Кіріспе

Императорлық және патшалық мәртебе (қысқартылған HI&RM) – император патшалары мен олардың жұбайлары, бір уақытта патшалық болған императорлық династиялардың басшылары ретінде қолданған атау. Бұл атауды ең әйгілісі Австрия императоры (сонымен қатар Венгрия және Богемия королі болған) және Германия императоры (сонымен қатар Пруссия королі болған) қолданған. 1918 жылы Австрия, Германия және Богемия монархиялары таратылды, ал Венгрия тағы 1940 жылға дейін бос қалды.

Мысалдар

Австро-Венгрия империясында Австрия императоры 1918 жылы монархия құлағанға дейін Венгрияның патшасы және Богемияның патшасы болды. Венгрия тажы қолда болды, бірақ бос тұрды, сондықтан 1946 жылға дейін регент Миклош Хорти билік етті. Германия императоры, Пруссия үстемдік еткен федералды монархиядағы ерекше таңдалған атақ, сонымен қатар 1871 жылдан 1918 жылы монархия құлағанға дейін Пруссия королі болды. Екеуі конституциялық жағынан байланысты болды, император Вильгельм II Пруссия тажын сақтап, императорлық тәжден бас тартуға тырысқанда оны анықтады. Наполеон I 1805 және 1814 жылдар аралығында Франция императоры және Италия королі ретінде «Императорлық және Корольдік Дәреже» деп аталды. Португалия, Бразилия және Алгарвес Біріккен Корольдігінің Иоанн VI 1825 жылдан бастап, Португалия мен Бразилия Рио-де-Жанейро шартына қол қойғаннан кейін, Бразилияның тәуелсіздігін мойындап, бірақ Иоанн VI-ге Бразилияның титулды императоры ретінде 1826 жылға дейін, оның қайтыс болғанға дейін «Императорлық және Корольдік Дәреже» деп аталды. Австро-Венгрия монархтары «Өзінің Императорлық және Корольдік Апостольдік Дәрежесі» (Seine Kaiserliche und Königliche Apostolische Majestät) деп аталып, оның жұбайы Елизавета императрицасы «Өзінің Императорлық және Корольдік Апостольдік Дәрежесі» (Ihre Kaiserliche und Königliche Apostolische Majestät) деп аталды. Екеуі үшін «Олардың Императорлық және Корольдік Апостольдік Дәрежелері» (Ihre Kaiserlichen und Königlichen Apostolischen Majestäten) деген көпше түрі де қолданылды. Ұлыбританияның Виктория патшайымы 1876-1901 жылдар аралығында Үндістанның Императрицасы ретінде билік етті. Оның мұрагерлері, король Эдуард VII, король Георг V, король Эдуард VIII және король Георг VI 1901-1947 жылдар аралығында король-императорлар ретінде билік етті. Алайда, бұл монархтар «Императорлық және Корольдік Дәреже» стилін қолданбады, оның орнына «Өзінің Дәрежесі» стилін ұнатты. Италияның Виктор Эммануэль III 1936-1941 жылдар аралығында Эфиопия императоры және 1939-1943 жылдар аралығында албандардың королі ретінде Эфиопия мен Албания тақтарына талапкер болды.

Ескерту

Патша император ретінде танылғанымен, Бразилияның Петр I, 1826 жылы әкесі Жоау VI қайтыс болғанда, оған Императорлық және Корольдік Биіктігі, не Императорлық және Корольдік Дәрежесі берілген жоқ. Оның Бразилия императоры мәртебесі Португалия королі атағымен үйлесімсіз болды, Бразилияда да, Португалияда да. Ал ол 1834 жылы Португалия сотымен Португалияның Петр IV королі ретінде расталған кезде, Бразилия тағын ұлы Педро Алькантара, Бразилияның императорлық ханзадасы пайдасына бұрыннан-ақ тастап үлгерген еді.