Кіріспе

Солтүстік Америкадағы геологиялық топ

Уилкокс тобы – Мексика шығанағы бассейні мен Мексикадан Техас, Луизиана және Алабамаға дейінгі жағалау аймақтарындағы маңызды геологиялық топ. Топтың жасы палеоценнен эоценге дейін созылады және Техаста Кальверт-Блафф, Симсборо және Хупер формацияларына бөлінеді. Басқа бөлімшелер – Төменгі, Орта және Жоғарғы Уилкокс субтоптары, сондай-ақ Каризо және Индио формациялары.

Литологиялар

Топ негізінен сазтастан, екіншілік құмтастан және лигнит қабаттарынан, темір кенді конгломераттардан тұрады. Жалпы қалыңдығы шамамен .

Құмтастардың шығу тегі

Құмтастың модальды құрамы және Уилкокс тобының детрит цирконының U-Pb талдаулары, негізінен вулкандық және фундаменттік (жер төлелік) көздерден батысқа, солтүстік-батысқа және оңтүстік-батысқа қарай ұзақ қашықтыққа шөгінділердің тасымалдануын көрсетеді. Уилкокс тобы Мексика шығанағының батыс жиегіндегі пост-крет кезеңіндегі маңызды құм жинақталу импульстарының алғашқы сериясын білдіреді. Ларамидтік фундаменттің көтерілуі Уилкокс шөгінділерінің көзі деп ұзақ уақыттан бері саналады, бұл фундаменттің көтерілуінің басталуы карбонатты шөгінділерден кластикалық шөгінділерге өтудің басты қозғаушы күші болғанын көрсетеді. Уилкокс тобының құмтастарының циркон жас спектрлері Орталық және Оңтүстік Роки тауларының, Солтүстік Американың батыс Кордильера доғасының және Мексиканың солтүстігіндегі доғамен байланысты эффузивті және интрузивті магмалық тау жыныстарынан алынған, Ларамидтік көтерілген кристалдық массивтерден тұратын күрделі дән жиынтығын көрсетеді. Циркон жастары Солтүстік Американың батыс бөлігіндегі доғалық террандардың аккрециясына байланысты көтерілу арқылы ескі шөгінділердің қайта өңделу мүмкіндігін де көрсетеді, бірақ Кордильераның алдыңғы алабы шөгінділерінің қайта өңделуі маңызды үлес қоспаған. Жоғарғы және Төменгі Уилкокс цирконының жас спектрлерін салыстыру Төменгі Уилкокс шөгінділері доғалық және вулкандық материалға бай, ал Жоғарғы Уилкокс шөгінділері фундаменттік материалға бай екенін көрсетеді. Детрит цирконының жас спектріндегі аймақтық тенденциялар Жоғарғы Уилкокс шөгінділері зерттелген аймақта орташа біртекті екенін, ал Төменгі Уилкокс айқын гетерогендік көрсететінін көрсетеді. Палеоцен және Эоцен кезеңдерінде Мексика шығанағының су жинау алабы бұрын ойланғаннан гөрі кеңірек болды, ол Ларамидтік фундаменттің көтерілуін ғана емес, Солтүстік Мексиканың вулкандық провинциясын және Солтүстік Американың батыс бөлігіндегі Кордильера тектоникалық аймақтарын да қамтиды.

Мұнай геологиясы

Уилкокс тобы Мексика шығанағы бассейніндегі маңызды көзді және жинауыш тау жыныстарын құрайды. Құрылымдық және геохимиялық деректер Уилкокс жинауыштарындағы, мысалы, Уайлдс құмтастарындағы көмірсутектердің, төмендегі креда және юра кезеңдерінің мұнай түзуші тау жыныстарынан тік көші-қон арқылы, қисайған жарықтар мен олармен байланысты жарықшақ аймақтары бойымен орналасқанын көрсетеді.