Кіріспе

Тотори қамалы (鳥取城) – Жапонияның батыс жағындағы Саньин аймағындағы Тотори префектурасының Тотори қаласында орналасқан жапон қамалы. 1957 жылдан бері орталық үкімет оны Ұлттық тарихи ескерткіш ретінде қорғап келеді, ал 1987 жылы қорғау аумағы кеңейтілді. Тарихи ескерткіш мәртебесіне сондай-ақ 1581 жылғы Тотори қоршауы кезінде Тоётоми Хидэёси салған Тайкоганару (太閤ヶ平) бекінісі де кіреді.

Тарих

Тотори қамалы Сенгоку дәуірінде Инаба провинциясында таудың ішіне салынған "тау қамалы" (ямаширо) ретінде салынды. Ол адам қолмен салынған қабырғаларға қарағанда табиғи кедергілер мен қорғаныстарды көп пайдаланды. Қамал қазіргі Тотори қаласының солтүстігінде, тік беткейлі Кюсю тауында орналасқан. 12 ғасырдың соңында Генпей соғысынан кейін жаңа сёгун Минамото но Ёритомо Яшима шайқасының батыры Насу но Ёичиге Инаба провинциясының *сюго* лауазымын берді. Бірақ Насу көп ұзамай аң ауы жарысында Кадзивара Кагетокиге қамалдың иелігін жоғалтты. Дегенмен, қазіргі түрімен қамал 1532-1555 жылдары Ямана кланымен салынды. Муромачи дәуірінің басында Яманалар Санъин және Санъё аймақтарының көп бөлігінде *сюго* лауазымын атқарған, бірақ Онин соғысынан кейін Инаба провинциясының үстемдігі әлсіреген. Қамал көршілес Хоки провинциясын Яманалардан тартып алған және олардың туған жері Тадзимаға қауіп төндірген Изумодан келген Амаго кланына қарсы тұру үшін салынды. 1566 жылы Амагоны Аки провинциясының Мори кланы жеңді, ал Инаба провинциясы Мори, Амагоның қалдықтары және құлдырап бара жатқан Ямананың күші арасындағы шайқас алаңына айналды. 1573 жылы Ямана Тоёкуни кланның негізгі бекінісін Тендзиняма қамалынан Тотори қамалына көшірді. 1575 жылы қамал Моридің қолына тиді, бірақ Инаба мен Харима провинциясының бір бөлігін басып алып, Морилер тез өсіп келе жатқан Ода Нобунагамен қақтығысқа түсті. 1577 жылы Нобунага Мориді жаулап алу үшін Хасиба Хидэёшиді басқаратын әскер жіберді. Хидэёшидің жорығы бірнеше жылға созылды. 1577 жылы ол алдымен Харимадағы Мики және Сетцу провинциясындағы Ариока қалаларындағы көтерілістерді басты, 1580 жылы Тадзима провинциясын (күміс кендерімен) және 1581 жылы Харима провинциясын жаулап алды. Сондай-ақ ол Хоки провинциясын бақылаған Нандзё кланы мен Мимасака және Бизен провинцияларын бақылаған Укита Наоиені Мориден кетуге көндірді. 1581 жылы Мори 3000 сарбазбен Киккава Цунэиені Тотори қамалына тағайындады. Тотори қамалының мықты екеніне сенгендіктен, Хидэёши тікелей шабуыл жасамай, қоршау соғысын таңдады. Ол Инаба провинциясындағы барлық күріш пен басқа да азық-түліктерді қымбат бағаға сатып алды. Сонымен қатар, қаладан және жабдықтаудан оқшаулау үшін қамалдың үш жағына 12 шақырымдық жартылай дөңгелек лагерь, Тайкогахира (太閤ヶ平) салды. Азық-түлігі азайып, күшейтуге үміті болмаған қамал үш айдан кейін берілді, ал Киккава Цунэие сеппуку жасауға мәжбүр болды. Хидэёши қамалға зақым келтірмей басып алғаннан кейін, оны өзінің генералы Миябе Кейхиннің басқаруына берді. Бірақ оның өлімінен және 1600 жылғы Секигахара шайқасынан кейін Токугава Иэясу 1616 жылы қаланы Икеда Мицумасаға қайта тапсырды. Икеда Мицумаса, Инаба және Хоки провинцияларын басқарған Тотори доменінің *даймёсы* ретінде, Тотори қамалын тас қабырғалармен және су орларымен кеңейтіп, қайта салды. Қамалдың таулы аймақтары, оның ішкі бекінісі тасталды, бірақ төменгі деңгейде үш қабатты *тенсю* салынды. Эдо дәуірінің соңына дейін қамал Икеда кланының бір тармағының қолында болды. Мейдзи қалпына келтіруінен кейін Тотори қамалы 1873 жылы Жапон императорлық армиясының 4-ші дивизиясына берілді. 1876 жылы армия министрлігі Тотори префектурасы Шимане префектурасына қосылғандықтан, Тотори қамалын бұзуға шешім қабылдады, себебі тек префектура астанасы Мацуде ғана қамал қажет деп санды. 1879 жылы Тотори қамалын бұзу басталды, бірақ Тотори префектурасы кейіннен 1881 жылы қайта құрылды. Қамалдың қалдықтарының аз бөлігі ғана сақталды, олар тас қабырғаның бөліктері мен темірмен нығайтылған, есіктерінде тікенектері бар бір қақпаны қамтиды. Бұл жер саябаққа айналып, мектеп аумағы да болды. Қамалдың қираған жерлеріне JR West San'in Main Line желісіндегі Тотори станциясынан 30 минуттық саяхатпен жетуге болады.