Кіріспе

1968 жылғы Балтимор көтерілісі – 1968 жылдың 6 сәуірінен 14 сәуіріне дейін Балтимор қаласында болған азаматтық наразылықтар. Көтеріліс кезінде адамдар көшелерге жиналды, жергілікті кәсіпорындарды өртеп, тонады, полиция мен Ұлттық гвардияға қарсы тұрды. Көтерілістің тікелей себебі – 4 сәуірде Теннесси штатының Мемфис қаласында Мартин Лютер Кингтің қаза болуы болды, бұл АҚШ-тың 100-ден астам қаласында наразылықтарға алып келді. Бұл оқиғалар кейде «Қасиетті апта көтерілісі» деп аталады. 5 сәуірде Балтимор қаласы, жақын орналасқан Вашингтон қаласындағы оқиғаларға қарамастан, тыныш болды. UMBC студентінің бірі тыныш жағдайды байқады, бірақ зорлық-зомбылық немесе наразылықтар аз болды: 5 сәуір «көп жағдайда, қарапайым күн болды». Балтимор 6 сәуірге дейін тыныш күйінде болды. Сағат 12:00-де 300 адам бейбіт митингіге жиналды, ол сағат 14:00-ге дейін ешқандай оқиғасыз аяқталды. Көшелердегі қозғалыс көбейе бастады. Шығыс Балтимордағы Гей көшесінде адамдар жиналды, ал сағат 17:00-ге қарай 400-ші блоктан бірнеше терезелер сынып қалды. Полиция күштерін жақынға жіберді. Сағат 18:00-ден кейін өрттер туралы хабарлар келе бастады. Содан кейін қала сағат 22:00-де комендант сағатын жариялады және Ұлттық гвардиядан 6000 әскер шақырды. Алкоголь мен қару-жарақ сатуға дереу тыйым салынды. 7 сәуір таңында Ақ үйге жеткен хабарларда бес адамның қаза тапқаны, 300 өрт болғаны және 404 адамның ұсталғаны айтылды. Батыс Балтимордағы Пенсильвания даңғылында да наразылықтар болды. Ұлттық гвардия мен полиция күштері көтерілісті тоқтатуға күш жеткізбеді. 7 сәуірде федералды әскерлер сұралды, ал президент 1807 жылғы көтеріліс заңына жүгінді. Сол күні кешке Солтүстік Каролина штатындағы Форт-Брэггтегі XVIII әуе десанттық корпусының бөлімдері оқиға орнына келе бастады, ал Кэмп-Лежуннен бірнеше теңіз жаяу әскерлері дайындыққа келтірілді. Федералды күштердің араласуымен Мэриленд Ұлттық гвардиясы федералдық қызметке шақырылды, нәтижесінде басқару Мэриленд губернаторынан (штаттық бақылау) президентке (армияның басшылық тізбегі арқылы) ауысты. Федералдық күш, «Балтимор» жедел әскерлік тобы үш бригадаға және резервке бөлінді. Бұл (шамамен) XVIII әуе десанттық корпусының әскерлері, Мэриленд Ұлттық гвардиясы және Форт-Беннинг, Джорджиядан келген 197-ші жаяу әскерлер бригадасы (екі күннен кейін келді) болды. Мэриленд әуе Ұлттық гвардиясының 1300 әскері уақытша батальонға біріктірілді және қаланың маңызды инфрақұрылымын, сондай-ақ Балтимор азаматтық орталығындағы уақытша қамау орнын күзетуге пайдаланылды. «Балтимор» жедел әскерлік тобы 9 сәуірде 11 570 әскери және Ұлттық гвардия әскеріне жетті, олардың барлығы 500-ден басқасы көтеріліске қарсы міндеттерге тартылды. Бұл күштерге қару қолданудан аулақ болу туралы бұйрық берілді, бұл қаза болғандар санын азайту стратегиясының бір бөлігі болды. Жедел штаб Бригада штабы және штаб-пәтері, EOH 1-ші батальон, 175-ші жаяу әскер полкі 2-ші батальон, 115-ші жаяу әскер полкі (кейін TF Abcar-ға бөлінді) 729-шы техникалық қызмет көрсету батальоны (қазіргі 729-шы қолдау батальоны, MDANG) 2-ші батальон, 110-шы далалық артиллерия полкі C ротасы, 728-ші техникалық қызмет көрсету батальоны (қазіргі 728-ші қолдау батальоны, PAANG) 110-шы жинау, жіктеу және құтқару компаниясы B компаниясы, 19-шы арнайы күштер тобы C компаниясы, 103-ші медициналық батальон 1204-ші көлік компаниясы Үшінші бригадалық жедел штабы және штаб-пәтері, 3-ші бригада 2-ші батальон, 175-ші жаяу әскер полкі 1-ші батальон, 115-ші жаяу әскер полкі 121-ші инженерлік батальон және әскери бөлімше, 115-ші әскери полиция батальоны 200-ші әскери полиция компаниясы 1229-шы көлік компаниясы B взводы, 1-ші эскадрон, 223-ші кавалерия C компаниясы, 103-ші инженерлік батальон Әкімшілік бөлімі, 28-ші әкімшілік компаниясы Жедел әскерлік топтар 135-ші әуе коммандосы тобы 175-ші тактикалық истребитель тобы 136-шы эвакуациялық госпиталі D взводы, 1-ші эскадрон, 223-ші кавалерия 229-шы әскери оркестрі 29-шы әскери полиция компаниясы 2-ші взвод, 28-ші әскери полиция компаниясы 2-ші взвод, B компаниясы, 228-ші жабдықтау және көлік батальоны 2-ші алдыңғы жабдықтау бөлімі, A компаниясы, 228-ші жабдықтау және көлік батальоны Басқа қатысқан күштер: 50-ші сигнал батальоны.

