды. Британдық шабуыл топтарына қарсы өзектілігін сақтау үшін күрескеннен кейін Kingsmen әнді авторлар Стюарт Ши және Роберт Родригес «британдық фолкқа американдық прототиптік жауап» деп таныған аранжировкамен жазды. Бұл нұсқа АҚШ-та сингл ретінде шығарылғанда жарнамада көрсетілмеді, кейіннен топтың 1966 жылғы «Up and Away» альбомында пайда болды. 1966 жылы оны жазған басқа да әртістердің арасында «Cryan' Shames» тобы «Sugar and Spice» дебюттік альбомы үшін және Хью Мазекела оны «Hugh Masekela's Next Album» альбомында шығарды, содан кейін ол 1967 жылдың қаңтарында «So You Want to Be a Rock 'n' Roll Star» синглінде Byrds тобымен бірлесіп жұмыс істеді. Харрисон «Егер маған біреу қажет болса» әнін 1991 жылы Эрик Клэптонмен Жапонияда өткізген турнесінде орындады, оның нұсқасы 1992 жылы «Live in Japan» альбомында жарық көрді. 1974 жылы Рави Шанкармен Солтүстік Америкада өткізген турнесінен кейін Харрисонның алғашқы турне материалдарын талқылау кезінде ол Billboard журналына әннің осы турнеге енгізілуінің себебін түсіндірді, өйткені Beatles оны 1966 жылы Жапонияға жасаған жалғыз сапарында орындаған. 1991 жылы жазылған осы тікелей нұсқасында, Инглис сипаттағандай, Клэптонның «циклдік гитаралық сололары» Харрисонның дауысын толықтырады, ол Beatles-тің түпнұсқасына қарағанда көбірек естіледі және Дилан стилінде орындалады. 2002 жылдың қарашасында, Харрисонның қайтыс болғаннан кейін бір жыл өткен соң, Клэптон әнді Лондонның Корольдік Альберт залында өткен Джорджқа арналған концертте орындады. 2002 жылдың желтоқсанында шыққан баспасөз хабарламаларына сәйкес, Роджер МакГинн «Егер маған біреу қажет болса» әнін Гаррисонға арналған «Songs from the Material World» атты әртістердің жинағына енгізу үшін жазды. Ән сол жинақта пайда болмады, бірақ 2004 жылы МакГинн оны өзінің «Limited Edition» альбомының ашылу трегі ретінде шығарды. «Rubber Soul» және оның мұрасы туралы кітабында Крут МакГинннің орындауын «Рикенбеккердің он екі саптық қоңырауының шеберінен» «суперүнді оқу» деп сипаттайды. «Limited Edition» альбомын насихаттау мақсатымен өткен сұхбаттарында МакГинн Харрисонның «Bells of Rhymney» әнінің мотивін бейімдеуін «өте әдемі өзара әсер» деп атады және «батырларымыз Beatles-ке қандай да бір үлесім қосудың үлкен құрмет болғанын» айтты. «Егер маған біреу қажет болса» әнін орындаған басқа да әртістердің арасында Джеймс Тейлор және дум-метал тобы Type O Negative бар. Соңғысы оны «Day Tripper» және «I Want You (She's So Heavy)» әндерімен бірге 1999 жылғы «World Coming Down» альбомындағы Beatles попуррісінің бөлігі ретінде қосты. 2005 жылы Нелли Маккей әнді лаунж-джаз стилінде Beatles-тің «Rubber Soul» альбомының 40 жылдығына арналған «This Bird Has Flown» жинағы үшін жазды. Ағылшын халықтық дуэті Show of Hands да осы әнді орындады, олардың нұсқасы 2006 жылғы «Rubber Folk» жинағында және қарашадағы Mojo журналының 2011 жылғы нөмірімен бірге шыққан Харрисонға арналған «Harrison Covered» CD-сінде пайда болды.