Кіріспе
Француз философы (1644–1696)
Симон Фухер (1 наурыз 1644 – 27 сәуір 1696) – француз дауласушы философы. Оның философиялық тұрғысы академиялық скептицизм болды: ол догматизммен келіспеді, бірақ пирронизмге де жүгінбеді.
Simon Foucher (1 March 1644 – 27 April 1696) was a French polemic philosopher. His philosophical standpoint was one of Academic skepticism: he did not agree with dogmatism, but didn't resort to Pyrrhonism, either.
Өмір
Ол Дижон қаласында саудагердің ұлы болып дүниеге келді және өте ерте жасында діни қызметке кірген сияқты. Бірнеше жыл бойы Дижондағы құрметті канондық лауазымын атқарды, бірақ Парижге көшіп бару үшін осы лауазымнан бас тартты. Ол теологияны оқып Сорбоннаны бітірді және өмірінің соңына дейін Парижде әдеби жұмыстармен айналысты, сонда қайтыс болды.
Шығармалары
Өз заманында Фучер Малебранш пен Лейбництің өткір қарсыласы ретінде зор беделге ие болды. Ол Академияның көне дәлелдерін қайта жаңғыртты және Малебранштің тұжырымдамасына қарсы оларды өте тапқырлықпен қолданды. Әйтпесе, оның күмәнданушылығы ортодоксал сенімге бағынышты, ал шіркеудің негізгі догмалары оған интуитивті түрде анық көрінеді. Оның мақсаты – діни нанымын философиялық көзқарастарымен үйлестіру және академиялық болғаннан қалыспай, христиан болып қалу еді. 1673 жылғы "Ақиқатты іздеу туралы диссертация" атты еңбегінде ол адамдардың психологиялық тұрғыдан нақтылықтарға бейімділігін аңғартты. Ол күмәндану өнері туралы, күмәндану мен сенудің арасында қалыптасу туралы жазды. Ол: "Ғылым тудыру үшін күмәндан шығу қажет, бірақ азат адамдар осыдан ерте шығудың маңыздылығына мән бермейді. Шындығында, адамдар көбінесе оның екенін сезбей күмәндан шығып кетеді", – деп жазды. Одан әрі: "Біз анамыздың құрсағынан-ақ догмаға ұмтылуға бейімбіз", – деп жазды.
Негізгі шығармалары
Фухердің өз шығармаларына бірдей атауларды қайталап қолдану әдетінің кесірінен қай шығармаға сілтеме жасалғанын анықтау үшін толық мәтінді келтіруге тура келеді. 1673: Dissertations sur la recherche de la vérité, ou sur la logique des academiciens (Ақиқатты іздеу туралы немесе Академиктердің логикасы туралы диссертациялар) (Фушер бұл жұмысты жариялаған жоқ, бірақ жеке таратты. Бұл сөз қазір жоғалып кетті және Фухердің кейінгі жазбаларындағы өз сілтемелері арқылы ғана белгілі.) 1675: Critique de la Recherche de la vérité, où l'on examine en même temps une partie des principes de Mr Descartes ("Ақиқатты іздеу" сын, онда Мистер Декарттың кейбір қағидалары бір уақытта қаралады) (Малебранштың осы тақырыптағы еңбегін сынға алу; Фушердің ойынша, Малебранш Фушермен бірдей тақырыпты таңдағандықтан, ол әдейі Фушердің еңбегіне жауап берді. Бұл кезеңде Малебранш кітабының бірінші томы ғана жарық көргенін ескеріңіз, оны Фушер толық жұмыс деп қабылдады.) 1679: Nouvelle dissertation sur la recherche de la vérité, contenant la réponse à la Critique de la Critique de la Recherche de la Verité (Ақиқатты іздеу туралы сынға жауап беретін жаңа диссертация) (Роберт Дегабет Фушердің Малебраншеге шабуылға жауап берді; бұл Фушердің жауабы болды. 1676 жылы жазылған, бірақ 1679 жылы басылып шыққан, өйткені баспагерлер оны қабылдауға асықпады.) 1687: Dissertation sur la recherche de la vérité, contenant l'apologie des académiciens, où l'on fait voir que leur manière de philosopher est la plus utile pour la religion, et la plus conforme au bon sens, pour servir de réponse à la Critique de la Critique, etc. ; avec plusieurs remarques sur les erreurs des sens et sur l'origine de la philosophie de Monsieur Descartes (Академиктердің қорғанысын қамтитын ақиқатты іздеу туралы диссертация, онда олардың философиялық тәсілдері дін үшін ең пайдалы және ақыл-ойға жақын екендігі көрсетілді, сынның сынға жауап ретінде қызмет ету үшін және т.б. ; сезімдердің қателіктері мен мырза Декарт философиясының шығу тегі туралы бірнеше ескертулермен) 1688: Lettre sur la morale de Confucius, philosophe de la Chine (Конфуцийдің мораль туралы хаты, қытай философы) (Фушер христиандық болмағанына қарамастан, қытай моралі құрметті деп санайды.) 1693: Dissertations sur la recherche de la vérité, contenant l'histoire et les principes de la philosophie des académiciens. Avec plusieurs réflexions sur les sentiments de M. Descartes (Академиктердің философиясының тарихы мен қағидаларын қамтитын ақиқатты іздеу туралы диссертациялар; мырза Декарттың көзқарастарына бірнеше ойлармен) (Фушердің бұрынғы жазбаларындағы көзқарастарының қысқаша мазмұны ретінде, кейбір жаңа материалдармен). Осы шығармалардан басқа Фушер екі ұзын өлең, бірнеше қысқа философиялық шығармалар жариялады. Ол Лейбницпен маңызды хат алмасып, драма жазды, бірақ ешқашан жарияламады.
1688: Lettre sur la morale de Confucius, philosophe de la Chine (Letter on the morals of Confucius, Chinese philosopher) (Foucher argues that, despite not being Christian, Chinese morality is admirable.) 1693: Dissertations sur la recherche de la vérité, contenant l'histoire et les principes de la philosophie des académiciens. Avec plusieurs réflexions sur les sentimens de M. Descartes (Dissertations on the search for truth, containing the history and principles of the philosophy of the Academics; with several reflections on the views of Mr Descartes) (Intended as a summary of Foucher's views in his previous writings, with some new material.) In addition to these works, Foucher published two long poems, and a few shorter philosophical pieces. He also conducted an important correspondence with Leibniz and wrote, but never published, a play.