Зақым

Келесі бірнеше күн ішінде алты адам қаза тауып, 700-і жарақат алды, 5800-і тұтқындалды. Мың шағын кәсіпорын зақымдалды немесе тоналды. Мүліктік зиян, қаржылық тұрғыдан бағаланғанда, DC-де (15 миллион доллар), Балтиморда (12 миллион доллар) және Чикагода (10 миллион доллар) басқа қалаларға қарағанда ауыр болды. Сонымен қатар, қаладан қайта орналасқанда жол апатында әскердің белсенді қызметшісі қаза тапты. Қаңтарыс жасаушылар бүлік кезінде 1200-ден астам өрт шығарды. Зиян 12 миллион доллардан асып, бүгінгі күні 77,5 миллион долларға тең деп бағаланды. Тұтқындалғандардың арасында 3488-і комендант сағатын бұзғаны үшін, 955-і ұрлық жасағаны үшін, 665-і тонау, 391-і шабуыл жасағаны үшін, ал бесеуі өрт қоюға қатысқаны үшін ұсталды.

Мұра

Көтерілістің маңызды салдарының бірі – Агнюдің жергілікті афроамерикалық көшбасшыларды тәртіпсіздікті тоқтатуға жеткілікті үлес қоспағаны үшін сынауына назар аударылды. Бұл мәлімдемелер Ричард Никсонның назарына ілікті, ол өзінің сайлау тізіміне Джордж Уоллестің Америка Тәуелсіз партиясының үшінші партиялық үгіміне қарсы тұра алатын адамды іздеп жүрген еді. 1968 жылы Агню Никсонның вице-президенттікке үміткері болды. Көтеріліс негізінен Шығыс және Батыс Балтимордағы афроамерикалықтар тұратын аудандарда болды, онда көптеген мүліктер қиратылып, тонау орын алды. Көтерілісте қираған көптеген кәсіпорындар аудандардың негізгі сауда көшелерінде орналасқан және көбінесе еврей тегінен шыққан адамдарға тиесілі болған. Оқиғаға қатысты бұқаралық ақпарат құралдары мен ғылыми зерттеулердің жарияланымдары аз, өйткені бұл оқиғаға қатысқандар үшін әлі де сезімтал мәселе болып қала береді.